Type	Infanterieregiment van het actieve leger
Ontdubbeld van	n.v.t.
Taalstelsel	Nederlandstalig Eén Duitstalige Compagnie
Onderdeel van	11de Infanteriedivisie
Bevelhebber	Kolonel SBH Emile Hennequin
Adjudant-majoor	Kapitein-commandant SBH Antoine Toumpsin
Standplaats	Kamp van Beverlo, Leopoldsburg
Samenstelling	I Bataljon (Majoor François Goormachtigh)	1ste Compagnie Fuseliers (Cdt Louis Vanniesbecq) 2de Compagnie Fuseliers (Lt August Stephany) 3de Compagnie Fuseliers (Cdt Edgard Borrey) 4de Compagnie Mitrailleurs (Cdt Alphonse Heyman)
	II Bataljon (Majoor Hubert Eppe)	5de Compagnie Fuseliers (Kapt Paul Derwa) 6de Compagnie Fuseliers (Cdt Joseph Ponce) 7de Compagnie Fuseliers (Lt A. Thijssen) 8ste Compagnie Mitrailleurs (Lt Gaston Leroy)
	III Bataljon (Kapitein-commandant Joseph Joosen)	9de Compagnie Fuseliers (Kapt Victor Delrez) 10de Compagnie Fuseliers (Cdt SBH Marcel Weemaes) 11de Compagnie Fuseliers (Cdt Joseph Delens) 12de Compagnie Mitrailleurs (Kapt Albert Burette)
	IV Bataljon (Luitenant-kolonel Raymond George)	13de Compagnie Mitrailleurs (Cdt Octave Van Huffel) 14de Compagnie Anti-Tankkanonnen C47 (Cdt Marcel Lambiet) 15de Compagnie Mortieren M76 (Lt G. Collin)
	Stafcompagnie (Luitenant G. Rousseau) Geneeskundige Compagnie (Geneesheer 1ste Kapitein Robert Fanuel) Peloton Verkenners (Onderluitenant Jozef Vrancken)

Staf/14Li
Vanaf 1 augustus 1939 stond het 14de Linieregiment (14Li), een actief infanterieregiment dat in Luik gestationeerd was, onder bevel van de 4de Infanteriedivisie (4Div). Deze actieve divisie had eveneens het commando over het 7de Linieregiment (7Li) dat gestationeerd was in de Dossinkazerne te Mechelen en het 11de Linieregiment (11Li) dat zich in de Dusartkazerne te Hasselt bevond. Het 14Li wordt samen met de rest van de 4Div gemobiliseerd op 25 augustus 1939 bij afkondiging van fase A van de mobilisatie. Van zodra het 15de Linieregiment (15Li), een ontdubbelingsregiment van 7Li, onder de wapens werd geroepen, lost dit regiment het 14Li af bij de 4Div, waarna het 14Li overgaat naar de 11de Infanteriedivisie (11Div), een divisie van Eerste Reserve. Op 28 augustus staat het 14Li in voor de paraatstelling van het 29ste Linieregiment (29Li), een infanterieregiment van Eerste Reserve, dat onder de wapens wordt geroepen te Ans als ontdubbelingsregiment van 14Li.

De 11Div bezet vanaf september een divisiesector in de Versterkte Positie Luik. De divisie wordt op 24 april 40 te Luik afgelost door de 2de Infanteriedivisie (2Div) en wordt rechtstreeks onder bevel van het Groot Hoofdkwartier (GHK) geplaatst als algemene reserve van het leger. Het 14Li vervoegt in twee dagmarsen het Kamp van Beverlo nabij Leopoldsburg om hier een oefenperiode af te werken.

Op de vooravond van de oorlog bevindt het 14Li zich bijgevolg samen met de meeste overige formaties van de 11Div op oefening in het Kamp van Beverlo waar gedurende 12 dagen gerepeteerd wordt voor een groot manoeuvre dat zal plaatsvinden op 10 mei 1940 in aanwezigheid van Koning Leopold III. Het I/14Li werd aangeduid om een oefenaanval uit te voeren ondersteund door de artillerie die dit keer echte granaten zal afvuren.

Staf/14Li
Om 00u40 ontvangt het 14Li de algemene alarmmelding van de divisiestaf. Aangezien het Kamp van Beverlo zich ten noorden van het Albertkanaal bevindt, en bijgevolg aan de verkeerde kant van de Dekkingsstelling lag, voorzag het oorlogsplan dat het kamp in geval van alarm onmiddellijk ontruimd moest worden. De aanwezige troepen, waaronder het 14Li, dienen zich in de streek van Diest te hergroeperen.

Reeds om 03u20 wordt bij het 14Li het vertreksein voor de afmars gegeven. De commandopost in het infanteriekamp wordt gesloten om 03u30. Kolonel Hennequin schouwt vanuit zijn commandovoertuig de voorbijtrekkende troepen. De regimentsstaf verlaat het kamp via de baan van Leopoldsburg naar Heppen. De colonne te voet verlaat het kamp in zuidelijke richting en marcheert via de Staleikerheide naar Stal en Beringen. Bij eerste daglicht passeert het regiment het Albertkanaal via de brug van Beringen die bewaakt wordt door het 35ste Linieregiment (35Li). Er wordt doorgemarcheerd richting Paal. 

Net zoals de andere eenheden van de 11Div ontsnapt het 14Li alzo aan de Duitse luchtaanval op het infanteriekamp tussen 07u30 en 08u00. Een formatie van Stuka duikbommenwerkers viseert de noordelijke rij gebouwen van Sectie G en brengt hierbij zware schade toe aan logementsblokken G15, G20, G23, G26, G29 en G34 evenals het nutsblok G32. Bij deze luchtaanval zullen meerdere gewonden vallen.

Dee colonnes volgen de aangeduide marsroute via Lummen en Halen. Het regiment heeft de dorpen Webbekom, Kaggevinne en Zelk ten zuiden van Diest als eindpunt en zal hier ingekwartierd worden in afwachting van de nacht van 10 op 11 mei.

I/14Li
Om 01u00 worden de verschillende compagnies van I/14Li in het Kamp van Beverlo gewekt door trompetters die alarm blazen. Zonder veel haast worden de blokken leeggemaakt en de voertuigen geladen. De vier compagnies staan op de verzamelplaats bataljon voor het appel wanneer Majoor Goormachtigh komt aangereden met zijn sidecar met het bevel dat het kamp onmiddellijk verlaten moet worden. Een achterwacht wordt samengesteld om het zwaar materieel op een goederentrein te laden.

De rest van het bataljon vertrekt om 03u20 op kop van het regiment te voet richting Staleikerheide. Even voor 05u00 ziet de marcherende colonne grote hoeveelheden Duitse vliegtuigen overvliegen. Voor het eerst beseffen ze dat oorlog is uitgebroken. Het I/14Li krijgt Zelk ten zuiden van Diest aangewezen als nieuwe kantonnementsplaats. De commandopost van het Iste Bataljon wordt geïnstalleerd nabij het kruispunt van de Kerkstraat en de Zelemstraat te Zelk. Luchtafweermitrailleurs worden uitgezet en de manschappen krijgen de ganse dag rust.

Tijdens de namiddag wordt een detachement met een opgeëiste camionette teruggestuurd naar Leopoldsburg om er achtergebleven uitrusting te gaan recupereren. De missie verloopt niet zonder risico omdat de manschappen kunnen afgesneden worden door de nakende vernieling van de bruggen op het Albertkanaal door onze Genietroepen. Het voertuig keert rond 20u00 heelhuids terug met aan boord heel wat proviand, documenten en uitrusting. Het regiment wacht intussen de nacht af en zet zich rondom 22u00 bij het invallen van de duisternis in beweging richting Diest. Het Iste Bataljon vertrekt in volstrekte verduistering; zelfs roken is niet toegelaten.

III/14Li
Het IIIde Bataljon bereikt Webbekom omstreeks 13u30.

ArW/14Li
Voor het vertrek uit het infanteriekamp heeft ook het 14Li een achterwacht (ArW/14Li) samengesteld uit detachementen van de verschillende bataljons. De ArW zal in het kamp van Beverlo blijven met de uitrusting van de verlofgangers en ander materieel dat bij de spoedontruiming van het kamp niet kon worden meegenomen. Deze bagage en voorraden moeten aan boord gebracht worden van een goederentrein die ter beschikking gesteld is van de 11Div op de spooraansluiting van het kamp. Het 14Li beschikt net zoals het 20Li en het 29Li over tien wagons in dit treinstel. Tijdens het bombardement van het Kamp van Beverlo sneuvelen OLt Dosogne en de Soldaten De Rijck, Decouvreur, Roelants, Smets, Spitaels en Stockx. Er valt ook een behoorlijk aantal gewonden. Het IIIde Bataljon noteert de namen van de Soldaten De Belder, Dewinne, Michiels, Plas, Van Houten en Vervueren.

