2de Groepering Hulptroepen van het Leger

Situatie op 10 mei 1940

Reglementaire benaming 2de Groepering Hulptroepen van het Leger | 2 Gpg HuTL
2ème Groupement des Troupes Auxilliaires de l’Armée | 2 Gp TAA
Type Genie-arbeiders
Ontdubbeld van n.v.t.
Onderdeel van Legerkorpsen / Groot Hoofdkwartier
Bevelhebber Generaal-majoor A. Vermandele
Standplaats Diverse
Commandopost te Brussel
Samenstelling Staf (Generaal-majoor A. Vermandele)
  8ste Regiment
(LtKol C. Batholomé)
I Bataljon (Cdt L. Moreau) 1 Compagnie (Kapt M. De Kuyper)
2 Compagnie (Lt Ernest Debruyn)
3 Compagnie (Lt A. Van Houtte)
4 Compagnie (Lt P. Goblet)
    II Bataljon (Cdt G. Meulemans) 5 Compagnie (Kapt L. Dumont)
6 Compagnie (Lt F. Richel)
7 Compagnie (Lt Henri Jacquemyns)
8 Compagnie (Kapt Emile Hoornaert)
    III Bataljon (Cdt E. De Langhe) 9 Compagnie (Lt E. Ernotte)
10 Compagnie (Lt L. Henriet)
11 Compagnie (Kapt D. Nezer)
12 Compagnie (Lt J. Jenart)
  9de Regiment
(LtKol A. Engels)
I Bataljon (Cdt Michel Sondag) 1 Compagnie (Kapt P. Vandepoel)
2 Compagnie (Cdt H. Petit)
3 Compagnie (Lt G. Dony)
4 Compagnie (Lt G. Thomas)
    II Bataljon (Cdt L. Delee) 5 Compagnie (Kapt Joseph Delmelle)
6 Compagnie (Cdt E. Hemeryck)
7 Compagnie (Kapt J. Schepers)
8 Compagnie (Lt J. Sprumont)
    III Bataljon (Cdt J. Minsart) 9 Compagnie (Kapt F. Van Loenhout)
10 Compagnie (Lt G. Aron)
11 Compagnie (Lt G. Beaurang)
12 Compagnie (Cdt F. Hermant)
    Compagnie Depot (Cdt R. Coppe)
  10de Regiment
(Kol O. Jacobs)
I Bataljon (Cdt M. Laurent) 1 Compagnie (Lt E. Weynants)
2 Compagnie (Lt F. Struvay)
3 Compagnie (Lt L. Delferière)
4 Compagnie (Lt C. Lambert)
    II Bataljon (Cdt V. Hubert) 5 Compagnie (Lt M. Fiasse)
6 Compagnie (Lt F. Milquet)
7 Compagnie (Kapt H. Mathieu)
8 Compagnie (Lt J. Antoine)
    III Bataljon (Cdt G. Schmidt) 9 Compagnie (Cdt G. Degotte)
10 Compagnie (Lt R. Schavy)
11 Compagnie (Lt G. Weckx)
12 Compagnie (Cdt Pierre Dardenne)
    IV Bataljon (Cdt S. Jacquet) 13 Compagnie (Lt F. Olivier)
14 Compagnie niet actief
15 Compagnie (Lt P. Taelemans)
  XIVde Bataljon 13de Compagnie (Cdt Leynen)
  (Cdt R. Leynen) 14de Compagnie (Lt D. Verreydt)
    15de Compagnie (Kapt R. Mathen)

Tijdens de mobilisatie
Staf/2Gpg HuTL

Als onderdeel van het veldleger worden tussen 1 september en 9 november 1939 negen regimenten en een onafhankelijk bataljon van de hulptroepen onder de wapens geroepen. De hulptroepen bestaan uit de oudste reservisten van de infanterie die op dat ogenblik nog niet zijn aangehecht bij een gevechtseenheid [1]. Deze regimenten worden in hoofdzaak ingezet voor het uitvoeren van veldwerken, maar kunnen daarnaast ook gebruikt worden voor bewakingsopdrachten. In tegenstelling tot de eenheden van het territoriale leger, blijven de hulptroepen onder het bevel van het veldleger. Elk regiment telt ongeveer 2.500 manschappen. Er is geen collectieve bewapening voorzien. De eenheden beschikken wel over een beperkte dotatie individuele bewapening. Alle regimenten werden tijdens de mobilisatie initieel ingezet om veldwerken uit te voeren langs de verschillende defensieve stellingen van het verdedigingsplan en werkten in opdracht van de respectievelijke geniecommandanten verantwoordelijk voor de realisatie van deze defensieve stellingen. De hoofdkrachtinspanning van de regimenten hulptroepen lag tijdens de mobilisatie dan ook bij het inrichten van tal van defensieve stellingen in diepte.

De regimenten met nummers 1 tot en met 4 worden gedetacheerd bij de Legerkorpsen en worden administratief ondergebracht in de “1ste Groepering Hulptroepen (1HuT)“. De regimenten 5 en 7 worden begin mei opgedoekt. De regimenten met nummers 8 tot en met 10 en het onafhankelijke XIVde Bataljon vormen de “2de Groepering Hulptroepen van het Leger (2HuTL)” die zijn bevelen ontvangt van het Commando van de Genie van het Groot Hoofdkwartier (GHK)  [2]. De 2de Groepering Hulptroepen van het Leger staat onder bevel van Generaal-majoor Vermandele die zich met zijn staf te Brussel heeft geïnstalleerd. Aan de vooravond van de oorlog is de rol van de hulptroepen dan ook bijna uitgespeeld. Op 9 mei 1940 zijn de diverse eenheden van de 2de Groepering Hulptroepen als volgt opgesteld:

  • 8ste Regiment Hulptroepen: Tessenderlo
    • I Bataljon: Schaffen (2de Compagnie Deurne bij Diest, 3de Compagnie Zichem, 4de Compagnie Schaffen)
    • II Bataljon: Dhuy (6de Compagnie Waret-La-Chaussée, 7de Compagnie Mollendaal)
    • III Bataljon: Molenstede (10de Compagnie Schaffen)
  • 9de Regiment Hulptroepen: Berlaar
    • I Bataljon: Lier (1ste Compagnie Lier)
    • II Bataljon: Berlaar (6de Compagnie Bierbeek, 8ste Compagnie Oplinter)
    • III Bataljon: Hoevenen en Hoogboom (9de Compagnie Lillo, 10de Compagnie Deurne)
  • 10de Regiment Hulptroepen: Booischot
    • I Bataljon: Hallaar
    • II Bataljon: Westmeerbeek
    • III Bataljon: Booischot (12Cie Pijpelheide bij Booischot)
    • IV Bataljon: Booischot
  • XIVde Bataljon Hulptroepen: Lembeek (commandopost Delaunnoystraat)
    • 13de Compagnie: Waterloo (commandopost Brusselsesteenweg 269)
    • 14de Compagnie: Herfelingen
    • 15de Compagnie: Lembeek (commandopost Steenweg op Bergen 159)
Gedeelte van de K.W. Stelling ten zuidoosten van Bierbeek waar de 7Cie werd ingezet voor het plaatsen van Cointet-elementen.

Gedeelte van de K.W. Stelling ten zuidoosten van Bierbeek waar de 7Cie werd ingezet voor het plaatsen van Cointet-elementen.

8/2Gpg HuTL

  • Staf/8HuTL
    De verschillende bataljons van het 8ste Regiment Hulptroepen van het Leger (8HuTL) worden op 9 november 1939 gemobiliseerd te Assent nabij Diest. De opgeroepen reservisten worden uitgerust met meestal verouderd materieel van het 6de Legerdepot (6LD), gekazerneerd in de Citadel van Diest. Op 12 november verlaten de bataljons van 8HuTL Assent om werkzaamheden uit te voeren ter voorbereiding van defensieve stellingen in diepte. I/8HuTL en III/8HuTL worden ingezet op de Demer/Gete-Stelling [3], II/8HuTL langs de K.W. Stelling tussen Waver en Namen. Aan de vooravond van de oorlog bevindt de Staf van het 8HuTL zich te Tessenderlo.
  • I/8HuTL
    Op 12 november, kort na zijn mobilisatie, verlaat de 4de Compagnie (4Cie) Assent en begeeft zich naar Veerle om er kantonnementen in te nemen. Begin maart wordt Lt Res Goblet aangesteld als compagniecommandant van de 4Cie. In april wordt de 4Cie overgeplaatst naar Schaffen en neemt er kantonnementen in. Vanuit Schaffen worden ploegen uitgestuurd om veldwerken uit te voeren op de Demer/Gete-Stelling achter de Zwarte Beek [4].
  • II/8HuT
    Op 12 november verlaat het gros van het IIde Bataljon (II/8HuT) Assent om veldwerken uit te voeren langs de K.W. Stelling tussen Waver en Namen. De Staf en de 5de Compagnie kantonneren te Dhuy op zo’n 15Km ten noorden van de stad Namen. De 6de Compagnie verblijft in het nabijgelegen Waret-la-Chassée. De 7Cie kantonneert achtereenvolgens te Tombeek, Saint-Denis Bovesse en Ernage. Het gedeelte van de K.W. Stelling tussen Leuven en Waver wordt spreekwoordelijk een ‘moeilijke bevalling’. Tussen november 1939 en april 1940 verplaatste men dit gedeelte tot 4 keer toe meer naar het Oosten om tot een betere verdedigingslinie te komen. Pas op 2 april 1940 wordt het definitieve traject Perwez-Beauvechain-Bierbeek-Leuven vastgelegd. Voor de afwerking van dit traject wordt de 7Cie op 12 april naar Beauvechain overgeplaatst waar tot 29 april gekantonneerd wordt. Van 12 april tot 29 april wordt de compagnie onder leiding van de 4de Directie van de Genie en de Versterkingen (4DirGnV) ingezet in steun van aannemers voor het monteren van cointet-elementen tussen Beauvechain [5] en Bierbeek. Op 29 april verplaatst de 7Cie zich naar Mollendaal voor de afwerking van het laatste stuk tussen Bierbeek en Leuven. De compagnie zal in Mollendaal blijven kantonneren tot aan de vooravond van de oorlog en is hierdoor geïsoleerd van de rest van het II/8HuTL. Op het traject Waver – Leuven zijn ook nog het III/3HuT met twee compagnies en de 6Cie van II/9HuTL aan het werk. III/3HuT is ingekwartierd in Heverlee, de 6Cie van II/9HuTL is ingekwartierd in Bierbeek.

