15de Infanteriedivisie

Situatie op 10 mei 1940

Reglementaire benaming 15de Infanteriedivisie | 15ID
15ème Division d’Infanterie | 15DI
Type Infanteriedivisie van de tweede reserve
Ontdubbeld van n.v.t.
Onderdeel van IVde Legerkorps
Bevelhebber Luitenant-generaal baron Raoul de Hennin du Boussu-Walcourt
Stafchef Kolonel SBH J. Kieffez
Commandant Artillerie Luitenant-kolonel J. Van Hooren
Intendant Kapitein Intendant A. Monrique
Commandant Transportkorps Kapitein-commandant Paul Mertens
Standplaats Dekkingsstelling Albertkanaal
Sector Massenhoven-Herentals
Commandopost te Kessel
Samenstelling Hoofdkwartier
31ste Linieregiment
42ste Linieregiment
43ste Linieregiment
23ste Regiment Artillerie
16de Bataljon Genie
15de Compagnie Transmissietroepen
Wielrijdersgroep 15ID
Lichte Ambulance 15ID (Geneesheer Luitenant J.P. Henrotay)
Compagnie Intendance 15ID (Luitenant L. Larosse)
Transportkorps 15ID Staf
Autopeloton voor Artilleriemunitie (Lt D. Demazy)
Autopeloton voor Ravitaillering (Lt Florent Claes)
Autopeloton voor Materieel (Lt A. Dive)
Atelier voor Herstelling van het Wagenpark (Lt Mathieu Requilé)
Provoost (Luitenant C. Coquyt)
Tijdelijke Eenheden IIde Groep 13de Regiment Artillerie
IVde Groep 13de Regiment Artillerie
VIde Groep 13de Regiment Artillerie

Tijdens de mobilisatie

De 15de Infanteriedivisie (15Div) werd op 25 september 1939 opgericht te Gembloers en vertrok ’s anderendaags naar het Kamp van Beverlo voor een oefenperiode van een achttal dagen om vervolgens een eerste keer ontplooid te worden aan het noordelijke uiteinde van de K.W. Stelling.  Begin oktober verhuisde de divisie voor korte tijd naar de lijn Halle-Ninove en werd het hoofdkwartier te Vlezembeek ondergebracht.  Op 28 november 1940 komt de divisie aan op zijn uiteindelijke positie in de sector Massenhoven-Herentals van het Albertkanaal.  De staf krijgt zijn zijn hoofdkwartier in het Fort van Kessel. Dit fort wordt eveneens bezet door de 15Cie van het 1ste Regiment Speciale Vestingseenheden van Antwerpen.  De divisiecommandant, Luitenant-generaal baron de Hennin du Boussu-Walcourt verblijft op het Hof van Ravenstein.

Cdt Paul Mertens

Kapitein-commandant Paul Mertens, bevelhebber van het transportkorps van de 15ID.

Staf 15Div
Luitenant-generaal baron de Hennin du Boussu-Walcourt wordt omstreeks 02u00 gewerkt door het getoeter van zijn stafauto op het Hof van Ravenstein.  De generaal is bijzonder verbaast te horen dat het leger in staat van alarm gebracht wordt.  Dit lijkt niet te stroken met het heropenen van de verlofregeling voor gemobiliseerde militairen daags tevoren.  Bovendien zou de Hennin ’s anderendaags naar De Haan vertrekken om enkele dagen aan zee door te brengen met zijn echtgenote.

De bevelhebber begeeft zich naar het Fort van Kessel waar zijn ordonnans bevestigt dat er eveneens een auto vertrokken is naar Namen om stafchef Kolonel SBH Kieffer terug te halen uit verlof.

Het hoofdkwartier vertrekt even na 04u00 naar de oorlogscommandopost op Kasteel de Bist te Kessel.  De baron keert om 06u45 terug naar Ravenstein voor zijn bad en ontbijt terwijl zijn ordonnans de persoonlijke bagage inpakt.  Tegen 08u30 is hij op post in Kasteel de Bist.

Omstreeks 10u00 wordt de bemanning van een Duitse bommenwerper binnengebracht op het kasteel.  Het toestel is neergestort boven de posities van het 31Li.  De vliegeniers worden na ondervraging begeleid naar de staf van het IVde Legerkorps.

Even voor 16u00 wordt gemeld dat te Emblem troepen aangekomen zijn van het Franse 7de Leger.  De generaal vertrekt naar de brug over het Albertkanaal en ontmoet hier de Franse Kolonel Dario, bevelhebber van het 6ème Régiment de Cuirassiers, en zijn adjunct Luitenant Brisac.  Het tweetal wordt teruggebracht naar Kessel voor overleg.