Staf/14Li
Het 14Li verplaatst zich tijdens de nacht van 10 op 11 mei van Webbekom nabij Diest naar Betekom in de buurt van Aarschot. Te Betekom wordt het 14Li ingekwartierd en opnieuw wordt de ganse dag gerust om te recupereren voor de volgende nachtmars. De manschappen ontvangen het bevel om zich zo weinig mogelijk buitenshuis te vertonen teneinde aan de aandacht van de Luftwaffe te ontsnappen. Er worden dubbele luchtafweerposten uitgezet. Bij het vallen van de duisternis maakt het regiment zich klaar voor de volgende etappe. De route voor deze nachtmars loopt over Werchter, Keerbergen en Rijmenam richting Mechelen.

I/14Li
Tijdens de nacht van 10 op 11 mei passeert de colonne Diest, Scherpenheuvel, Rillaar en Aarschot om uiteindelijk bij het aanbreken van de dag omstreeks 05u00 halt te houden in Betekom iets ten westen van Aarschot. Er worden onderweg slechts enkele rustpauzes ingelast die amper genoeg zijn om de laatste elementen toe te laten bij te benen. Een aantal soldaten haakt af en wordt niet meer teruggezien. In Betekom wordt het ganse bataljon ingekwartierd in een schoolgebouw waar ze uitrusten tot de volgende nacht valt. De commandopost van het bataljon wordt ondergebracht in een woning op de Aarschotsesteenweg net ten oosten van de dorpskern. Om 20u25 zet het I/14Li zich opnieuw in beweging richting Onze-Lieve-Vrouw-Waver.

Staf/14Li
Het 14Li komt aan op de K.W. Stelling en installeert zich in een hergroeperingszone tussen Sint-Katelijne-Waver en Putte. Er wordt echter snel overgegaan tot ontplooiing langsheen de K.W. Stelling. Deze stelling wordt ook wel Weerstandsstelling genoemd en bestaat uit één of twee rijen gevechtsbunkers. Waar mogelijk worden kanalen, spoorwegbermen en overstromingsgebieden geïntegreerd in de stelling. Waar een sterke hindernis voor handen is, is er één rij bunkers gebouwd. In open terrein waar men geen gebruik kan maken van hindernissen is een tweede lijn bunkers aangelegd. Belangrijke plaatsen worden met bijkomende gevechtsbunkers beschermd en uitgebouwd tot anti-tankcentra. Een honderdtal meter voor de bunkers zijn talrijke hindernissen zoals prikkeldraadversperringen, anti-tankgrachten en Cointet-elementen aangebracht. De constructiewerken op de K.W. Stelling werden voor de oorlog uitgevoerd.

In de divisiesector zullen de drie regimenten in lijn opgesteld worden, met het 29Li in het noorden rond OLV-Waver, het 14Li in het midden rond Peulis en het 20Li in de zuidelijke ondersector nabij Bonheiden. Het regiment besluit om het Iste en het IIde Bataljon op het eerste echelon te plaatsen en het IIIde Bataljon op het tweede echelon.

I/14Li
De ganse nacht wordt doorgemarcheerd. De colonne trekt door Werchter en Keerbergen. Majoor Goormachtigh marcheert op kop van het bataljon en houdt een strak tempo aan. Bij het aanbreken van de dag heeft de kop van de colonne het marsobjectief nog niet bereikt. Om 05u00 bereiken de troepen het dorpje Peulis en wanneer het bataljon de N15 (baan Mechelen – Heist-op-den Berg) oversteekt krijgt de batajonscommandant zijn nieuwe orders.

Het Iste Bataljon moet onmiddellijk het kwartier zuid te Peulis bezetten. Net zoals elders langs de K.W. Stelling wordt de frontlinie hier gevormd door een dubbele bunkerlinie. Daarnaast wordt ten westen van het dorp Peulis het gelijknamig anti-tankcentrum bezet, dat uit de bunkers Pe1 tot Pe8 bestaat. Het bataljon bezet alle bunkers in zijn kwartier en zet de manschappen aan het graven om de tussenliggende steunpunten aan te leggen. Deze bijkomende loopgraven en schuilplaatsen moeten nog aangemaakt worden. Terwijl tijdens de nacht één derde van het regiment verder werkt, is ook één derde van de manschappen van wacht en één derde van rust. Langsheen de Mechelsebaan blijven de vluchtelingen voorbij stromen.

II/14Li
Bij de inname van de K.W. Stelling krijgt het IIde Bataljon kwartier noord rond Onze-Lieve-Vrouw-Waver toegewezen.

III/14Li
Het regiment bereikt Peulis omstreeks 04u30. Bij de ontplooiing op de K.W. Stelling bezet het bataljon het tweede echelon van de ondersector die toegewezen is aan het 14Li. De eenheid wordt versterkt met de mitrailleurs van de 13Cie en met 6 C47 anti-tankkanonnen waarvan 4 stuks gedetacheerd worden van de Compagnie Getrokken C47 van de 11Div. Tegen 08u00 is de positie verkend en wordt het dispositief voor akkoord voorgelegd aan de regimentsstaf. De 11Cie zal het anti-tankcentrum Peulis bezetten met ook de bunkers van de reeks Ps. De 10Cie neemt onderkwartier zuid in langs de Bergstraat en in het gehucht Duivelshoek. De 9Cie bezet onderkwartier noord en bewaakt de baan van Mechelen naar Onze-Lieve-Vrouw-Waver.

Staf/14Li
De ontplooiing van de Belgische troepen op de K.W. Stelling is nu min of meer compleet. De 11Div neemt een sector in tussen Onze-Lieve-Vrouw-Waver en Rijmenam met van noord naar zuid:

• 29Li ondersector OLV-Waver, vanaf de zuidrand van het fort van Koningshooikt tot aan de Mechelbaan inclusief de anti-tankstelling Gasthuisbos (bunkers GH)
• 14Li ondersector Peulis, noord en zuid van het dorp Peulis, inclusief de anti-tankstelling Peulis (bunkers Pe)
• 20Li ondersector Bonheiden met als rechter limiet de Krekelbeek tot in Muizen, inclusief de anti-tankstelling Bonheiden (bunkers Ps)

I/14Li
Het I/14Li bezet voorkwartier zuid van het 14Li te Peulis. De twee voorcompagnies van I/14Li zijn nu opgesteld links en rechts van de kerk van Peulis. In de kerktoren van Peulis richt het bataljon een observatiepost in. Op pinkstermaandag wordt het werk even onderbroken om te herbevoorraden. De rest van de dag wordt voortgewerkt om de stelling klaar te krijgen. Tijdens de avond wordt het bericht verspreid dat de Duitse aanval verwacht de volgende ochtend verwacht wordt. De troepen gaan een onrustige nacht tegemoet.

II/14Li
Het IIde Bataljon bezet voorkwartier noord te Onze-Lieve-Vrouw-Waver.

III/14Li
Het IIIde Bataljon is verantwoordelijk voor het tweede echelon van de ondersector van 14Li en bewaakt daarbij ook het anti-tankcentrum Peulis. Er worden geen bijzondere gebeurtenissen vermeld.

Staf/14Li
Tijdens de nacht van 13 op 14 mei breekt paniek uit en openen talrijke manschappen ongecontroleerd het vuur wanneer een Belgisch munitievoertuig aanzien wordt voor een vijandelijke pantserwagen. De troepen van het 14Li bewaken de hen toegewezen ondersector rond Putte in afwachting van de eerste Duitse eenheden. In de loop van de ochtend trekken ook de laatste colonnes voorbij van de 9de Infanteriedivisie, die het Albertkanaal heeft moeten ontruimen. Verder blijft het relatief rustig. De stellingen worden wel regelmatig overvlogen door de Luftwaffe. Aan het eind van de dag worden de poorten in de Cointet anti-tankversperring vergrendeld.

I/14Li
Rond middernacht wordt plots geschoten. De manschappen van I/14Li nemen hun stellingen in en stellen vast dat de schoten komen vanuit de richting van het bataljon dat is opgesteld in tweede echelon en die in een paniekreactie vuren op de silhouetten van de mannen die de loopgraven bemannen in eerste lijn. Even na middernacht keert de rust weer. Gedurende dag weerklinkt klaroengeschal wanneer Duitse vliegtuigen de stelling overvliegen. Wanneer iemand meent dat er parachutisten werden gedropt, leidt dit tot een nieuwe golf van paniek. Er worden in allerijl patrouilles uitgestuurd die echter geen resultaat opleveren. Het illustreert hoezeer de zenuwen gespannen zijn. In de nacht van 14 op 15 mei herhaalt zich het scenario van de vorige nacht. Opnieuw breekt ongecontroleerd bevriend vuur uit vanuit de achterste gelederen. Met klaroensignalen probeert men een staakt het vuren te bekomen maar dit lukt slechts ten dele. Er wordt gedreigd met strenge tuchtstraffen om de vuurtucht op te leggen.