9/2Gpg HuTL

  • Staf/9HuTL
    Het 9HuTL wordt op 9 november 1939 gemobiliseerd te Gembloers  en uitgerust door het 3de Legerdepot (3LD). Op 12 november verlaat het regiment Gembloers en begeeft zich naar Lier. De regimentsstaf installeert zich in Lier evenals de bataljonsstaven van I/9HuTL en II/9HuTL die intrek nemen in de tekenacademie van Lier.
  • I/9HuTL
    Het Iste Bataljon bevindt zich gedurende de mobilisatie te Lier waar de compagnies initieel ingezet worden voor het ruimen van schootvelden voor de luchtdoelartillerie en het bouwen van logementsbarakken. Later wordt het bataljon ingezet voor het aanleggen van het ondergrondse telefoonnet van de K.W. Stelling.
  • III/9HuTL
    De 9de Compagnie van Kapitein Van Loenhout installeert zich op 6 mei te Lillo.

10/2Gpg HuTL

  • Staf/10HuT
    Het 10HuTL wordt op 8 november 1939 gemobiliseerd te Sint-Truiden en uitgerust door het 4de Legerdepot (4LD). Op 17 en 18 januari worden voor de eerste maal oudere werklozen opgeroepen voor legerdienst bij de hulptroepen. Zij moeten het 1ste Legerdepot te Dendermonde vervoegen waar ze hun uitrusting ontvangen. Op 2 februari worden de bataljons van 10HuTL versterkt met de pas opgeroepen werklozen [1].
  • III/10HuTL
    Tijdens de mobilisatie voert het IIIde Bataljon van Cdt Schmidt veldwerken uit in de sector Sint-Katelijne-Waver van de K.W. Stelling. Cdt Res Dardenne wordt op 8 november 1939 overgeplaatst van het 21ste Linieregiment (21Li) naar het III/10HuTL waar hij het commando krijgt over de 12Cie. Tijdens zijn mobilisatie is de 12Cie gekantonneerd bij burgers in de gemeente Rijkel. In het kantonnement krijgen de manschappen hun uitrusting. Op 12 november wordt in het station van Hoepertingen de trein genomen en naar Mechelen afgereisd. Vanuit Mechelen marcheert de 12Cie naar Boortmeerbeek om te werk gesteld te worden langs de K.W. Stelling te Haacht. Twee dagen later volgt al een tegenbevel en de compagnie vertrekt naar Sint-Katelijne-Waver om er verbindingsloopgraven tussen de bunkers aan te leggen. Op 15 januari vertrekt de 12Cie naar Mechelen om er in de wijk Galgenberg te kantonneren.

XIV/2Gpg HuTL
Het XIVde Bataljon (XIV/2HuTL) onder bevel van Kapitein-commandant Leynen vormt een buitenbeentje bij de 2Gpg HuTL. In dit bataljon kwamen heel wat dienstplichtigen terecht uit de Oostkantons waarvan getwijfeld werd aan hun loyauteit ten overstaan van België. Uit voorzorg werden ze ondergebracht in het XIVde Bataljon dat hoofdzakelijk ongewapende opdrachten uitvoerde. De eenheid werd in de Oostkantons dan ook smalend het bataljon “Tiere Aller Art” genoemd (naar de Franstalige afkorting Troupes Auxilliaires de l’Armée – TAA) . Het bataljon wordt op 9 mei verplaatst van de kust naar de dwarsstelling Ninove-Halle [6] voor het uitvoeren van diverse terreinwerken. De Staf en de 15de Compagnie verhuizen naar Lembeek. De 13de Compagnie wordt ondergebracht te Waterloo en de 14de Compagnie te Herfelingen.

8/2Gpg HuTL

  • I/8HuTL 
    De staf I/8HuTL realiseert zich in zijn commandopost te Schaffen dat de oorlog is uitgebroken wanneer het militair vliegveld van Schaffen om 04u30 bij verrassing wordt gebombardeerd, nog voor ontvangst van de afkondiging van de algemene mobilisatie (Fase E van het mobilisatieplan). Ook de manschappen van de 4de Compagnie, die zich te Schaffen nabij de bataljonsstaf bevinden, worden bruusk gewekt door de luchtaanval op het vliegveld. Bij de 4Cie die in het centrum van Schaffen is ondergebracht vallen er geen slachtoffers. De compagnie hervat zijn werkzaamheden langs de Zwarte Beek tot de 11de mei ’s avonds. Na het vernemen van de start van de vijandelijkheden verlaat Lt Debruyn, compagniecommandant van de 2de Compagnie, zijn domicilie waar hij met ziekenverlof was om zich naar Deurne bij Diest te begeven teneinde het commando van zijn compagnie terug op te nemen.
  • II/8HuTL 
    De 7de Compagnie zet vanuit Mollendaal zijn werkzaamheden aan de anti-tankhindernis langs de K.W. Stelling ten zuiden van Leuven voort. Op de eerste oorlogsdag wordt Luitenant Limbourg van de 7Cie naar Diest gestuurd om in het 6de Legerdepot (6LD) een aantal militairen te gaan ophalen die bestemd zijn voor het II/8HuTL en die pas bij de het uitbreken van de vijandelijkheden werden opgeroepen. Lt Ernotte van de 8Cie vergezelt Lt Limbourg naar het depot.
  • III/8HuTL
    De staf van het IIIde Bataljon bevindt zich bij het uitbreken van de oorlog ten noordwesten van Diest in Molenstede. De 10Cie is gekantonneerd op het militair vliegveld van Schaffen wanneer de Luftwaffe bij het eerste daglicht een zware luchtaanval ontketent op de installaties. Lt Waedemon bewaart tijdens het bombardement zijn koelbloedigheid en slaagt erin de verliezen te beperken tijdens het twee uur durende bombardement [7]. Soldaat Brassine wordt bij deze luchtaanval op slag gedood. De Soldaten Zenebergh, Moreels en Pickaerts worden zwaar gewond. Sdt Zenebergh overlijdt later aan zijn verwondingen in het hospitaal van Aarschot. De compagnie wordt onmiddellijk na de aanval teruggetrokken naar de kantonnementen van de staf te Molenstede [8].

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    Op de eerste oorlogsdag wordt het bataljon overgebracht naar Nijlen om diverse verdedigingswerken op de oever van de Nete aan te leggen. De 1Cie wordt ingezet om werken uit te voeren op de zuidelijke oever van het Nete-kanaal.
  • II/9HuTL
    De 6Cie is ingekwartierd te Bierbeek en is belast met montage en installatie van Cointet anti-tankhekkens ten zuiden van Leuven. De compagnie krijgt op de eerste oorlogsdag de opdracht om dag en nacht door te werken. De 8Cie wordt doorgestuurd naar een   kantonnement in Oplinter. Om 19u45 wordt de compagnie ter beschikking gesteld van de 4Cie van het 31ste Bataljon Genie (31Gn) voor de uitvoering van geniewerken op de Demer/Gete-stelling.
  • III/9HuTL
    De 9de en 10de Compagnies kantonneren te Deurne. Op de eerste oorlogsdag begeven de eenheden zich naar Merksem.

10/2Gpg HuTL

  • II/10HuTL
    Het IIde Bataljon bevindt zich te Westmeerbeek waar diverse verdedigings- en grondwerken uitgevoerd worden in de wijde omgeving.

Hulptroepen werden in hoofdzaak gebruikt voor diverse bouw- en terreinwerken.

