7de Gemotoriseerd Regiment

Situatie op 10 mei 1940

Reglementaire benaming 7de Gemotoriseerd Regiment | 7ème Régiment Motorisé | 7Mo
Type Versterkings- en Opleidingsregiment
Ontdubbeld van n.v.t.  
Onderdeel van Versterkings- en Opleidingscentrum Lichte Troepen
Bevelhebber Luitenant-kolonel Rudolphe de Troyer
Standplaats Kazerne baron de Witte de Haelen, Etterbeek
Samenstelling I Groep Instructie Motorwielrijders
(Majoor Julien van Malcote de Kessel)
1ste Eskadron Fuseliers (Cdt M. Genoidt)
2de Eskadron Fuseliers (Cdt Raoul Champagne)
3de Eskadron Klein Geschut (Lt Jules Roberti de Winghe)
  II Groep Instructie Motorwielrijders
(Kapitein-Commandant G. Masse)
4de Eskadron Fuseliers (Lt Pierre Hauman)
5de Eskadron Fuseliers (Cdt baron Guy de Lhonneux)
6de Eskadron Klein Geschut (Lt F. Lardot)
  III Groep Instructie Motorwielrijders
(Majoor O. Lints)
7de Eskadron Fuseliers (Cdt C. Depape)
8ste Eskadron Fuseliers (Cdt G. Martens)
9de Eskadron Klein Geschut (Kapt C. Delhaise)
  IV Groep Versterking Motorwielrijders
(Majoor prins Eugène de Ligne de Looz de Corswarem)
10de Eskadron Fuseliers (Cdt M. Sibille)
11de Eskadron Fuseliers (Kapt F. François)
12de Eskadron Klein Geschut (Cdt A. de Looz)
  V Groep Versterking Wielrijders
(Kapitein-Commandant Roméo Verhaegen)
13de Eskadron Fuseliers (Cdt R. Waterloos)
14de Eskadron Fuseliers (Cdt V. Gaulier)
15de Eskadron Mitrailleurs (Cdt L. Halloy)
  Eskadron Versterking- en Opleiding Pantserwagens (Cdt J. Stevenart)
  Schooleskadron (Cdt A. Noens)  
  Eskadron Diensten (Kapt Jean-Marie van den Elschen)  

Tijdens de mobilisatie

Staf/7Mo
In vredestijd stonden de verschillende regimenten van het actieve leger zelf in voor de opleiding van hun nieuwe dienstplichtigen (oftewel miliciens). Omdat na de afkondiging van Fase A van het mobilisatieplan op 26 augustus 1939 de gemobiliseerde regimenten van het actief leger hun vredesvoet kazerne onmiddellijk moeten verlaten om hun gevechtsstellingen in te nemen, kunnen zij deze opleidingstaak niet langer op zich nemen. De dienstplichtigen die behoren tot de eerste helft van de klas ’40  (oftewel geboren voor 30 juni 1920) worden samengebracht in Versterkings- en Opleidingscentra (VOC’s). Het 7de Gemotoriseerde Regiment (7Mo) wordt bijgevolg op 1 februari 1940 te Etterbeek  opgericht als een van de twee Versterkings- en Opleidingsregimenten van het Versterkings- en Opleidingscentrum Lichte Troepen (VOC/LT). Het andere opleidingsregiment van het VOC/LT is het 5de Regiment Karabiniers-Wielrijders (5Cy).