III/14Li
Soldaat Victor Magnery raakt gewond te Peulis en wordt afgevoerd naar Mechelen waar hij op 16 mei zal overlijden.

Peloton Verkenners/14Li
Het peloton van Onderluitenant Vrancken wordt vooruitgestuurd om een voorpost te Putte te bemannen.

Staf/14Li
Rond 01u00 wordt alweer alarm gegeven bij het 14Li. Men is er van overtuigd dat er een Duitse luchtlanding zal plaatsvinden, maar ook deze keer gebeurt er niets. Om 18u35 beveelt de divisiestaf om alle bagagewagens van het 14Li samen te brengen te Kleempoel nabij Zemst.

I/14Li
Rond 08u30 opent een C47 anti-tankkanon het vuur op twee Duitse verkenningsvoertuigen die de Belgische stelling aftasten op de baan van Putte naar Mechelen. De voertuigen worden niet geraakt maar keren ook niet terug. Een tweede vijandelijke poging om de linies te naderen met een pantserwagen vindt later op de dag plaats, rond 17u30. Ook ditmaal wordt het voertuig onder vuur genomen. De manschappen in eerste lijn zien een groep van een vijftigtal Duitse infanteristen die zich ingraven voor de stelling, buiten het bereik van de wapens van de infanterie. De Duitse artillerie komt in actie en bestookt Peulis. Het I/14Li rapporteert nog artillerievuur tot laat in de avond. In het oosten wordt Duits mitrailleurvuur waargenomen, maar tot een aanval komt het niet.

II/14Li
Ook het IIde Bataljon maakt de eerste meldingen van de aankomende vijand. Om 18u10 signaleert de 6Cie dat er op de baan naar Duffel ten noorden van Putte een groot aantal Duitse voertuigen verschenen zijn.

III/14Li
Het IIIde Bataljon bevindt zich nog steeds op het tweede echelon van de ondersector. Om 22u45 vraagt de regimentsstaf om een gevechtsgroep van de 10Cie naar de regimentsstaf te sturen om de nabije verdediging terug op punt te stellen na het vertrek van een gevechtsgroep van het peloton verkenners naar connectiebunker VA29.

Peloton Verkenners/14Li
Na het beëindigen van de dekkingsopdracht te Putte bevindt het peloton zich nabij de regimentsstaf. In de nacht van 15 op 16 mei moet een gevechtsgroep van het peloton de connectiebunker VA29 van het ondergrondse telefoonnet van de K.W. Stelling gaan bewaken.

Staf/14Li
Op 16 mei komt onverwachts het bevel van het geallieerd opperbevel (via de Franse generaal Bilotte) om naar het westen terug te trekken. Zonder dat men de K.W. Stelling ten volle verdedigd heeft moet de stelling worden prijsgegeven. In het zuiden wist het Duitse leger immers een doorbraak te forceren over de Maas in de streek van Sedan en in het noorden heeft Nederland zich overgegeven. Het veldleger zal aan het eind van de dag de K.W. Stelling ontruimen en terugtrekken naar de lijn Terneuzen-Gent-Oudenaarde. Het regiment moet zich op 19 mei aan het Kanaal Gent-Terneuzen melden. De verplaatsing zal te voet gebeuren in drie etappes. De eerste nacht van 16 op 17 mei moet het Kanaal van Willebroek overgestoken worden. Tijdens de nacht van 17 op 18 mei mei moet men over de Dender en de Schelde. De laatste nacht is voorzien voor het laatste stuk van de tocht naar Kluizen west van het Kanaal Gent-Terneuzen.

Na het besluit van de legerleiding om de K.W. Stelling te ontruimen, plaatst het 14Li alle overtollige manschappen en uitrusting op transport richting Bonheiden. Elk bataljon moet ook zoveel mogelijk munitie verdelen onder de manschappen en het overschot op een enkele plek samenbrengen. Het PMI van de divisietroepen zal de voorraden ophalen. De gevechtsstellingen blijven bemand tot in de late avond waarna het gros van het regiment te voet zal afmarcheren. Rond 18u00 worden de colonnes gevormd. Twee pelotons fuseliers en een peloton C47 anti-tankkanonnen vormen de achterwacht van het regiment.

Het 14Li verplaatst zich over Mechelen naar het Kanaal van Willebroek. Verkeersopstoppingen maken de terugtocht erg moeilijk, de gemengde colonnes van voertuigen en infanteristen verplaatsen zich bijzonder traag. Her en der zitten eenheden van 6Div en 11Div compleet door elkaar en wordt er getwist over wie nu de vrije doorgang geniet. Het 14Li wordt af en toe onder vuur genomen door kleine groepjes vijandelijke vliegtuigen en infanteristen. De genie bouwt ondertussen een bijkomende pontonbrug te Kapelle-op-den-Bos om de militaire verkeersstroom over de vaste brug te ontlasten.

I/14Li
Tegen de ochtend van 16 mei komt er een pauze in de artilleriebeschietingen, maar het geweervuur neemt niet af. De stelling wordt voortdurend onder schot gehouden door de Duitse infanterie. Artilleriesteun wordt aangevraagd maar deze keer wordt geriposteerd en de Duitse artillerie beschiet de Belgische steunpunten opnieuw vanaf ongeveer 10u00. De kerktoren van Peulis wordt geraakt en er vallen gewonden bij de observatieploeg die er had postgevat. Het Belgische artillerievuur veroorzaakt dan weer enkele branden te Putte. In de vroege namiddag schat het bataljon in dat er ongeveer twee vijandelijke compagnies tegenover hun kwartier aangekomen zijn. Om 15u45 vraagt Majoor Goormachtig de toestemming om een patrouille uit te sturen om enkele boerderijen in het voorterrein in brand te laten steken, maar dit wordt hem geweigerd.

Rond 18u00 komt het bericht binnen dat de K.W. Stelling verlaten zal worden. Het Iste Bataljon vormt colonne langs de baan Peulis-Mechelen en vertrekt richting Mechelen. Omdat de voertuigen eerder op de dag reeds vertrokken zijn, verloopt de uittocht in de grootste chaos en moet heel wat materieel dat nog in de linies opgesteld stond, achtergelaten worden. In Mechelen zitten alle wegen vol terugtrekkende militairen en vluchtende burgers, er kunnen slechts stukken van 200m afgelegd worden gevolgd door haltes die tot 45 minuten kunnen duren.

III/14Li
Om 16u15 komt een detachement aan van de 2Cie van het 11Gn om drie wegvernielingen voor de bereiden op het tweede echelon. Deze zijn een onderdeel van het vernielingsplan bij de evacuatie van de K.W. Stelling. Een goed half uur later komen ook de marsorders aan van de regimentsstaf. Het IIIde Bataljon verlaat de K.W. Stelling om 21u30 en vertrekt via Mechelen en Kapelle-op-den-Bos naar Ramsdonk. Het bataljon zal tijdens de mars de mobiele achterhoede van de 11Div vormen en wordt hiervoor aangevuld met de volledige Compagnie Getrokken C47 en Compagnie C47 op T13 van de divisietroepen. Het bataljon meldt dat de eerste 6Km van de mars maar liefst 6 uur duurt.

Staf/14Li
Het Belgische plan voorziet dat de terugtocht in twee grote etappes zal verlopen, die gedekt worden door tijdelijke verdedigingslinies langs het Kanaal van Willebroek en vervolgens langs de Dender zodat de terugtocht kan plaatsvinden op een veilige manier. Aan het Kanaal van Willebroek zal de tijdelijke verdediging uitgevoerd worden door de 1ste Infanteriedivisie die de noordelijke sector tot Willebroek voor zijn rekening zal nemen, terwijl het kanaal tussen Willebroek en Vilvoorde door de beide Regimenten Grenswielrijders (1CyF en 2CyF) en eenheden van de Lichte Regimenten van de Rijkswacht (1LR en 2LR) beveiligd zal worden. Na een nachtmars van ongeveer 30Km komt het regiment aan op de westelijke oever van het Kanaal van Willebroek, waar overdag halt gehouden wordt alvorens de volgende etappe naar Dendermonde aan te vatten. Het gros van het bataljon brengt de dag door te Buggenhout.