8/2Gpg HuTL

  • I en III/8HuTL
    Bij het invallen van de duisternis vatten beide bataljons de terugtocht van de Demer/Gete-Stelling naar de K.W. Stelling aan. De colonnes marcheren naar Begijnendijk waar kantonnementen worden opgezocht. De 2Cie marcheert van Deurne naar Begijnendijk. De 4Cie voert een voetmars uit van Schaffen naar Begijnendijk.
  • II/8HuTL (-)
    De werken aan de K.W. Stelling tussen Waver en Namen zijn nagenoeg voltooid en aangezien dit gedeelte van de K.W. Stelling wordt overgedragen aan het 1ste Franse Leger krijgt het II/8HuTL een nieuwe opdracht toegewezen. Het bataljon wordt doorgestuurd naar de Versterkte Positie Namen (oftewel Position Fortifié de Namur – PFN) waar ze onder bevel komen te staan van de Groepering Desclée die zich ten noorden van Namen bevindt. Deze groepering die de “Secteur PFN Nord” verdedigd wordt bevolen door Generaal-majoor Desclée, Commandant Infanterie van de 8ste Infanteriedivisie (8Div). Het II/8HuTL(-) heeft de opdracht gekregen om er veldwerken uit te voeren, een opdracht die tijdens de mobilisatie al werd toegekend aan het IIIde Bataljon van 4HuT. Op 11 mei wordt ook het IIde Bataljon van 3HuT voor dezelfde opdracht naar Namen gestuurd.
  • 7Cie/II/8HuTL
    De 7Cie zet zijn werkzaamheden voort in afwachting van nieuwe orders. Luitenant Limbourg keert intussen terug naar Mollendaal met een detachement van ongeveer 60 nieuw opgeroepen militairen bestemd voor het II/8HuTL.

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    Het bataljon werkt de ganse voormiddag verder aan de veldversterkingen op de oever van de Nete. Rond 13u00  worden de manschappen teruggeroepen naar Lier en op de trein gezet naar Haacht. Het treinstel komt vast te zitten voor Aarschot omdat bij het bombardement op de stad het station vernield werd. Het bataljon moet per trein terugkeren naar Lier en omrijden via Mechelen om Haacht te bereiken. De staf van I/9HuT, de 1Cie en de 2Cie installeren zich vanaf 18u00 in het gehucht Hansbrug langs de Dijle ten noorden van Haacht, de 3Cie en de 4Cie worden respectievelijk doorgestuurd naar Mont-Saint-Guibert en Roux-Miroir [9]. De staf installeert zich in een gebouw op de Brabantsestraat Nr 9 (TBC) te Haacht.
  • II/9HuTL
    De 6de Compagnie werkt verder ten zuiden van Leuven. Er worden onder meer Cointet hekkens gemonteerd om de spoorlijn Brussel-Luik af te grendelen na de doortocht van de laatste trein. Ook op de toegangswegen naar de Dijlebruggen zullen Cointet hekkens geplaatst worden. De compagnie kan geen contact meer krijgen met de bataljonsstaf.
  • III/9HuTL
    De 9de en de 10de Compagnie worden overgebracht naar de margarinefabriek “De Vlag – Le Drapeau” te Merksem.

10/2Gpg HuTL

  • II/10HuTL
    De werken worden afgebroken en de compagnies verzamelen te Westmeerbeek. De manschappen blijven in het dorp.

8/2Gpg HuTL

  • I en III/8HuTL
    De bataljons zijn nog maar pas geïnstalleerd in Begijnendijk wanneer ze door een algemene paniek gegrepen worden. Een Belgische artilleriecolonne draaft in volle galop door Begijnendijk met het verontrustende bericht dat de Duitsers tot op enkele kilometers van Aarschot zouden genaderd zijn. Dit gerucht blijkt vals maar ettelijke manschappen van de 2Cie gaan er wel op eigen houtje van door. Luitenant Debruyn van de 2de Compagnie rijdt door naar Mechelen met de twee vrachtwagens geladen met het keukenmateriaal en de levensmiddelen van zijn compagnie. Hij heeft ongeveer de helft van zijn compagnie bij zich. De luitenant installeert de manschappen in een bioscoopzaal en laat via het plaatscommando, de kazernes, de passieve luchtverdediging en het personeel van de NMBS in het station het bericht verspreiden om iedere militair van het 8HuT naar de bioscoop te sturen. Debruyn slaagt er op die manier in om toch nog een groot aantal manschappen te hergroeperen. 
  • II/8HuTL (zonder 7 Cie)
    De “Sector Position Fortifiée de Namur Nord” wordt overgenomen door de 2de Divisie Ardeense Jagers (2Div ChA) en het II/8HuTL(-) wordt nu onder bevel van deze divisie geplaatst. Het bataljon wordt niet langer ingezet in de Versterkte Positie Namen. De compagnies ontvangen de nodige orders om naar Wanfercée-Baulet nabij Charleroi te marcheren.
  • 7Cie/II/8HuTL
    Om 11u00 wordt door Kapt SBH Van Vrekom nogmaals bevestigd dat er tot ’s avonds moet worden doorgewerkt aan de anti-tankhindernis tussen Bierbeek en Leuven.

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    Het bataljon wordt aan het werk gezet op de K.W. Stelling rond Haacht. De 1Cie voert werken uit ter hoogte van de Hansbrug over de DIjle.
  • II/9HuTL
    De 6Cie werkt verder ten zuiden van Leuven terwijl de 7Cie aankomt te Lier en kantonneert in de Dungelhoefkazerne.
  • III/9HuTL
    Een detachement van III/9HuTL onder leiding van Lt Dubois wordt naar Brussel gestuurd om er een trein met administratief geïnterneerde buitenlanders van vijandige naties te escorteren naar het Zuiden van Frankrijk. De treinen met geïnterneerden kregen de bijnaam “Spooktreinen (ook wel Trains Fantômes)” en bestonden uit gesloten goederenwagons waar tot 50 geïnterneerden werden opeengepakt. Hoe verder de “Spooktreinen” in Frankrijk geraakten hoe vijandiger de stemming onder de bevolking voelbaar was temeer omdat op de wagons in witte letters de tekst “Parachutistes, Espions, 5e Colonne” was gekalkt [10].  

10/2Gpg HuTL

  • II/10HuTL
    Diverse eenheden van de infanterie en artillerie trekken door Westmeerbeek. De troepen zijn in aftocht van het Albertkanaal naar de K.W. Stelling. Om 13u00 vertrekt het bataljon te voet naar Schriek. Net voor aankomst te Schriek wordt het ganse bataljon teruggestuurd naar Houtvenne.

XIV/2Gpg HuTL

  • 14Cie/XIV HuTL
    Korporaal Mijnendonckx van de 14Cie wordt door de burgemeester van Herfelingen betrapt op het vernielen van lichtbakens die werden aangebracht in bochten en kruispunten als wegsignalisatie voor oprukkende Britse troepen door ons land. De korporaal wordt beschuldigd van sabotage, gevangengenomen en overgeleverd aan de Rijkswacht van Kester.

8/2Gpg HuTL

  • I en III/8HuTL
    De bataljons worden te Duffel gehergroepeerd. Het detachement van Luitenant Debruyn marcheert van Mechelen naar Duffel. De 4Cie komt eveneens in de vroege ochtend te Duffel toe. Tijdens de nacht  van 13 op 14 mei wordt van Duffel naar Puurs gemarcheerd waar nieuwe kantonnementen zullen opgezocht worden.
  • 7Cie/II/8HuTL
    Om 12u00 geeft Cdt Meuleman, bataljonscommandant van II/8HuTL, een eerste verwittigingsbevel om de werken af te ronden en zich klaar te maken voor een verplaatsing naar het westen. Het uitvoeringsbevel voor de aftocht wordt uiteindelijk om 19u00 gegeven door Cdt Meuleman. De compagnie verlaat Mollendaal om 21u30 met de opdracht tijdens de nacht van 13 op 14 mei door te marcheren tot Duisburg. De verplaatsing te voet wordt ‘s nachts afgelegd omdat de compagniecommandant zich realiseert dat verplaatsingen overdag te veel gevaar opleveren door het Duitse luchtoverwicht. De compagnie marcheert door het Meerdaalwoud richting Huldenberg.

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    Het bataljon wordt aan het werk gezet op de K.W. Stelling rond Haacht. De 1Cie werkt verder aan afdammingen ter hoogte van de Hansbrug over de Dijle. In de loop van de dag worden de manschappen gemitrailleerd maar er vallen geen gewonden.
  • II/9HuTL
    Cdt Hemeryck, compagniecommandant van de 6Cie, besluit zijn compagnie terug te trekken. De manschappen steken even na 22u00 de Dijle over en de Britten laten even later de brug ontploffen. De compagnie marcheert richting Overijse.
  • III/9HuTL
    Een detachement van III/9HuTL onder leiding van Lt Dubois moet een trein met administratief geïnterneerde buitenlanders van vijandige naties escorteren naar het Zuiden van Frankrijk. De gevangenen worden afgevoerd naar een interneringskamp in Argelès nabij Perpignan. Op bevel van Lt Colette, de treincommandant behorende tot de 4de Compagnie van het XXI/GVCE, gaat Lt Dubois over tot de inbeslagname van de bezittingen van de weggevoerden die hij aflevert op de Generale Staf der Versterkings- en Opleidingstroepen (HK/VOC) in Montpellier waar ze in bewaring worden genomen.