Baron de Hennin du Boussu-Walcourt keert terug naar het Hof van Ravenstein voor het diner en gaat vroeg naar bed om fris en uitgerust Kolonel Kieffer te kunnen aflossen op het hoofdkwartier om 05u00.

Staf 15Div
Baron de Hennin du Boussu-Walcourt wordt om 04u00 gewekt en is een uur later zoals voorzien op het hoofdkwartier.  In de late voormiddag bezoekt hij de staf van het IVde Legerkorps te Lier.  Hier wordt de generaal op de hoogte gebracht van de dramatische aanval op de 7Div  en op het Fort van Eben-Emael.

In de namiddag bezoek de Hennin de stellingen van zijn infanterieregimenten.  Hij heeft vooral interesse in het wrak van de Donier in de ondersector van het 31Li.  De generaal dineert op het Hof van Ravenstein, maar besluit de nacht door te brengen op Kasteel de Bist.  Tijdens de nacht van 11 op 12 mei zullen meerdere luchtaanvallen in de omgeving plaats vinden.  Ook op Kasteel de Bist daveren deuren en ramen.  De baron maakt er een punt van om zijn bed niet te verlaten, maar noteert in zijn dagboek dat hij zich ergert aan het nerveuze heen-en-weer geloop van zijn stafpersoneel.

Staf 15Div
Het is Pinksterzondag en om 07u45 draagt Hoofdaalmoezenier Lefebvre de mis op in het hoofdkwartier.  Baron de Hennin du Boussu-Walcourt gaat nog een laatste keer terug naar het Hof van Ravenstein voor zijn bad en ontbijt, en besluit dat het vanaf dan maar beter is om steeds op het hoofdkwartier beschikbaar te zijn.

Tijdens de ochtend worden drie officieren en een onderofficier van het Nederlandse leger binnengebracht op de staf.  Het gezelschap is op de vlucht en weet te melden dat de vijand de stad Mol zou ingenomen hebben.  De generaal laat dit bericht niet nakijken, maar beveelt om de uitvoering van het vernielingsplan te vertragen voor het geval dat de Franse troepen door zijn sector zouden moeten terugtrekken.  Wel heeft hij contact met Kapitein Legros, zijn verbindingsofficier op de staf van de 18Div.

Staf 15Div
De divisie krijgt het bevel om het Albertkanaal ten oosten van de monding van de Nete te verlaten.  Het 31Li en het 42Li dienen zich achter de Nete terug te trekken om de verbinding te maken tussen de Versterkte Positie Antwerpen en de K.W. Stelling. Het 43Li zal op post blijven in de ondersector Oelegem-Viersel.  De verplaatsing moet tijdens de nacht van 13 op 14 mei uitgevoerd worden.

Staf 15Div
Na de verplaatsing naar de Nete opereert de divisiestaf van uit Fort 3 te Borsbeek.

Staf 15Div

Tijdens de vroege avond dient Luitenant-generaal baron Raoul de Hennin du Boussu-Walcourt, bevelhebber van de 15de Infanteriedivisie, zich aan op de staf van de Maritieme Basis.  Het Groot Hoofdkwartier heeft de divisie opgedragen om zich onder het bevel te stellen van Luitenant-generaal Glorie ter verdediging van onze kust.  De formatie is na de gevechten aan de zuidrand van de Versterkte Positie Antwerpen niet langer inzetbaar aan het front.  De troepen zijn per spoor onderweg naar de kust en worden verwacht tijdens de nacht van 18 op 19 mei.  Glorie bepaalt dat het 31ste Linieregiment zal doorgestuurd worden naar Dudzele, het 42ste Linieregiment naar Nieuwkerke en het 43ste Linieregiment naar Bredene.  De divisiestaf wordt opgesteld in Kasteel Ter Waere te Gistel.

Geneeskundig Korps 15ID
De Lichte Ambulance wordt ontplooid in de imposante Villa Lettenburg nabij Jabbeke.  Ook de infirmerie van de paardenartsenijdienst wordt opgesteld in deze gemeente.

Compagnie Intendance 15ID
Het goederenstation van Oostende wordt aangeduid als bevoorradingsplaats voor de divisie.

Provoostdienst 15ID
De provoostdiensten en het verzamelcentrum voor krijgsgevangenen bevinden zich bij de divisiestaf te Gistel.

Na de capitulatie

Slachtoffers

Bibliografie en Bronnen