I/14Li
Het Iste Bataljon verliest contact met de rest van van het regiment nadat de regimentscolonne in twee brak en de staart van het regiment de colonne van een andere eenheid volgde. ’s Nachts wordt in Kapelle-op-den-Bos het kanaal van Willebroek overgestoken. Bij de brug laat het bataljon een achterwacht postvatten om de terugtocht te dekken. Na twaalf uur marcheren wordt tegen 06u00 halt gehouden in de buurt van Malderen waar ze hopen het regiment op de steenweg naar Buggenhout terug te vinden. Dit rendez-vous vindt niet plaats en de manschappen worden dan maar ter plekke gehouden met de idee om bij valavond de mars naar het westen zelfstandig te hervatten. Wanneer rondom 18u00 het gerucht verspreid wordt dat de Duitsers door de verdediging van de Grenswielrijders zijn gebroken en hen nu op de hielen zitten, vluchten heel wat militairen hals over kop uit Malderen. Majoor Goormachtigh slaagt erin de gemoederen te kalmeren en houdt appel. Hieruit blijkt dat heel wat militairen ontbreken die tijdens de loop van de dag op eigen houtje de voorbijtrekkende colonnes op de baan Mechelen-Dendermonde vervoegd hebben in de hoop om sneller aan het oorlogsgeweld te kunnen ontglippen. De achterblijvers verzamelen de achtergelaten bewapening en verlaten tegen middernacht Malderen, sommigen uitgerust met twee geweren.

III/14Li
De nachtmars verloopt traag en tegen 03u00 is de colonne de stad Mechelen nog steeds niet gepasseerd. Bij het verlaten van de stad moet het bataljon een detachement van twee lichte machinegeweren en twee mitrailleurs achterlaten bij de spoorwegbrug van de spoorlijn Brussel-Antwerpen over de Leuvense Vaart. De Franse genie heeft deze brug ondermijnd, maar wil wachten met het uitvoeren van de vernieling tot de laatste Belgische troepen voorbij getrokken zijn. Het Belgische beveiligingsdetachement gaat in stelling op een afstand van ongeveer 500m van de brug. Het kunstwerk gaat in de loop van de vroege ochtend de lucht in. Dit laat het Belgische detachement toe om de rest van het bataljon te vervoegen.

De draaibrug voor wegverkeer aan de Brusselsepoort is eveneens ondermijnd, maar blijkt geen vernielingsdetachement te hebben. De brug wordt dan ook gewoon opengedraaid. Het bruggetje aan het Colomainstituut daarentegen is niet ondermijnd en wordt intact gelaten. Bij de doortocht te Hombeek worden ook de spoorbrug en de wegbrug over de Zenne vernield.

Eens de brug van Kapelle-op-den-Bos gepasseerd bereikt het III/14Li, na een nacht gemarcheerd te hebben, het dorp Ramsdonk gedurende de voormiddag. Omdat de manschappen te vermoeid zijn wordt hier beslist om niet verder te marcheren tot de verzamelplaats van het regiment in Buggenhout. Het bataljon houdt halt en zal ter plaatse inkwartieren. De rust te Ramsdonk is echter van korte duur en na de middag weerklinkt geweervuur ten oosten van het dorp. Het bericht loopt dat de Duitsers erin geslaagd zijn om het kanaal over te steken en binnen te dringen in de linies van het 1ste Regiment Grenswielrijders dat de bevriende oever verdedigt. Hierbij worden verschillende eenheden verrast, waaronder ook het III/14Li te Ramsdonk.

In een eerste reactie worden aan de oostrand van het kantonnement enkele T13 pantserwagens en automatische wapens opgesteld om een mogelijke doorstoot te kunnen afslaan. Om 14u30 wordt de verdediging versterkt door het uitsturen van twee pelotons van de 9Cie naar het gehucht Vinneken. Op de baan van Ramsdonk naar Vinneken wordt een T13 voertuig geplaatst, gedekt door een bijkomende gevechtsgroep van de 9Cie. Ook de 10Cie moet een peloton uitzetten, gesteund door nog een T13 pantserwagen.

Om 16u45 komt het peloton verkenners aan bij het IIIde Bataljon. Het peloton krijgt twee T12 pantserwagens toegewezen en moet de precieze stand van de vijandelijke aanval bepalen door het uitsturen van patrouilles in de volledige zone tussen Tisselt en Humbeek-Sas. Ook wordt Sergeant Duflot uitgestuurd naar de commandopost van Majoor Viatour van het 1CyF in het Kasteel van Ramsdonk. Viatour is verantwoordelijk voor de verdediging van de ondersector tussen Tisselt en Humbeek-Sas. Tenslotte wordt het kantonnement te Ramsdonk verder ontruimd door het verplaatsen van de bagagewagens naar Malderen en van de levensmiddelenechelons naar het gehucht Den Berg.

Omdat de Duitse dreiging blijft toenemen, beveelt de regimentsstaf om 19u05 om een tegenaanval te ondernemen vanuit Ramsdonk over Nieuwenrode naar Humbeek. Hier zou het 5Li in zijn rustkantonnement verrast zijn door de vijand en is dringend versterking nodig. Kapitein-commandant Delens krijgt de taak toebedeeld met zijn 11Cie en ontvangt drie T13 tankjagers en een peloton mitrailleurs als bijkomende steun. Een hevige artilleriebeschieting op Ramsdonk om 19u15 maakt dat het peloton van Onderluitenant Putz uit elkaar geslagen wordt nog voor de opmars kan starten. Delens vertrekt dan maar met twee van zijn drie pelotons. Omstreeks 19u30 valt een nieuw salvo in de Grotstraat te Ramsdonk. Een obus komt middenin een groep militairen terecht en doodt zes militairen. Tussen de slachtoffers bevindt zich Luitenant Curvers van de 10de Compagnie, de Sergeant Peeters, de Soldaten De Feyter, Pieters, Smout en Vanden Bossche. De Soldaat Schroyens raakt bij hetzelfde bombardement zwaar gewond en wordt afgevoerd naar Torhout waar hij op 27 mei zal overlijden ten gevolge van deze verwondingen. Tussen de gewonden zijn ook de Sergeant Deman, Korporaal Ledeganck en de Soldaten Andries, Breyssens, Dare, Palmans, Roelants en Van Schenderman. Korporaal Lerutte en de Soldaten Holbrecht en Thiel zijn na de aanval onvindbaar en allicht gevlucht. Er breekt paniek uit in de rangen, maar Kapitein-commandant Joosen slaagt erin om orde op zake te herstellen.  Korte tijd nadien wordt ook Soldaat Peleman neergeschoten door door de Duitsers wanneer hij via een korenveld probeert te ontkomen.

Om 20u10 passeert het detachement van Kapitein-commandant Delens te Westrode. Een goed half uurtje later wordt de noordrand van Nieuwerode bereikt. 

Luitenant-kolonel De Clercq laat om 23u00 weten dat de missie van het III/14Li afgelopen is. Kapitein-commandant Joossens roept de pelotons terug die ten noordoosten van Ramsdonk zijn uitgezet en stuurt 1ste Sergeant David van het peloton verkenners uit naar het detachement van Kapitein-commandant Delens. Het detachement is op dat ogenblik al slaags geraakt met de Duitsers ten noorden van Humbeek en kan niet teruggevonden worden. Bij deze gevechten zullen nog zes gewonden vallen bij de 11Cie: Soldaat Biesman, Bombeeck, De Feyter, Smout, Remecker en Vandervelde. De 11Cie zal zich uiteindelijk rond 02u00 in de nacht van 17 op 18 mei kunnen onttrekken aan de schermutselingen.

Het gros van het bataljon marcheert westwaarts via Londerzeel, Linde, Buggenhout en Opstal naar Sint-Gillis-bij-Dendermonde.

Staf/14Li
Het regiment trekt terug richting Dendermonde en houdt aan het eind van de tweede etappe halt te Oudegem. Onderweg raakt een deel van de troepen zoek en verdwijnt een aantal kleine detachementen in de chaos van de terugtocht richting Vlaanderen. Enkele elementen komen terecht in het noorden van Frankrijk en zullen via een bijzonder grote omweg het regiment enige dagen later terugvinden in Vlaanderen. Te Dendermonde wordt een achterhoede geplaatst in afwachting van de finale ontplooiing van de 1ste Divisie Ardense Jagers.

De staf van het II/LK laat om 11u45 weten dat de eindbestemming van de 11Div bijgesteld wordt naar het Kanaal Gent-Terneuzen. Hier moeten de eenheden ingekwartierd worden in de zone rond Sleidinge en Kluizen. Het kanaal moet overgestoken worden via de bruggen te Langerbrugge. De mars moet hervat worden in de loop van de namiddag. De intentie blijft om de infanterie met voertuigen van de Legerautogroepering ter plekke te brengen. Voor het 14Li is er echter geen transport beschikbaar en dat betekent dat het regiment na de nachtelijke etappe van 17 op 18 mei overdag geen lange halte zal houden op de westelijke oever van de Dender. Er wordt vanaf 16u00 doorgemarcheerd tot Kluizen aan het Kanaal Gent-Terneuzen dat wordt bereikt in de vroege ochtend van 19 mei. In totaal zal het regiment meer dan 26 uur onderweg zijn. Bij aankomst wordt de commandopost van het regiment opgesteld in het gemeentehuis te Kluizen.