8/2Gpg HuTL

  • I en III/8HuTL
    De 4Cie komt om 15u00 toe te Puurs en installeert er zich in de toegewezen kantonnementen.
  • 7Cie/II/8HuTL
    De compagnie marcheert de ganse nacht van 13 op 14 mei via het Meerdaalwoud en Huldenberg naar Duisburg. De manschappen komen in Duisburg aan rond 06u00 en zoeken onmiddellijk kantonnementen op waar gerust wordt tot de komende nacht wanneer de compagnie  verder naar het westen zal trekken. Om 18u45 verlaat de colonne Duisburg om zich naar Ternat te begeven.

9/2Gpg HuTL

  • Staf/9HuTL
    Luitenant-kolonel Engels installeert zijn staf in een villa aan de Mechelsesteenweg 246 te Edegem. In zijn Dagelijks Order dringt LtKol Engels erop aan dat, om redenen van de discipline, de officieren samen met de manschappen moeten logeren in de kantonnementen die door de gemeentelijke overheid worden aangeduid. De kantonnementen mogen enkel verlaten worden om strikte dienstreden en er wordt opgemerkt dat “Il est de l’interêt personnel de chacun de veiller a dissimuler sa présence“.
  • I/9HuTL
    Het bataljon werkt in de  voormiddag verder langs de Dijle ter hoogte van Haacht. 
  • II/9HuTL
    De 6Cie bereikt Overijse rond 10u00. Na een dag rust zet de colonne zich om 18u00 op weg naar Drogenbos.

XIV/2Gpg HuTL

  • 14Cie/XIV HuTL
    Op bevel van Generaal-majoor Vermandel wordt de 14Cie teruggestuurd naar de kust. De eenheid zal per trein naar Oostende overgebracht worden.

8/2Gpg HuTL

  • I en III/8HuTL
    De 4Cie krijgt het bevel om zich naar het station van Puurs te begeven om per trein naar Lichtervelde verplaatst te worden. Door overbezetting van het treinnet kan het I/8HuTL niet meer vertrekken op 15 mei, het transport per spoor wordt uitgesteld.
  • II/8HuTL (zonder 7Cie)
    Het plaatscommando van Charleroi heeft de stad verlaten en ook het IIde Bataljon krijgt het bevel om zich naar Vlaanderen te begeven.
  • 7Cie/II/8HuTL
    De compagnie komt na een mars door Brussel en Groot-Bijgaarden rond 06u00 aan te Ternat waar wordt uitgerust in een kantonnement. Om 18u00 verlaat de eenheid Ternat en vertrekt naar Nederhasselt ten westen van Ninove. Er wacht de compagnie een bijzonder zware etappe. 

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    Het bataljon krijgt de opdracht om zich terug te trekken naar Langemark. I/9HuTL verlaat Haacht en wordt per elektrische tram overgebracht naar Schaarbeek waar de nacht van 15 op 16 mei wordt doorgebracht nabij het station. De 1Cie laat een detachement van 12 man onder bevel van een korporaal achter te Hansbeek om er het vernielingsdetachement van de genie te beveiligen. Het detachement kan beschikken over 13 fietsen om bij einde opdracht de rest van de 1Cie te  vervoegen.
  • II/9HuTL
    De manschappen van de 6Cie bereiken Drogenbos rond 06u00 en wachten hier de volgende nacht af. Om 22u00 vertrekt de compagnie naar Strijtem bij Ninove. De eerste helft van de manschappen wordt per vrachtwagen rechtstreeks naar Strijtem overgebracht. De overigen marcheren naar Vlezembeek en zullen hier opgepikt worden door de terugkerende vrachtwagens.

XIV/2Gpg HuTL

  • 14Cie/XIV HuTL
    De 14de Compagnie komt aan te Oostende en wordt ondergebracht in het hospitaal van Bredene.

Staf/2Gpg HuTL
Op 16 mei komt onverwachts het bevel van het geallieerd opperbevel (via de Franse generaal Bilotte) om naar het westen terug te trekken. Zonder dat de K.W. Stelling ten volle verdedigd werd moet de stelling worden prijsgegeven. In het zuiden wist het Duitse leger immers een doorbraak te forceren over de Maas in de streek van Sedan en in het noorden heeft Nederland zich overgegeven. De Belgische legerleiding beslist om het veldleger terug te trekken op een nieuwe defensieve lijn langs de as Terneuzen-Gent-Oudenaarde. Generaal-majoor Deguent, commandant van de 1Gpg HuT wordt vanaf 16 mei verantwoordelijk voor de overstromingen in de regio van Nieuwpoort. De verschillende regimenten van de 2de Groepering HuTL zullen worden ingezet in steun van de 1Gpg HuT. De regimenten die niet over organieke voertuigen beschikken moeten zich versneld terugtrekken achter de IJzer door het uitvoeren van geforceerde marsen te voet.

8/2Gpg HuTL

  • I/8HuTL
    De 4Cie kan op 16 mei dan toch de trein naar West-Vlaanderen nemen en bereikt Lichtervelde tegen het eind van de dag.
  • 7Cie/II/8HuTL
    De colonne bereikt Nederhasselt rond 04u00. Na een korte nachtrust  zetten de manschappen zich omstreeks 09u00 op weg naar Ninove waar opnieuw gerust wordt. Om 17u00 wordt doorgemarcheerd naar Denderleeuw waar ze twee uur later aankomen. De nacht van 16 op 17 mei wordt doorgebracht te Denderleeuw.

9/2Gpg HuTL

  • Staf/9HuTl, 5Cie/II/9HuTL, 7Cie/II/9HuTL
    De staf van het IV/LK beveelt om tijdens de nacht van 16 op 17 mei terug te treken naar Landmolen.  De colonne moet uit Edegem vertrekken om 00u45 op 17 mei.
  • I/9HuTL
    Het bataljon verlaat Schaarbeek om 08u00 en marcheert langs de noordkant van Brussel via Ternat naar Borchtlombeek waar de nacht van 16 op 17 mei wordt doorgebracht. 
  • II/9HuTL
    De tweede helft van de 6Cie wordt te 07u00 opgehaald in Vlezembeek door de uit Strijtem teruggekeerde vrachtwagens. Rond 20u00 vertrekt de eenheid naar Volkegem, alweer in twee detachementen met behulp van de vrachtwagens.

XIV/2Grg HuTL

  • 15Cie/XIV HuTL
    Kapitein Mathen, de compagniecommandant van de 15Cie, bezoek het hoofdkwartier van de 16de Infanteriedivisie te Gent.  De officier meldt dat zijn manschappen zonder opdracht kantonneren te Slijdingen en Evergem.  Mathen wordt doorgestuurd naar de 5de Directie van de Genie en de Versterkingen.

Staf/2Gpg HuTL
Het veldleger is gestart met het ontruimen van de K.W. Stelling en plooit zich terug naar een nieuwe verdedigingslinie van het Kanaal Gent-Terneuzen over het Bruggenhoofd Gent tot Oudenaarde. Daarbij wordt in een ruimer kader ook gedacht aan de beveiliging van de zuidflank. Het Groot Hoofdkwartier zal heel wat eenheden van de Hulptroepen inzetten om diverse voorbereidende werkzaamheden uit te voeren langsheen de Belgisch-Franse grens in Vlaanderen. De staf krijgt ook de opdracht om de IJzer voor te bereiden als defensieve lijn door ondermeer de IJzervlakte, naar analogie met WOI, te laten overstromen.

8/2Gpg HuTL

  • I/8HuTL
    De 4Cie verplaatst zich van Lichtervelde naar Nieuwpoort waar kantonnementen worden ingenomen tussen Nieuwpoort-Stad en Nieuwpoort-Bad. Hier wordt de compagnie terug aan het werk gezet, de compagnie moet zandzakken vullen om alle vaarten die onder de spoorweg Diksmuide – Nieuwpoort passeren af te dammen.
  • II/8HuTL (zonder 7Cie)
    Het bataljon bereikt Kortrijk.
  • 7Cie/II/8HuTL
    Om 04u00 schepen de manschappen in op een klaarstaande trein in het station van  Denderleeuw. De compagnie wordt per trein naar Torhout gebracht waar ze om 12u00 toekomen.  Onmiddellijk na aankomst wordt een voetmars ingezet naar Lichtervelde waar de 7Cie tegen 16u00 aankomt. Er worden kantonnementen opgezocht in Lichtervelde tot de duisternis valt. 