I/14Li
Gedurende de nacht wordt stevig doorgemarcheerd en het bataljon passeert achtereenvolgens Buggenhout, Lebbeke en Oudegem waar de Dender bij zonsopgang wordt overschreden via een militaire brug. De tocht gaat na de middag verder via Schoonaarde en Wichelen, waarna de Schelde wordt overgestoken en verder gemarcheerd wordt richting Uitbergen, Overmere, Beervelde, Lochristi, Oostakker, Langerbrugge en Kluizen.

III/14Li
Tegen 02u00 zijn de laatste elementen erin geslaagd om de aftocht te starten, met uitzondering van het peloton van Onderluitenant Podevijn van de 11Cie dat pas omstreeks 05u00 kan ontsnappen. De rest van het bataljon komt aan te Sint-Gillis-bij-Dendermonde en krijgt hier de opdracht om zo snel mogelijk de Dender over te steken en het regiment te vervoegen te Oudegem. Van hieruit wordt een gedeelte van de troepen per vrachtwagen overgebracht naar Kluizen. De meeste militairen en het wagenpark trekken verder via de hoofdmarsroute van het 14Li.

Staf/14Li
Nadat de Ardense Jagers de achterwacht te Dendermonde overnemen, arriveren ook de laatste manschappen van het 14Li aan het Kanaal Gent-Terneuzen. De rest van het regiment bevindt zich dan al te Kluizen. In de vroege ochtend heeft de regimentsstaf vernomen dat de 11Div verantwoordelijk wordt voor de verdediging van de kanaaloever tussen Terdonk (exclusief) en de noordrand van het Grootdok. De divisiecommandant verdeelt de eenheden over de sector. Op het eerste en het tweede echelon langs de kanaaloever wordt de noordelijke ondersector bezet door het 29Li. De zuidelijke ondersector is voor rekening van het 20Li. Op het derde echelon worden de bataljons van het 14Li opgesteld.

Om 10u45 vraagt het II/LK om een bataljon van het 14Li naar de naburige sector van de 13Div te sturen om de kanaaloever te bezetten in afwachting van de volledige aankomst van deze divisie. Deze opdracht wordt toegewezen aan het II/14Li. Bovendien wordt ook het IV/14Li in steun gegeven van de 13Div zodat deze grote formatie van de tweede reserve toch over een minimum aan anti-tankgeschut, mortieren en bijkomende mitrailleurs zou beschikken. In ruil zou een bataljon van de 13Div toegekend worden aan de 11Div. Hiervoor wordt het III/34Li toegewezen, maar dit bataljon wordt tegen de ochtend van 20 mei teruggeroepen naar de eigen divisie.

I/14Li
Na een mars van 26 uur komt het I/14Li om 02u00 ’s morgens toe te Kluizen. De troepen zijn volledig uitgeput. Er wordt hen acht uur slaap gegund waarna het bataljon ontplooid wordt op de lijn Wippelgem-Evergem.

II/14Li
Ten noorden van de 11Div moet de 13Div in stelling gaan in de sector Zelzate-Terdonk. In afwachting van de installatie van deze eenheden zal de sector van de 13Div tijdelijk beveiligd door de 6de en de 9de Compagnie van het 14Li. Omstreeks 12u30 krijgt de 6Cie het bevel om te vertrekken.

III/14Li
Ook de 9Cie wordt aangeduid om te vertrekken naar de sector van de 13Div. De rest van de 14Li wordt ontplooid op de zuidflank van het derde echelon van de sector van de 11Div. Om 20u00 wordt het bataljon naar Kruisken teruggeroepen met de opdracht om de troepen hier in te kwartieren.

IV/14Li
Aan het eind van de dag vertrekt het IVde Bataljon zware wapens naar de sector van de 13Div. Als divisie van de tweede reserve beschikt de 13Div immers niet over eigen zware wapens. De bataljons in lijn van het 14Li worden versterkt met de zware wapens uit de eigen 11Div.

Staf/14Li
Het is rustig in de sector van het 14Li aan het Kanaal Gent-Terneuzen. Er wordt de ganse dag door gewerkt en gegraven. De 6Cie en 9Cie keren terug naar hun bataljons na de installatie van de 13Div. Omstreeks 16u00 bevestig de staf van de 11Div dat de naburige 13Div het 33Li en het 34Li samengevoegd heeft tot een enkel regiment en bijgevolg geen 3de echelon meer bezet. Om 23u15 vraagt de divisiestaf dan weer om het 20Li en het 29Li te versterken met telkens een peloton. De opdracht wordt toegewezen aan respectievelijk het III/14Li en het II/14Li.

III/14Li
Het IIIde Bataljon (minus 6Cie) bereikt Kruisken tegen 06u00. Rondom het kantonnement blijken verschillende stellingen te liggen van het 9A. De regimentsstaf bepaalt om ter plekke te blijven. Om 23u35 duidt het bataljon de 10Cie aan als versterking voor het 29Li. De compagnie moet vertrekken naar de commandopost van het IV/29Li om zijn nieuwe orders in ontvangst te nemen.

Staf/14Li
De Duitsers naderen tijdens de nacht de oostelijke kanaaloever. Rondom 03u00 opent de Belgische artillerie een eerste keer het vuur en binnen de kortste keren barst een hevig artillerieduel uit tussen de twee strijdende legers. Het duel houdt de ganse dag aan. Omstreeks 17u00 vallen de stellingen van het 33Li onder zwaar artillerievuur. De vijand concentreert zich op de Kuhlmann fabrieken en zaait paniek onder een flink deel van de troepen van het 33Li. Om de sector van de 13Div te versterken, vraagt het IIde Legerkorps omstreeks 19u00 om het I/14Li in versterking te geven. Om 20u25 wordt deze opdracht uitgebreid tot het volledige 14Li, minus de twee compagnies die bij het 20Li en het 29Li gedetacheerd zijn. Wanneer tien minuten duidelijk wordt dat er geen oversteek plaatsgevonden heeft, wordt de vraag opnieuw herleid tot het I/14Li.

I/14Li
Ten noorden van de 11Div komen omstreeks 17u00 verontrustende berichten aan op de staf van de 13Div. De Kuhlmann fabriek en Zelzate liggen onder een hevig artilleriebombardement en heel wat militairen van het 33Li zijn gevlucht uit de voorste linies. Wanneer de staf van IIde Legerkorps dit bericht verneemt, wordt omstreeks 19u00 een bevel gegeven aan de 11Div om het I/14Li naar Ertvelde te verplaatsen en stand-by te houden voor een eventuele tussenkomst in de richting van Rieme en de Kuhlmann fabrieken. Het bataljon krijgt deze opdracht even voor 20u00 toegewezen en zet zijn compagnies onmiddellijk op weg. De eenheid wordt versterkt met een peloton T13 pantserwagens van de divisietroepen.

III/14Li
In de ochtend krijgt het bataljon de opdracht om een peloton mitrailleurs van de 12Cie in steun te geven van het I/14Li. Het peloton van Onderluitenant Camal vertrekt.

Staf/14Li
Na de Duitse doorstoot tot Abbeville aan de Atlantische kust zijn de geallieerde legers in Noord-Frankrijk en Vlaanderen geheel omsingeld. Het geallieerde oppercommando heeft op 21 mei tijdens de Conferentie van Ieper besloten om de Schelde-linie op te geven. Hierop bepaalt de Belgische legerleiding tijdens de ochtend van 22 mei dat onze strijdkrachten niet zoals afgesproken zullen terugtrekken naar de IJzer, maar stand zullen houden langs de Leie en het Afleidingskanaal van de Leie. Het Groot Hoofdkwartier laat deze terugtocht in twee fases uitvoeren en bepaalt dat de troepen opgesteld tussen het Bruggenhoofd Gent en Oudenaarde zich tijdens de nacht van 22 op 23 mei moet terugtrekken naar de Leie. In deze eerste fase zullen tevens een aantal troepen teruggetrokken worden uit het Bruggenhoofd Gent, de stad Gent en het Kanaal Gent-Terneuzen. Deze zone achter het Kanaal Gent-Terneuzen ten noorden van Gent zal pas ontruimd worden tijdens de nacht van 23 op 24 mei.

I/14Li
Bij aankomst van het I/14Li te Ertvelde omstreeks 03u00 wordt het bataljon onder het bevel geplaatst van het 37Li. Dit regiment werd daags voordien weggehaald bij de Maritieme Basis en is gestart met het in plaats stellen van zijn troepen in de ondersector van het 33Li. Majoor Goormachtigh neemt contact op met Kolonel Manchel van het 37Li en ontvangt de opdracht af te wachten.

Even voor het middaguur beveelt het 37Li om het I/14Li te ontplooien aan de oostrand van Ertvelde en klaar te maken voor een tegenaanval op de as Ertvelde-Rieme. Het bataljon heeft een peloton mitrailleurs van de 13de Compagnie en een peloton T13 tankjagers van de divisietroepen in steun. Op het voorste echelon plaatst Goormachtigh de 3Cie aangevuld met een peloton mitrailleurs van de 4Cie ten noorden van de weg Ertvelde-Rieme, en de 2Cie aangevuld met een sectie mitrailleurs van de 4Cie ten zuiden van de weg. Samen bezetten deze compagnies een terreinstrook van ongeveer 550m waarvan de frontlijn ongeveer 900m ten westen van het nu verdwenen station van Rieme ligt. De 1Cie wordt in tweede echelon geplaatst achter deze eenheden. Twee T13 pantserwagens gaan in stelling op de zuidflank even ten westen van het gehucht Hoge Avrije. De twee overige voertuigen worden op de noordflank geplaatst. De medische hulppost van het bataljon wordt ingericht in een woonhuis nabij de Mariakapel in de Hermijtstraat. De commandopost van het bataljon ligt net achter het dispositief van de 1Cie. Er wordt snel een veldtelefoonlijn getrokken naar de commandopost van het 37Li. Deze is gesitueerd ten noordwesten van het stationnetje van Rieme, nabijhet kruispunt van de wegen naar Ertvelde en Kalemansputte, in een voormalige Duitse bunker uit WO1. Het bataljon ontplooit zich op deze posities en is klaar rondom 23u00. De troepen blijven vervolgens wachten op het startsignaal voor de actie.

III/14Li
Het IIIde Bataljon is nog steeds te Kruisken. Om 19u12 beveelt de regimentsstaf om het bataljon, minus de 10Cie die afgedeeld is bij het 20Li, te ontplooien op de scheidingslijn tussen de sectoren van de 11Div en de 18Div die het noorden van Gent verdedigt. Deze opstelling moet een eventuele Duitse doorbraak in deze sector afblokken. Het bataljon wordt voor deze opdracht aangevuld met vier T13 pantserwagens. De 11Cie vertrekt naar Overdam. De 9Cie wordt opgesteld tussen de oostoever van de Lieve en de zuidrand van Belzele. Tegen 22u00 zijn de troepen ter plekke.

Staf/14Li
Wanneer de Duitsers een nieuwe aanval inzetten op het kanaal Gent-Terneuzen in de ondersector van het 37Li, wordt naast het I/14Li en nu ook het II/14Li aangeduid om een tegenaanval uit te voeren. Bij de overige eenheden van het 14Li vindt die dag geen Duitse aanval plaats. Dat neemt niet weg dat de Belgen er aanhoudend beschoten worden door de Duitse artillerie.

Met de actie van het I/14Li en II/14Li worden de Duitsers bij valavond van de bevriende kanaaloever verdwenen, maar kort daarop wordt gestart met de geplande evacuatie van het Kanaal Gent-Terneuzen.

I/14Li
De ochtend breekt aan en het sein tot de tegenaanval is nog steeds niet gegeven. Om 09u00 wordt de actie afgeblazen. Het detachement van Majoor Goormachtigh trekt zich terug naar Ertvelde waar de troepen voorlopig ingekwartierd worden. Omstreeks 12u30 worden de troepen te Ertvelde gebombardeerd door de Duitse luchtmacht. Meerdere bommen slaan in op het bivak van het bataljon waarbij enkele soldaten omkomen of gewond raken. De schade bij het I/14Li blijft beperkt, maar er komen zes militairen van de 13Cie. Deze compagnie was nog steeds in steun bij het Iste Bataljon. Niet alleen Ertvelde maar ook de fabrieken langs het kanaal worden geviseerd. Dikke rookpluimen stijgen op en roetneerslag daalt neer in de wijde omgeving. Deze luchtactie is een onderdeel van de voorbereiding van infanterieaanval met rubberbootjes die omstreeks 13u00 zal starten en al snel zal leiden tot een doorbraak in de ondersector van het 37Li.

Om 14u45 krijgt het bataljon de opdracht om het dispositief voor de tegenaanval opnieuw te bezetten. Tegen 17u00 zijn alle compagnies opnieuw ontplooid. Kort daarop wordt het startsein gegeven en start het bataljon met de tegenactie naar Rieme. De opmars verloopt erg traag door de vele afwateringsgrachten en prikkeldraadafsluitingen in de velden. Bovendien heeft het eerder op de dag kort geregend zodat de gewassen nat en zwaar zijn. Het duurt ongeveer drie kwartier om de 900m tussen de startlijn en de eerste huizen van Rieme af te leggen. Vanuit de richting van het kanaal komen vluchtende soldaten van het 37Li de troepen van het I/14Li tegemoet. Bij aankomst wordt duidelijk dat de vijand ten noorden van het dorp het kanaal is overgestoken. Majoor Goormachtigh bevestigt om de tegenaanval in oostelijke richting door te zetten.

Het bataljon vordert traag en voorzichtig door de oostelijke helft van Rieme en nadert de olietanks van de zwaar gebombardeerde raffinaderij Purfina (eigendom van de Compagnie Financière Belge des Pétroles – Petrofina) aan de kanaaloever. Overal zijn er kleine brandhaarden en het terrein is lastig door de gelekte olieproducten. Vervolgens dringt het bataljon door tot de Kuhlmann fabriek. Met grote omzichtigheid slaagt de 1Cie erin om de verlaten steunpunten van het 37Li op het fabrieksterrein opnieuw te bezetten. Tegen 21u00 zijn deze posities opnieuw in Belgische handen. Van hieruit wordt een patrouille onder leiding van Adjudant Martin uitgestuurd langs de kanaaloever in noordelijke richting. In zuidelijke richting wordt contact gemaakt met de 2Cie die eveneens de kanaaloever bereikt heeft.

Intussen is de commandopost van het bataljon verplaatst naar de spooroverweg op de weg van Rieme naar Calemansputte. Het bataljon slaagt erin om de vijand uit de Kuhlmann fabriek te verdrijven en enkele krijgsgevangenen te maken. Omstreeks 22u30 krijgt Majoor Goormachtigh echter het bevel om terug te trekken naar de westrand van Ertvelde en hier zijn compagnies te verzamelen op de baan van Ertvelde naar Eeklo. 

II/14Li
Het IIde Bataljon vervoegt eveneens de actie en wordt om 14u50 naar het gehucht Pachtgoederen bevolen met als opdracht om van hieruit in oostelijke richting een tegenaanval uit te voeren in de richting van het gehucht Burchtstraat. De eenheid vertrekt om 16u45. Het II/14Li bereikt het I/32Li aan de kanaaloever rondom 21u30. Ook hier blazen de Duitsers de aftocht naar hun oversteekpunten. De gehele westelijke oever van het kanaal komt die avond opnieuw in Belgische handen.

III/14Li
Het IIIde Bataljon brengt de dag door op de zuidflank van de 11Div. Om 18u15 beveelt de regimentsstaf om het ganse bataljon onmiddellijk over te brengen naar Wippelgem in steun van het 29Li. Kapitein-commandant Joossen vertrekt aanstonds naar de commandopost van Kolonel Guillaume van het 29Li en krijgt hier orders om een tegenaanval uit te voeren op de as tussen Wippelgem en de Doornzelemolen tot aan de oever van het Kanaal Gent-Terneuzen. Dit bevel wordt echter ingetrokken wanneer om 21u00 het bevel van de divisiestaf aankomt om terug te trekken naar het Afleidingskanaal van de Leie. Het bataljon moet om 23u15 passeren op het vertrektpunt voor de afmars in het gehucht Bernt ten zuiden van Sleidinge. Van hieruit moet teruggetrokken worden via Eeksken, Meienbroek. Schoordam, Beke en Meirlare naar Zomergem.

IV/14Li
De Compagnie Getrokken C47 van de divisietroepen van de 11de Infanteriedivisie wordt ontbonden door al te grote verliezen aan materieel. De manschappen en de weinige overgebleven C47 anti-tankkanonnen gaan over naar het 14Li.