9/2Gpg HuTL

  • Staf/9HuTl, 5Cie/II/9HuTL, 7Cie/II/9HuTL
    Tijdens de nacht van 17 op 18 mei marcheren de eenheden van Landmolen naar Daknam.
  • I/9HuTL
    Het bataljon marcheert van Borchtlombeek naar Ninove waar kantonnementen worden opgezocht in Herlinckhove. Hier vervoegt het detachement van de 1Cie dat in Haacht werd achtergelaten opnieuw het bataljon. De nacht van 17 op 18 mei wordt doorgebracht in het kantonnement te Herlinckhove.
  • II/9HuTL
    De 6Cie wordt rond 06u00 gehergroepeerd te Volkegem. De manschappen worden ingezet bij het bewaken van de lokale wegen, controleren van identiteitskaarten van vluchtende burgers en opsporen van mogelijke parachutisten. Enkele verdachte personen worden afgeleverd bij de Rijkswacht van Oudenaarde.

XIV/2Gpg HuTL

  • 14Cie/XIV HuTL
    Luitenant-kolonel De Pauw van de provinciestaf van West-Vlaanderen stuurt de 14Cie naar Eggewaartskapelle.

8/2Gpg HuTL

  • II/8HuTL (zonder 7Cie)
    Kapitein-commandant Guyot, plaatscommandant van Kortrijk, laat weten dat de hulptroepen te Torhout samengebracht worden. Het bataljon zet zich onmiddellijk op weg en verneemt bij aankomst dat het 8HuT zich te Lichtervelde bevindt.
  • 7Cie/II/8HuTL
    De compagnie verlaat Lichtervelde om 07u30 en marcheert te overdag langs Torhout,  Wijnendale, Ichtegem en Koekelare naar Leke. Aansluitend worden de manschappen in Leke opgepikt door vrachtwagens en doorgestuurd naar Nieuwpoort-Stad waar ze rond 21u00 toekomen. In Nieuwpoort-Stad worden kantonnementen opgezocht.

9/2Gpg HuTL

  • Staf/9HuTL, 5Cie/II/9HuTL, 7Cie/II/9HuTL
    Na een rustpauze van enkele uren beveelt de staf van het IV/LK om de mars naar het westen overdag verder te zetten.  De eenheden bereiken Oostakker tegen 19u00. De staf vindt onderdak in Villa Aurora aan de Bredestraat 169.
  • I/9HuTL
    Het bataljon verlaat Herlinckhove om 02u00 en marcheert richting Oudenaarde. Onderweg wordt de colonne vanuit de lucht aangevallen zonder verliezen te incasseren. Later op de dag komt I/9HuTL aan te Bevere nabij Oudenaarde. Te Bevere wordt een kantonnement opgezocht voor de nacht van 18 op 19 mei.
  • 6Cie/II/9HuTL
    Na een overnachting te Volkegem vertrekt de 6Cie per vrachtwagen naar Sint-Eloois-Winkel. De tocht loopt ondermeer via Anzegem en Vichte.
  • III/9HuT
    Het IIIde Bataljon blijft na de aftocht uit Antwerpen aangehecht bij het Vde Legerkorps en zal ingezet worden aan het Kanaal Gent-Terneuzen.

XIV/2Gpg HuTL

  • 14Cie/XIV HuTL
    Onderstafchef Generaal-majoor Fromont stuurt een bevel naar de 14Cie om zich op 19 mei naar Bergues in Noord-Frankrijk te begeven.

8/2Gpg HuTL

  • II/8HuTL (zonder 7Cie)
    Bij aankomst te Lichtervelde kan het 8HuT niet teruggevonden worden. Het regiment zou naar Poperinge getrokken zijn. Het bataljon zet zich opnieuw op weg. Bij aankomst te Poperinge laat de plaatscommandant van Poperinge, Kolonel Van Oberghe, weten dat het bataljon zich onmiddellijk naar Frankrijk dient te begeven. Vermoedelijk sluit het II/8HuTL(-) zich aan bij de infanterieregimenten van de 7de Infanteriedivisie (7Div) die zich ook in Poperinge bevinden en die een gelijkaardige opdracht krijgen. In eerste instantie moeten ze trachten Rouen te bereiken.
  • 7Cie/II/8HuTL
    De compagnie wordt ingezet bij het aanleggen van veldversterkingen langsheen de IJzer en zal tot 24 mei in Nieuwpoort verblijven. 

9/2Gpg HuTL

  • Staf/9HuTL, 5Cie/II/9HuTL, 7Cie/II/9HuTL
    Om 03u30 vertrekken deze eenheden uit Oostakker om via Mariakerke, Merendree en Hansbeke naar Bellem te marcheren.
  • I/9/2Gpg HuTL
    Het bataljon marcheert een dertigtal kilometer verder van Bevere naar Izegem waar de overnacht wordt.
  • II/9/2Gpg HuTL
    De 6Cie brengt de dag door te Sint-Eloois-Winkel. Om 18u00 worden de manschappen per vrachtwagen via Rollegem-Kapelle, Moorslede, Passendale, Langemark en Oostvleteren naar Westvleteren gevoerd.
  • III/9HuT
    Het IIIde Bataljon wordt verdeeld onder de troepen van het V/LK.  Twee compagnies gaan in steun van de 6Div.  De bataljonsstaf en de twee overige compagnies worden aangehecht bij de 17Div.

XIV/2Gpg HuTL in Frankrijk

  • 14Cie/XIV HuTL
    De compagnie zet zich op weg naar het Franse Bergues. Luitenant Verreydt dient zich bij aankomst aan te bieden bij de Belgische plaatscommandant voor de bevoorrading van zijn eenheid. Er blijkt echter geen Belgisch plaatscommando te bestaan te Bergues en na enige discussie wordt getracht om aan voedsel te komen via de geallieerde troepen in Duinkerke. De compagnie zal tot 22 mei te Bergues verblijven.

8/2Gpg HuTL

  • II/8HuTL (zonder 7Cie) in Frankrijk
    De colonne passeert Cassel en zet zich vervolgens op weg naar Amiens en Abbeville. Ze bereiken de Somme op het moment dat ook de voorste elementen van de Duitsers in de regio toekomen. In de grootste verwarring slaagt een gedeelte van het bataljon erin de Somme over te steken. Doordat de bataljonscolonne uiteenvalt in kleine detachementen keren sommigen terug naar het noorden en worden andere gevangen genomen.

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    Het bataljon verplaatst zich van Izegem naar Zonnebeke. 
  • 6Cie/II/9HuTL
    Bij aankomst te West-Vleteren verneemt de compagnie dat het 9HuTL te Poperinge zou samengebracht zijn.

8/2Gpg HuTL

  • II/8HuTL (zonder 7Cie) in Frankrijk
    De restanten van het bataljon komen aan te Rouen en worden doorgestuurd naar Conches-en-Ouche (departement Eure) waar ze een kantonnement toegewezen krijgen door de 7Div. Alleen de 8Cie van Kapitein Hoornaert is nagenoeg compleet. De 8Cie is door het oog van de naald gekropen en profiteert van de relatieve kalmte ten zuiden van de Seine om te hergroeperen in Conches. De Duitsers rukken niet verder op naar het zuiden aangezien hun hoofdkrachtinspanning nu ten noorden van de Somme ligt. Het detachement onder bevel van Kapitein Hoornaert zal tot 26 mei in Conches verblijven. Op 26 mei worden ze per spoor naar het zuiden van Frankrijk vervoerd.

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    Na aankomst te Zonnebeke wordt het bataljon doorgestuurd naar Poperinge waar de nacht van 21 op 22 mei wordt doorgebracht.
  • 6Cie/II/9HuTL
    De compagnie wordt via Krombeke en Proven naar Abeele overgebracht.

Staf/2Gpg HuTL
Na de Duitse doorstoot tot Abbeville aan de Atlantische kust zijn de geallieerde legers in Noord-Frankrijk en Vlaanderen geheel omsingeld. Het geallieerde oppercommando heeft op 21 mei Tijdens de Conferentie van Ieper besloten om de Schelde-linie op te geven. De Belgische legerleiding bepaalt tijdens de ochtend van 22 mei dat onze strijdkrachten zich niet zoals afgesproken zullen terugtrekken naar de IJzer, maar stand zullen houden langsheen de Leie en het Afleidingskanaal van de Leie. De overstroming van de IJzervlakte is niet langer nodig en moet worden stopgezet om de Franse en Britse troepen toe te laten zich terug te trekken richting Duinkerke.

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    Te Poperinge wordt gedurende de ganse dag en daaropvolgende nacht gerust. 

XIV/2Gpg HuTL in Frankrijk

  • 14Cie/XIV HuTL
    De 14Cie Compagnie marcheert naar Duinkerke om uit het Duitse opmarsgebied te blijven. Luitenant Verreydt meldt dat er zich die avond een incident voordoet in zijn compagnie. De Soldaten Jennes en Homfesch, beiden afkomstig uit de buurt van Raeren in de Oostkantons, bedreigen Luitenant Cosemans met de woorden “Schmutzige Belgier“. De compagniecommandant wil de militairen terstond laten aanhouden. Verreydt vraagt de hulp van de Franse gendarmen te Gravelines die zich zonder aarzelen onbevoegd verklaren in deze ‘Belgische’ materie. De beide militairen worden onder bewaking geplaatst binnen de eigen compagnie.