Staf/14Li
Tijdens de nacht van 23 op 24 mei wordt het Kanaal van Terneuzen verlaten om terug te trekken naar Afwateringskanaal van de Leie. De troepen van Kolonel Hennequin bereiken de linkeroever via een mars over Eeklo en vanaf de vroege voormiddag aan te Nekke. Van bij de aankomst wordt gestart met de ontplooiing van de 11Div. De divisie bevindt zich nog steeds binnen de zone van het II/LK dat nu verantwoordelijk is voor de verdediging van het gedeelte van het Afleidingskanaal van de Leie dat zich uitstrekt van de omgeving van Langestraat in het noorden tot het Kanaal Gent-Brugge in het zuiden. De zone is verdeeld in twee sectoren: de 12Div verdedigt de noordelijke sector en de 11Div de zuidelijke sector. Deze laatste start ter hoogte van kilometerpaal 17,6 van het Afleidingskanaal nabij Ronsele en loopt tot het Kanaal Gent-Brugge. De Duitsers volgen de Belgische troepen echter op de hielen en rukken bijzonder snel op naar het Afleidingskanaal. Terwijl het 14Li geen contact zal krijgen in zijn nieuwe ondersector, tracht de vijand reeds vanaf de late namiddag te Ronsele een nieuwe doorbraak te forceren. Verder naar het noorden toe, tracht de vijand ook bij de brug van Balgerhoeke het kanaal over te steken.

Omwille van de inzet van het Iste en het IIde Bataljon van het 14Li bij de 13Div daags voordien, wordt een enigszins ongewoon dispositief ingenomen met een ondersector noord bezet door het III/14Li en II/20Li op het eerste echelon en het I/14Li op het tweede echelon onder bevel van commandant 14Li, en een ondersector zuid met het I/20Li en het III/20Li op het eerste echelon en het II/14Li op het tweede echelon onder bevel van commandant 20Li. Het 29Li krijgt het derde echelon toegewezen.

Het 14Li moet in de avond een officiersverkenning over het kanaal sturen om de opmars van de vijand na te kijken. Deze patrouille moet terugkeren tegen zonsopgang op 25 mei.

Ondersector Noord (Staf/14Li, I/14Li, III/14Li en II/20Li)

I/14Li
Het Iste bataljon is verzameld op de weg van Ertvelde naar Eeklo tegen 01u30 in de nacht van 23 op 24 mei. De 2Cie wordt aangeduid om de achterhoede te verzekeren tijdens de start van de afmars naar het Afleidingskanaal van de Leie. Het bataljon bereikt Nekke in de vroege ochtend. Omstreeks 13u00 brengt het bataljon twee Duitse militairen binnen op de divisiestaf. De soldaten behoren tot het Infanterieregiment 237 en werden rond middernacht in de nacht van 23 op 24 mei krijgsgevangen gemaakt.. De 2Cie komt als laatste aan in het dorp omstreeks 13u30. Terwijl de rest van het regiment al gestart is met het bezetten van zijn nieuwe posities, kan het I/14Li enige tijd uitrusten van de actie aan het Kanaal Gent-Terneuzen. Omstreeks 19u30 worden de bevelen voor de nieuwe stellingname verspreid. Het bataljon moet het tweede echelon van ondersector noord bezetten met van noord naar zuid de 1Cie, 3Cie en 2Cie. De Maxim mitrailleurs moeten steeds samen met een FN30 licht machinegeweer opgesteld worden om luchtdekking te kunnen geven voor deze kritieke wapens. Het bataljon meldt om 21u30 dat de troepen ontplooid zijn.

III/14Li
Het IIIde Bataljon ontplooit in de vroege ochtend van 24 mei en neemt kwartier noord in van de ondersector van het 14Li. Het II/20Li wordt opgesteld in kwartier zuid. Bij het III/14Li worden de 9Cie en 11Cie toegewezen aan respectievelijk onderkwartier noord en zuid en wordt de 10Cie in steun geplaatst achter deze voorste linie. De commandopost van Kapitein-commandant Joosen wordt opgesteld in de verlaten Rijkswachtbrigade van Zomergem. Omstreeks 15u00 verneemt Joosen dat de beloofde versterking aan mitrailleurs, anti-tankwapens en mortieren niet zal aankomen omwille van de slechte toestand van het IV/14Li. Om 18u30 wordt Onderluitenant Grandjean uitgestuurd naar een voorpost in het gehucht Kerkhoek op de oostelijke kanaaloever. Grandjean moet ter plekke blijven zolang hij niet rechtstreeks wordt aangevallen.

De vijand wordt een eerste keer gemeld om 19u50 door de 9Cie. Het gaat om een 50-tal infanteristen die verdreven worden met enkele salvo’s van de DBT-granaatwerpers van de compagnie. Kort hierop wordt bevestigd dat de Duitsers bij het ten noorden gelegen 2Li een succesvolle oversteekpoging te Ronsele hebben ondernomen. De bevriende artillerie vuurt enkele barrages af om de ondersector van het 14Li te beveiligen maar deze granaten landen in de voorste steunpunten van de 9Cie. Met een rode lichtkogel wordt de vuuropdracht afgebroken en aangepast. Het bataljon laat ook een patrouille vertrekken naar het dorpje Daalmen in de ondersector van het 2Li. Deze patrouille bevestigt dat het zuidelijke bataljon van het 2Li nog ter plekke is. Enige tijd later zal de regimentsstaf bevestigen dat de Duitse aanval uitgevoerd werd op het noordelijke bataljon van dit regiment.

Om 22u00 wordt dan toch bevestigd dat het III/14Li drie C47 anti-tankkanonnen in steun zal krijgen. Kapitein-commandant Joosen zal besluiten om de drie stukken op zijn noordflank te plaatsen met front naar de ondersector van het 2Li. Uiteindelijk zullen omstreeks 00u30 in de nacht van 24 op 25 mei twee C47 kanonnen aankomen. Ondertussen is de rust teruggekeerd bij het III/14Li, maar wanneer even voor middernacht de artillerie start met het uitvoeren van storingsvuur landen de schoten alweer binnen de stellingen van de 9Cie. Het vuur wordt 600m oostwaarts verlegd. Een kort mitrailleursalvo vanop de vijandelijke oever rond middernacht wordt beantwoord met een nieuw DBT-salvo.

II/20Li
Het IIde Bataljon van het 20Li bezet kwartier zuid van de ondersector van het 14Li.

Ondersector Zuid (II/14Li)

IV/14Li
Bij de terugtocht van de 13Div heeft het IV/14Li veel schade geleden. Het regiment meldt rond 16u00 dat het IVde Bataljon al zijn anti-tankgeschut, mortieren en mitrailleurs heeft achtergelaten aan het Kanaal Gent-Terneuzen. Het bataljon heeft maar liefst 9 officieren, 42 onderofficieren en 371 manschappen verloren. De divisiestaf besluit om het bataljon te ontbinden. De 14Cie blijft bestaan, maar wordt rechtstreeks aangehecht bij de regimentsstaf. De 13Cie en 15Cie verdwijnen. Luitenant-kolonel George gaat eveneens over naar de regimentsstaf. Luitenant Collin vervoegt de staf van de 11Div. Om de tekorten te compenseren, krijgt het 29Li het bevel om 7 C47 kanonnen te detacheren naar het 14Li.

Staf 14Li
De posities binnen de zone van het IIde Legerkorps blijven ongewijzigd. In de noordelijke sector van de zone van het legerkorps slagen het I/22Li en het eskadron wielrijders van de 12de divisie er in om de vijand van de westelijke kanaaloever te verjagen. Aan het eind van de dag zal het IIde Legerkoprs weer de volledige controle hebben over de zijn toegewezen zone. Bij de troepen van het 14Li loopt in de late middag het gerucht dat de vijand nu ook tegenover Zomergem het kanaal is overgestoken. Bij valavond worden patrouilles uitgestuurd. Die kunnen bevestigen dat het rond Zomergem voorlopig nog niet tot een infanterieaanval lijkt te komen.

Ondersector Noord (Staf/14Li, I/14Li en III/14Li)

I/14Li

III/14Li
Omstreeks 00u45 wordt de commandopost van Kapitein-commandant Joosen beschoten door de Duitse artillerie. Joosen besluit de commandopost niet te verplaatsen. Buiten een melding van een vijandelijke mitrailleurpost en een Belgisch artilleriesalvo dat te kort neervalt, zijn er geen incidenten. Tegen 01u10 zijn de twee C47 kanonnen van Onderluitenant Roosen van het 29Li ontplooid. Roosen weet niet waar zijn derde stuk gebleven is. Om 07u45 komt Adjudant Dartevelle aan bij de commandopost met niet een, maar twee bijkomende vuurmonden. De adjudant beweert om vertraging te hebben opgelopen door het vijandelijke artillerievuur. Tussen 07u00 en 09u00 worden opnieuw kleine groepjes Duitsers gespot tegenover Zomergem. De DBT-granaatwerpers, C47 kanonnen en de Belgische artillerie zorgen ervoor dat de vijand niet aandringt. De Duitse artillerie wordt echter steeds actiever en tegen 11u20 wordt Zomergem met grote regelmaat beschoten. Deze beschieting zal de ganse middag aanhouden. Wanneer rond 14u30 door een observatiebalon opstijgt, vallen ook de stellingen van de 9Cie, 10Cie en de commandopost onder vuur. Een uur later verdwijnt de ballon uit het zicht. Om 16u50 komt de 15Cie van het 20Li aan. De M76 mortieren worden opgesteld nabij de oude windmolen van Zomergem om het volledige bataljonsvak te kunnen ondersteunen. Kapitein-commandant Joosen wordt eraan herinnerd dat hij in de buurt van de Akkerhoeve ten alle tijde de verbinding met de stellingen van het naburige III/2Li dient te verzekeren.