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    Vanuit Poperinge vertrekt het bataljon naar Nieuwkerke in het Heuvelland, een vijftiental kilometer meer naar het zuiden. Hier worden kantonnementen opgezocht voor de nacht.

XIV/2Gpg HuTL

  • 14Cie/XIV HuTL
    De 14Cie keert terug naar ons land en steekt te De Panne de grens over. De Soldaten Jennes en Homfesch worden uitgeleverd aan de Rijkswacht van De Panne. Verreydt zal omwille van zijn optreden in 1942 ter verantwoording geroepen worden door de Duitsers wanneer blijkt dat de beide soldaten nog steeds vermist zijn en de bezetter wil onderzoeken of de Rijkswacht hen in 1940 gefusilleerd had. De materie werd volgens Verreydt nooit opgeklaard.

Staf/2Gpg HuTL
Om een momenteel nog niet gekende reden (vermoedelijk omdat de opdracht om de IJzervlakte te laten overstromen werd opgeheven – TBC) worden de regimenten van de 1Gpt HuT, 1HuT, het 2HuT, het 3HuT en het 4HuT onder bevel geplaatst van de Staf/2Gpg HuTL. Alle regimenten hulptroepen staan nu onder één commando.

8/2Gpg HuTL

  • I/8HuTL
    De 4Cie verlaat Nieuwpoort en moet zich te Westende installeren.
  • 7Cie/II/8HuTL
    Een detachement van 60 manschappen uitgerust met geweren wordt onder bevel van twee officieren uitgestuurd om een verplichte doorgang op de baan Diksmuide – Nieuwpoort te bewaken. Er wordt gevreesd dat vijandelijke elementen via Frankrijk in de westhoek zullen infiltreren. De rest van de compagnie vertrekt om 01u00 uit Nieuwpoort en marcheert naar Mannekensvere waar ze om 04u00 toekomen. Er wordt uitgerust te Mannekensvere tot 14u00 waarna de eenheid doormarcheert tot Rattevalle. Vanuit Rattevalle worden de manschappen dag en nacht ingezet om veldwerken uit te voeren langs de Aflozingsvaart van Veurne-Ambacht (oftewel de Noordvaart) nabij Ieper. Deze werkzaamheden zullen voortduren tot 27 mei.

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    Het bataljon bereikt Westouter en wordt ingezet voor de bewaking van de Belgisch-Franse grens te Wippenhoek (TBC). Op de grens worden chicanes en andere wegversperringen aangebracht.
  • II/9HuTL
    De 6Cie zoekt nieuwe kantonnementen op in het station van Abele. De manschappen wordt ingezet voor de bewaking van de stationsomgeving en de baan naar de Franse grens.

XIV/2Gpg HuTL

  • 14Cie/XIV HuTL
    De 14Cie keert terug naar Eggewaartskapelle waar de rest van het bataljon teruggevonden wordt.

8/2Gpg HuTL

  • III/8HuTL
    De 12Cie komt om 20u00 toe te Lombardsijde en installeert zich in het Sint-Jozefinstituut langs de baan Nieuwpoort – Oostende.

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    De 1Cie wordt voor de bewaking van de grens versterkt met 350 manschappen die afgescheiden zijn geraakt van hun organieke eenheid.
  • II/9HuTL
    De 6de Compagnie legt wegversperringen en steunpunten aan te Abeele.

9/2Gpg HuTL

  • Staf/9HuTL
    De opdracht aan de langs de grens met Frankrijk wordt doorgezet. De versterkingen worden echter weggenomen. De 1Cie ondergaat een luchtaanval zonder erge gevolgen. Het ganse regiment zal te Lo-Reninge samengebracht worden.
  • I/9HuTL
    Het bataljon wordt overgeplaatst naar Lo en verblijft hier tot de capitulatie.
  • II/9HuTL
    Aan het eind van de dag wordt de 6de Compagnie in vrachtwagens via Poperinge, Oostvleteren en Pollinkhove naar Lo-Reninge gevoerd.
  • III/9HuTL
    Het volledige bataljon verplaatst zich naar Varsenare en Snellegem.  Te Varsenare wordt de staf ingekwartierd aan de Stationsstraat 159, de 9Cie aan de Dorpsstraat 2 en de 12Cie aan de Stationsstraat 150.  Te Snellegem wordt de 10Cie ondergebracht aan de Kruisstraat 37, en zal de 11Cie verblijven in de woning van schrijnwerkerij Van Hove aan de Ternegemstraat.

8/2Gpg HuTL

  • II/8HuTL in Frankrijk
    Op 27 mei komt een behoorlijk aangedikt detachement van II/8HuTL onder bevel van Kapitein Hoornaert toe te Pont-Saint-Esprit in de Provence. Het detachement wordt aangehecht aan het Versterkings- en Opleidingscentrum van de Ardeense Jagers (VOC/ChA).
  • 7Cie/II/8HuTL
    De 7Cie moet een detachement van 80 man samenstellen dat zich onder bevel van twee officieren naar Nieuwpoort dient te begeven in opdracht van de Staf/8HuTL. Het detachement beschikt over drie vrachtwagens en twintig fietsen om de verplaatsing uit te voeren. Het detachement vordert langs de vaart van Plassendale Vaart richting Nieuwpoort maar wordt onderweg vanuit de lucht aangevallen en gemitrailleerd. Er vallen geen slachtoffers te betreuren bij de luchtaanval op de 7Cie. De twee officieren en een handvol manschappen bereikt uiteindelijk Nieuwpoort, de rest van het detachement keert terug naar Rattevalle. Na een nieuw bombardement op Nieuwpoort wordt de opdracht van de 7Cie te Nieuwpoort opgeschort.
  • III/8HuTL
    De 12Cie kantonneert nog steeds in het Sint Jozefinstituut te Lombardsijde wanneer de school rond 11u00 door Duitse vliegtuigen wordt gebombardeerd [11]. Er vallen enkele bommen op de binnenkoer en ook enkele lokalen bezet door de troepen worden getroffen. De Soldaten De Nies, Van Clapdorp, Verschuere en Vervoir van de 12Cie komen om bij het bombardement, een aantal andere militairen van III/8 raakt gewond. Lt Jenart brengt onmiddellijk de staf III/8HuTL op de hoogte. Lt Waedemon van de 10Cie die zich op het ogenblik van de aanval op de staf III/8HuTL bevindt, snelt onmiddellijk ter hulp. Hij leidt het zoeken naar overlevenden in het puin en organiseert de verzorging en evacuatie van gewonden die naar het militair reservehospitaal van Middelkerke worden overgebracht.  Korporaal Camiel De Loose [12] overlijdt tijdens zijn overbrenging naar het ziekenhuis.  Luitenant Croon en de Soldaten Hoornaert, Leagre, Mertens, Testaert, en Van Bellingen overlijden later aan hun verwondingen. Naast de militaire slachtoffers veroorzaakt het bombardement ook talrijke burgerslachtoffers [13].

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    De 1Cie zoekt kantonnementen op te Pollinckhove ten westen van Lo-Reninge
  • II/9HuTL
    De 6Cie verblijft op de hoeve Timmerman te Lo-Reninge.
  • III/9HuTL
    Het bataljon is ingekwartierd te Varsenare en Snellegem.

8/2Gpg HuTL

  • I/8HuTL
    De bataljonsstaf geeft de compagnies opdracht om zich te voet naar Gent te begeven. Als eerste etappeplaats wordt Jabbeke aangeduid. De 2Cie bevindt zich te Nieuwpoort wanneer ze het nieuws van de capitulatie vernemen. Om 13u00 krijgt Lt Debruyn het bevel om zich met zijn compagnie naar Leffinge te begeven. Onderweg wordt de compagnie opgeslokt in een stroom van niet geëncadreerde militairen die zich van Nieuwpoort richting Oostende begeven. Uit de tegenovergestelde richting kruist de compagnie eerst nog een Frans bataljon veldartillerie en even later de voorhoede van de oprukkende Duitsers. Te Leffinge wordt de 2Cie ondergebracht in een school maar amper een uur later wordt de compagnie doorgestuurd naar Jabbeke waar ze de nacht zullen doorbrengen bij burgers. Bij aankomst te Jabbeke heeft reeds de helft van de manschappen de rangen verlaten.
    De 4Cie bevindt zich te Westende wanneer de capitulatie wordt afgekondigd. De compagnie bereikt Jabbeke zonder problemen en installeert zich voor de nacht. De volgende dag bereikt de compagnie Gent. Te Gent worden de officieren van de manschappen gescheiden en ondergebracht in de feestpaleizen van Gent.
  • 7Cie/II/8HuTL
    De 7Cie wordt om 10u00 te Rattevalle op de hoogte gebracht van de capitulatie. Tegelijkertijd wordt het order gegeven om naar Ursel te marcheren. De 7Cie verlaat Rattevalle om 13u00 en zet zich te voet op weg naar Assebroek nabij Brugge waar het bataljon verzameld wordt. De mars verloopt via Oudenburg en Brugge.

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL
    De 1Cie verneemt de capitulatie te Pollinckhove. De geweren en het materieel worden vernield en de pistolen van de officieren tezamen met de munitie worden verzameld en aan de Fransen gegeven die de strijd zullen voortzetten.

8/2Gpg HuTL

  • I/8HuTL
    De verschillende compagnies van het bataljon worden op 29 mei te Assebroek nabij Brugge verzameld. Hier krijgen de soldaten en reserve officieren te horen dat ze gedemobiliseerd worden en met eigen middelen naar huis mogen vertrekken.
  • 7Cie/II/8HuTL
    De 7Cie bereikt Assebroek om 03u00 ’s morgens. In Assebroek bevindt zich het merendeel van I/8HuT. Vanuit Assebroek wordt de tocht om 10u00 voortgezet en via Oedelem wordt naar Ursel gemarcheerd waar de colonne om 16u00 toekomt.

9/2Gpg HuTL

  • Staf/9HuTL
    De staf bevindt zich te Lo-Reninge wanneer dit dorp tegen het vallen van de avond wordt ingenomen door de vijand. Lt Van Cutsem en Lt Mouqué van het Technisch Bureel van 9HuTL maken zich uit de voeten om aan krijgsgevangenschap te ontsnappen.
  • I/9HuTL
    De manschappen van de 1Cie vertrekken per camion om 20u00 uit Pollinckhove en rijden door de Duitse linies naar Diksmuide.

9/2Gpg HuTL

  • I/9HuTL

Na de capitulatie

Slachtoffers

EenheidNaamVoornaamFotoGraadStandKlas° op° te+ op+ teNota
9BAYETRogerSdtMil2830.04.1910Thuillies24.05.1940Kuurne
9BILLIAURené, M.SdtMil2620.02.1906Heist24.05.1940Boeschepe (F)
10/III/8BRASSINEMartinSdtMil13.06.1894Brussel10.05.1940SchaffenGedood in luchtaanval
8CLUDTSFransSdtMil2612.10.1906Kortenberg18.05.1940BorgloonOverleden aan zijn verwondingen in veldlazaret van het I/LK
8CROESMichel, E.J.SdtMil2618.04.1906Bierset27.05.1940Westende
12/III/8CROONHenri, Joseph VeronLtRes19.05.1897Linkebeek27.05.1940MiddelkerkeOverleden aan de gevolgen van verwondingen opgelopen bij het bombardement van Lombardsijde op 27 mei
8DARCLouisSdtMil2622.12.1906Laken13.05.1940GentOverleden Hulphospitaal 30 te Sint-Amandsberg
12/III/8DE LOOSECamiel, C.KplMil2604.07.1906Haaltert27.05.1940MiddelkerkeOverleden aan de gevolgen van verwondingen opgelopen bij het bombardement van Lombardsijde op 27 mei
12/III/8DE NIESEmielSdtMil2614.01.1906Mechelen27.05.1940LombardsijdeGedood in bombardement
8DE WINNEPetrus, V.SdtMil2605.05.1906Meerbeke10.05.1940LeopoldsburgGedood in bombardement kamp van Beverlo (Tuchtcompagnie)
9DELREZJoseph, Modeste JulienSgtMil2503.08.1905Cornesse27.05.1940Greifswald (D)Krijgsgevangene
OnbekendDEULINRobert, A.SdtMil2710.04.1907Jumet31.05.1940Oostduinkerke
OnbekendDIDIONJules, J.J.SdtMil1920.07.1896Porcheresse17.05.1940Saint-Hilaire (F)
10EMMERYCharles, G.L.Sdt EmmerySdtMil2406.06.1904Brugge26.05.1940Mesen
10FERONTArmand, J.V.SdtMil2930.11.1909Marneffe06.06.1940Ronse
13 CieFIEVEZFernand, E.SgtMil2727.04.1907Dampremy24.05.1940Bavikhove
8GENONJosephSdtMil2606.11.1906Flémalle-Grande26.05.1940Oostende
8GIESGustaafSdtMil2618.04.1906Okegem10.05.1940Zichem
9HEINTJERobert, I.SdtMil1929/03/1895Saint-Maur29.05.1940Oudekapelle
10/III/8HOORNAERTNorbert, J.SdtMil2006.07.1900Moorslede27.05.1940BruggeOverleden aan de gevolgen van verwondingen opgelopen bij het bombardement van Lombardsijde op 27 mei
10HUMBLETMarcel, J.G.SdtMil2809.04.1908Vaux-et-Borset28.05.1940Slijpe
OnbekendHUUGHEGeorgesSdtMil2125.05.1901Sint-Jans-Molenbeek06.09.1940Hoys (D)Krijgsgevangene
10JANSSENSKarel, J.SdtMil2819.03.1908Oelegem11.05.1940AarschotOmgekomen bij bombardement van het station van Aarschot op weg naar zijn eenheid
10LAGETJacob, G.SdtMil11.02.1908Sint-Amandsberg26.05.1940Mesen
12/III/8LEAGREPolydorSdtMil2409.02.1904Hooglede27.05.1940BruggeOverleden aan de gevolgen van verwondingen opgelopen bij het bombardement van Lombardsijde op 27 mei
10LEFEBVREMarcel, C.SgtMil2804.01.1908Rollegem26.05.1940Mesen
10MEERSSCHAUTEdgard, R.SdtMil2819.05.1908Gijzenzele24.05.1940Nieuwkerke
12/III/8MERTENSAlbert, A.SdtMil2728.09.1907Sint-Amandsberg30.05.1940BruggeOverleden aan de gevolgen van verwondingen opgelopen bij het bombardement van Lombardsijde op 27 mei
9MEYLEMANSJoseph, A.J.SdtMil2412.11.1904Liège29.05.1940Alveringem
8MOUTONGeorgesSdtMil2630.06.1906Kanegem27.05.1940Oostende
5PELRené, J.M.SdtMil2319.06.1903Brussel17.06.1940Brussel
8SERVAISHenri, J.A.SgtMil2521.03.1905Noville-lez-Fexhe10.06.1940Brugge
8SWAELENSHenriSdtMil2009.07.1900Brussel24.05.1940Boulogne (F)
9/III/8TESTAERTPierreSdtMil2517.03.1905Ukkel27.05.1940MiddelkerkeOverleden aan de gevolgen van verwondingen opgelopen bij het bombardement van Lombardsijde op 27 mei
10THORREZGustaaf, D.SdtMil2907.12.1909Oostnieuwkerke24.05.1940Frévent (F)
12/III/8VAN BELLINGENLouis, J.SdtMil2517.02.1905Ukkel30.05.1940MiddelkerkeOverleden aan de gevolgen van verwondingen opgelopen bij het bombardement van Lombardsijde op 27 mei
13CieVAN CAUWENBERGHEJules, H.SdtMil3005.06.1910Wingene29.05.1940Veurne
12/III/8VAN CLAPDORPAlfons, A.SdtMil2621.11.1906Belsele27.05.1940LombardsijdeGedood in luchtbombardement
OnbekendVAN DAMMERichard, F.SdtMil2709.12.1907Schorisse29.05.1940Scheldewindeke
OnbekendVAN DE VELDEPieter, K.SdtMil2612.02.1902Hamme10.05.1940DendermondeBrancardier. Onderpastoor te Sinaai.
5VAN GOSSEMJan, B.SdtMil2602.02.1906Meerhout12.05.1940Antwerpen
9VAN OSSELAERWerner, LeoSdtMil2821.03.1908Sinaai27.05.1940Pittem
OnbekendVERLEYSENFelixSdtMil1921.11.1898Erembodegem18.05.1940Erembodegem
8VERSCHUEREMauriceSdtBV09.04.1898Elsene27.05.1940LombardsijdeGedood in bombardement
12/III/8VERVOIRMathijs, K.SdtMil2504.11.1905Groot-Gelmen27.05.1940LombardsijdeGedood in bombardement
10/III/8ZENEBERGHJules, J.SdtMil1915.04.1897Leuven10.05.1940AarschotOverleden in veldlazaret II/LK ten gevolge van verwondingen opgelopen tijdens het bombardement van Schaffen