II/20Li
Buiten enkele granaatinslagen, blijft het rustig in het bataljonsvak van het II/20Li. Om 21u15 stuurt het bataljon een patrouille van een onderofficier en vier soldaten naar het gehucht Kortebroeken. De patrouille zal even na middernacht in de nacht van 25 op 26 mei terugkeren en meldt dat het onmiddellijke voorgebied vrij is van elke vijand.

Ondersector Zuid (II/14Li)

IV/14Li
Ten gevolge van de grote verliezen bij het IVde Bataljon besluit de divisiestaf om dit bataljon te ontbinden. De 14Cie blijft bestaan, maar wordt rechtstreeks aangehecht bij de regimentsstaf. De 13Cie en 15Cie verdwijnen. Luitenant-kolonel George gaat eveneens over naar de regimentsstaf. Luitenant Collin vervoegt de staf van de 11Div.

Staf/14Li
De Duitsers vallen de Belgische linies langs het Afleidingskanaal van de Leie op meerdere punten aan. Zowel ten noorden als ten zuiden van Balgerhoeke vinden in de zone van ons Vde Legerkorps twee oversteken plaats. Ook in de zone van ons IIde Legerkorps komt het tot een nieuwe aanval over het kanaal.

In de sector van de 12de infanteriedivisie wordt rond 17u00 het 23Li het kanaal overgestoken tegenover Oostwinkel. Wat later volgt ook nabij Ronsele een oversteek bij het 2Li. De Wehrmacht slaagt er in een bruggenhoofd uit te bouwen. Het II/22Li en het III/22Li worden als eerste naar voren gestuurd om een tegenactie uit te voeren. De 11Div moet eveneens ter hulp komen en stuurt het III/29Li naar de sector van de 12de divisie. Rond middernacht zal dit bataljon gevolgd worden door het I/29Li. Dit betekent dat de geplande aflossing van het 14Li door het 29Li geannuleerd moet worden.

Ondersector Noord (Staf/14Li, I/14Li en III/14Li)

I/14Li
Na de doorbraak in de sector van de 12Div krijgt het Iste Bataljon om 18u30 de opdracht om een dwarsstelling met front naar het noorden te realiseren op de noordflank van de ondersector. Deze dwarsstelling moet in het oosten aansluiten op de noordelijke steunpunten van de 10Cie. Tussen de 10Cie en de 9Cie zal een noordelijk peloton van de 9Cie in dwarsstelling geplaatst worden.

III/14Li
Omstreeks 00u45 wordt een van de C47 stukken van Onderluitenant Roosen verplaatst naar het steunpunt van Onderluitenant Stouff aan de oever van het kanaal. De nieuwe schootsstelling is tegen 04u20 ingenomen. De vijandelijke artillerievuren blijven aanhouden en het wordt nu lastig om de veldtelefoonlijnen nog operationeel te houden. Vanaf dageraad wordt ook de Luftwaffe actief boven de ondersector. In de voormiddag stijgt opnieuw een observatieballon op. Een nieuw bombardement op de commandopost en de 11Cie doet nog maar eens de veldtelefoonlijnen uitvallen. Soldaat Bayens wordt gedood door een granaatinslag. Korporaal Gezel en Soldaat Peeters raken gewond. Korporaal Huysceau en Soldaat Dachelet vluchten weg en worden als vermist opgegeven. Rondom 14u45 komen de mortieren van de 15Cie van het 20Li voor de eerste keer in actie. Twee uur later, om 16u45, arriveert Majoor Van Hoecke van het III/29Li op de commandopost. Van Hoecke heeft de opdracht gekregen om het III/14Li af te lossen in de nacht van 26 op 27 mei en start met een terreinverkenning.

Om 17u15 belt de regimentsstaf echter om alle officieren van het 29Li terug te roepen naar hun eenheden en wordt ook bevestigt dat de Duitsers een doorbraak gerealiseerd hebben bij de 12Div. Kapitein Delrez van de 9Cie wordt onmiddellijk naar de ondersector van het 2Li gestuurd om poolshoogte te nemen. Hij kan om 18u40 bevestigen dat de 10Cie van het 2Li nog op post is en de doorbraak verder naar het noorden heeft plaatsgevonden.

Staf/14Li
Het 14Li blijft voorlopig nog op post aan de kanaaloever, maar elders in de sector van de 11Div vallen steeds meer verontrustende berichten te horen. Het 29Li is van het tweede echelon van de divisie naar het noorden gestuurd de zwaar gehavende 12Div te gaan ondersteunen, maar de Belgen kunnen er het tij niet keren. Ten gevolge van deze verplaatsing, worden het I/14Li en het II/14Li van oever van het Afleidingskanaal weggehaald om een nieuw tweede echelon te vormen. Bij de 11Div blijven nog slechts het III/14Li en het ganse 20Li aan hun stellingen aan het kanaal vastklampen. Nog tijdens de voormiddag vraagt het IIde Legerkorps de toestemming aan het Groot Hoofdkwartier om de 11Div gedeeltelijk terug te trekken over het Kanaal Gent-Brugge. Na de middag later volgt dan ook het bevel tot de aftocht. Tegen 17u00 bevindt het hoofdkwartier van de 11Div zich te Beernem en is ook het 14Li van de kanaaloever teruggeroepen.

Aanvankelijk wil men de zuidelijke oever van het Kanaal Gent-Brugge via de snelste weg bereiken, maar de Belgische genie houdt alle colonnes tegen aan de brug van Aalter-Brug omdat deze binnen de kortste keren zal opgeblazen worden. Het gros van het 14Li verplaatst zich dan maar verder westwaarts en komt aan te Oostkamp bij Brugge. De verwarring neemt toe, en terwijl achterblijvers van het 14Li blijven toekomen bij hun eenheid, bezetten de Duitsers steeds meer grond in het ganse gebied tussen Brugge en Eeklo.

Staf/14Li
Het 14Li capituleert in de buurt van Oostkamp. Wapens worden achtergelaten of onklaar gemaakt, en waar mogelijk worden de manschappen opnieuw per compagnie gegroepeerd met het oog op gevangenname door de Duitsers. De meeste dienstplichten worden reeds begin juni gedemobiliseerd. Het beroepskader zal naar Duitsland vertrekken.

1. Kinjet, J. (2001) Sergeant Kinjet met het 14de Linieregiment in mei 1940, Erpe: De Krijger.
2. Van Brussel, L. (1974) 18 Dagen Blitzkrieg, Brussel: Frans Masereelfonds.
3. Duysinx, F (1952) En campagne avec le 14me de Ligne, Brussel: Editions de l’U.C.E.O.
4. Dagboek Lt F. Duysinx in Maison du Souvenir, 2004. “En Campagne avec le 14e de Ligne“, (verslag van de veldtocht van Lt François Duysinx van I/14Li), [online] beschikbaar op:
   <http://www.maisondusouvenir.be/en_campagne_francois_duysinx.php> [Laatst geraadpleegd op 8 mei 2016]. Dagboek in overeenstemming met verslagen 14Li in CHD Evere
5. Relaas gevechten in Ramsdonk op 17 mei 1940 [On line beschikbaar op]: http://www.erfgoedcelkapelleopdenbos.be/Artikels/Bevrijding_C.pdf [Laatst geraadpleegd 8 mei 2016]
6. Documenten Majoor F. Goormachtigh (met dank aan Luc Vandevelde).
7. Dossier 185-14-55 Orders van Belgische Hoofdkwartieren, Moskou-archief, Documentatiecentrum Koninklijk Legermuseum, War Heritage Institute.
8. Persoonlijk dossier Soldaat milicien Pierre Smets, stamnummer 114/41629, omgekomen te Leopoldsburg op 10 mei 1940 tijdens bombardement op het kamp van Beverlo.
9. Persoonlijk dossier Soldaat milicien Constant Metten, stamnummer 112/80623, omgekomen te Knesselare op 27 mei 1940 toen zijn eenheid op doortocht te Knesselare door een vijandelijke mitrailleur onder vuur werd genomen.
10. Register telefoongesprekken staf 14Li, Sectie Classified Archives, Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, Evere.
11. Verslag Kapitein-commandant Joosen over III/14Li, Sectie Classified Archives, Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, Evere.