Bibliografie en Bronnen

  1. In januari en april 1940 werden ook werkloze burgers, die niet behoorden tot één van de reeds gemobiliseerde klassen, toch opgeroepen voor de dienst. Zo komt het dat zich bij de hulptroepen militairen van 38 tot zelfs 46 jaar oud bevonden die behoorden tot militieklassen die nooit werden opgeroepen. Ze hadden de pech op het ogenblik van de mobilisatie werkloos te zijn. Initieel dienden zij alleen om de van legerdienst vrijgestelde miliciens te vervangen maar werden uiteindelijk toch meegesleurd in de gebeurtenissen van mei 1940. Voor Sdt Mil Brassine (46 jaar), Sdt Mil Heintje (45 jaar), Sdt Mil Didion (43 jaar) en de Soldaat Mil Zenebergh (42 jaar) liep de veldtocht zelfs fataal af.
  2. In sommige bronnen worden de regimenten 1 tot 4 soms aangeduid met de afkorting TA/CA  (Troupes Auxiliares des Corps d’Armées – Hulptroepen van de Legerkorpsen) achter het volgnummer van het regiment. De regimenten 8, 9 en 10 krijgen dan de afkorting TAA (Troupes Auxiliare de l’Armée – Legerhulptroepen of Hulptroepen van het Leger) achter hun volgnummer.
  3. De Demer/Gete-stelling was een vooraf geplande defensieve stelling dwars omp het Albertkanaal. Deze stelling moet de eenheden die opgesteld staan achter dit kanaal ten oosten van Kwaadmechelen toelaten het gevecht af te breken en terug te plooien achter de K.W. Stelling eens de Dekkingsstelling wordt opgeheven. Het was immers niet de bedoeling het beslissend gevecht te voeren op de Dekkingsstelling maar wel op de K.W. Stelling, samen met de Britten en de Fransen. De verdediging van de Demer/Gete-stelling was toegewezen aan het Cavaleriekorps dat reeds voor het uitbreken van de vijandelijkheden de 2de Cavaleriedivisie preventief ontplooid heeft achter deze stelling. 
  4. De Zwarte Beek, die ontspringt in Hechtel-Eksel, loopt haar bovenloop lang door het militair domein van Beverlo. Via Beringen en Lummen stroomt de Zwarte Beek tot in Diest, waar ze, in de buurt van Webbekomsbroek, uitmondt in de Demer. 
  5. Achtergrond informatie over de anti-tankhindernissen in Bierbeek te vinden in het artikel “De IJzeren muur van Bierbeek” [On Line beschikbaar]: https://www.bierbeek1418.be/bierbeek-40-45/de-ijzeren-muur-in-bierbeek/ [Laatst geraadpleegd op 12  jumi 2021].
  6. Doorheen de ganse mobilisatie heeft het Groot Hoofdkwartier (GHK) op roterende basis drie divisies als algemene reserve van het leger behouden. Eén divisie bevond zich steevast in het Kamp van Beverlo om een ver doorgedreven training uit te voeren. De twee andere werden ingezet om de Sector Leuven van de K.W. Stelling preventief te bemannen en om de Sector Halle – Ninove te beveiligen. Volgens bepaalde bronnen maakte de Sector Halle – Ninove deel uit van de Dwarsstelling (oftewel bretel) Bierges – Ninove die te Bierges aansloot op de K.W. Stelling. Een dwarsstelling wordt normaal opgericht wanneer de vijand de linies doorbreekt en dient om de eenheden in lijn die niet opgesteld staan daar waar de doorbraak gebeurde de tijd geven om het contact af te breken. Het GHK hield blijkbaar een slag achter de hand om, in het geval dat de Britten en de Fransen zich niet zouden ontplooien in België, een achterwaarts manoeuvre uit te voeren via de K.W. Stelling naar de Schelde en deze defensieve lijn (met de bruggenhoofden Gent en Antwerpen) te verlengen tot de Frans-Belgische grens. 
  7. Getypte nota van 28 mei 1940 opgesteld in het Frans door Lt Henriet, compagniecommandant van de 10Cie, waarmee hij de moedige houding van Lt Res Waeneton citeert tijdens het bombardement van het vliegveld van Schaffen op 10 mei 1940. Dit origineel document bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  8. Getypte nota Nr 3568 van 10 mei 1940 opgesteld door Cdt De Langhe, bataljonscommandant van III/8HuTL, waarmee hij aan de divisiecommandant van de 6Div verslag uitbrengt over de geleden verliezen tijdens het bombardement van het vliegveld van Schaffen. Dit origineel document bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  9. Getypte Nota Nr 2155 opgesteld op 11 mei 1940 door LtKol Engels, regimentscommandant van 9HuTL, gericht aan de commandant van de 2Gpg/HuTL waarmee hij de nieuwe  kantonnementen van zijn ondereenheden doorgeeft. Het origineel document van 11 mei bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  10. Achtergrondinformatie betreffende de  “administratief geïnterneerde buitenlanders van vijandige naties”, naar Frankrijk geëscorteerd door het het detachement van III/9HuTL, kan gevonden worden in document van het SOMA “Gewillig België” p. 167. [On Line beschikbaar]: http://www.senate.be/event/20070213-jews/doc/eindverslag.pdf [Laatst geraadpleegd op 16 juli 2021]
  11. Getypte nota Nr 1351 van 28 mei 1940 opgesteld door Lt Jenart, compagniecommandant van 12/III/8HuTL, waarmee hij aan de bataljonscommandant van III/8HuTL verslag uitbrengt over de geleden verliezen tijdens het bombardement van het Sint-Jozefinstituut te Lombardsijde. Het verslag bevat een lijst met de gesneuvelden van de 12Cie maar ook een gedetailleerde lijst met naam, voornaam en stamnummer van de gewonden. Het vergelijken van die lijst met de database van het Belgian War Dead Register laat toe te identificeren wie van de gewonden van de 12Cie later aan zijn verwondingen is overleden. De nota maakt gewag van 12 gesneuvelde militairen (waarvan er zeven niet konden worden geïdentificeerd) die door de manschappen van de 12Cie begraven werden op 27 mei. Bij de opgelijste gesneuvelden vermeldt Lt Jenart de Soldaat Baillet Gaston (stamnr 13566273) die nergens anders terug te vinden is, anderzijds wordt geen gewag gemaakt van Sdt Verschuere Maurice die tijdens hetzelfde bombardement omkwam. Het origineel document van Lt Jenart bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  12. Achtergrond bij overlijden van Korporaal De Loose is te vinden in het artikel “Gesneuvelde soldaten WOI en WOII van Haaltert“, door René De Troyer, uitgegeven door Heemkundige kring Haaltert, 2005 [On Line beschikbaar]: http://www.hkhaaltert.be/data/Roger%20De%20Troyer%20-%20Gesneuvelde%20soldaten%20%20-%20volledig.pdf   [Laatst geraadpleegd 8 juli 2021]. 
  13. Getypte nota van 28 mei 1940 opgesteld door Cdt De Langhe, bataljonscommandant van III/8HuTL, waarmee hij de moedige houding van Lt Res Waeneton citeert tijdens het bombardement van het Sint-Jozefinstituut van Lombardsijde op 27 mei 1940. Dit origineel document bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  14. Handgeschreven verslag in het Nederlands opgesteld door Lt Ernest Debruyn, commandant van de 2de Compagnie van het Iste Bataljon van het 8ste Regiment HuTL. Het verslag bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, Sectie Classified Archives, Algemene Dienst Inlichtingen en Veiligheid (ADIV), Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  15. Getypt verslag in het Nederlands betreffende de gebeurtenissen bij de 2Cie op 28 mei, opgesteld door Lt Res Van Loock, pelotonscommandant bij de 2Cie van I/8HuTL. Het verslag bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  16. Handgeschreven verslag opgesteld in het Frans door Lt Res Goblet, compagniecommandant van de 4Cie. Het verslag bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  17. Handgeschreven verslag opgesteld in het Frans door Lt Res Jacquemyns, compagniecommandant van de 7Cie. Het verslag bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  18. Getypt verslag opgesteld in het Frans door Kapt Res Hoornaert, compagniecommandant van de 8Cie. Het verslag bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  19. Handgeschreven summier verslag opgesteld in het Frans door Lt Res Gaston Limbourg, pelotonscommandant bij de 7Cie. Het verslag bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  20. Getypt verslag in het Frans, opgesteld op 1 maart 1945 door Cdt Pierre Dardenne, compagniecommandant van de 12Cie van het III/10HuTL. Het verslag bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  21. Getypte originele versies van de Dagelijkse Orders (DO) van het 9HuTL van 13/05, 14/05 en 15/05, opgesteld in het Frans en getekend door LtKol Engels. De DO’s bevinden zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  22. Getypt verslag opgesteld in het Frans door Lt Mouqué van het Technisch Bureel van 9HuTL betreffende de gebeurtenissen bij de Staf/9HuTL te Lo-Reninge. Het verslag bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  23. Getypt verslag opgesteld in het Frans op 4 januari 1946 door Kapt Vandepoel, commandant van de 1Cie van I/9HuTL. Het verslag bevindt zich in het Dossier Hulptroepen, bij de Sectie Classified Archives van het ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie te Evere.
  24. Dossier Vde Legerkorps, Sectie Classified Archives, ADIV, Ministerie van Defensie van Defensie.
  25. Spionnen aan de achterdeur: de Duitse Abwehr in België 1936 – 1945, Etienne Verhoeyen, GofS Research Reports Series, Maklu, Antwerpen, p267. [On line beschikbaar]:https://books.google.be/books?isbn=9046604276, [Laatst geraadpleegd 11 juli 2021]
  26. L’armée belge de France en 1940, door Jean Jamart Col BEM Hre, 1994, uitgeverij Schmitz, Bastogne, p149.