De oudste miliciens van de klas 40 bestemd voor de cavalerie worden vanaf februari 1940 onder de wapens geroepen en vervoegen in maart het 7Mo, dat is gekazerneerd in de Kazerne Luitenant-generaal baron de Witte de Haelen [1] te Etterbeek. Het regiment staat in voor de opvang en opleiding van niet-getrainde rekruten en van mobilisatie vrijgestelde reservisten van de verschillende regimenten Gidsen, Lansiers en Jagers te Paard. Het kaderpersoneel is een samenraapsel van oudere beroeps- en dienstplichtige officieren en onderofficieren van de actieve regimenten. Het regiment beschikt op 09 mei over een Staf, drie groepen instructie met de rekruten van de klas 40, het Eskadron Versterking- en Opleiding Pantserwagens, een Schooleskadron en een Eskadron Diensten. Het Schooleskadron werd samengesteld uit de Schooleskadrons van de verschillende cavalerieregimenten en stond in voor de opleiding van kandidaat reserveofficieren en kandidaat reserveonderofficieren van de lichting ’40, nog aangevuld met de leerlingen van de cadettenschool van Saffraanberg wanneer deze bij de afkondiging van het algemeen alarm ontbonden zal worden. 

Kazerne Luitenant-generaal baron de Witte de Haelen te Etterbeek.

De drie groepen instructie van het 7Mo worden op 1 februari meteen opgericht. De rekruten van de klas 40 die op dat ogenblik in dienst zijn, worden uit hun reguliere regimenten gehaald en ondergebracht bij deze groepen. De twee groepen versterking die moesten instaan voor de opvang van oudere reservisten en vrijgestelden bestond enkel uit kader en zal pas aangevuld worden met manschappen na de afkondiging van algemene mobilisatie bij de start van de vijandelijkheden. In afwachting van de algemene mobilisatie worden de groepen versterking op non-actief geplaatst.

II/7Mo
De IIde Groep Instructie (II/7Mo) staat in voor de opleiding van de dienstplichtigen bestemd voor het 1ste Regiment Lansiers (1L) en zijn ontdubbelingsregimenten. Gedurende de opleiding leren de rekruten motorrijden op een opleidingscircuit van ongeveer één kilometer lang dat was ingericht op het oefenplein voor de kazerne. Hiervoor beschikte de groep over een dertigtal motoren waaronder enkele met zijspan.

Esk PsW/7Mo
Het Eskadron Versterking- en Opleiding Pantserwagens (Esk PsW) groepeert de nieuwe miliciens voor het Eskadron Pantserwagens Cavaleriecorps (Esk PsW CC) en zal na de afkondiging van het algemeen alarm ook de versterkingen voor dit eskadron opvangen. Vreemd genoeg beschikt dit eskadron niet over pantserwagens aangezien er slechts 10 werden aangekocht en deze voertuigen allen zijn toegewezen aan het Esk PsW CC. Enige vorm van opleiding was toch mogelijke omdat het Esk PsW CC zich vanaf december 1939 in de nabijgelegen Rolinkazerne bevond.

Staf/7Mo
Het 7Mo ontvangt rond 01u00 het bevel zich klaar te maken om bij het aanbreken van de dag een vooraf verkend alarmkantonnement in te nemen. Alleen het 10de Eskadron van IV/7Mo (10/IV/7Mo) wordt in de kazerne de Witte de Haelen achtergelaten als achterwacht. Het 7Mo(-) installeert zich te Ukkel in het Ter Kameren bos aan de rand van Brussel, III/7Mo installeert zich te Watermaal-Bosvoorde. Men vreest immers dat de reguliere kazernes van ons leger gebombardeerd zullen worden door de Duitse luchtmacht en bijgevolg moeten de Versterkings- en Opleidingsregimenten van het VOC/LT zich door een onmiddellijke verhuis in veiligheid stellen. Geheel ten onrechte was de evacuatie niet want in de loop van de ochtend wordt de kazerne Baron de Witte de Haelen door de Luftwaffe met brandbommen bestookt.

Kersverse rekruten van de cavalerie poseren voor de gebruikelijke eskadronsfoto.

Om 06u00 wordt naar aanleiding van de Duitse inval de algemene mobilisatie afgekondigd waardoor de oudere reservisten en vrijgestelden worden opgeroepen om het regiment te vervoegen. Het gaat hier om militairen die omwille van een vrijstelling in de loop van de tweede helft van 1939 terug naar huis gestuurd werden, of nog niet onder de wapens waren geroepen. Eveneens om 06u00 wordt het bevel gegeven om uit te wijken naar oorlogskantonnementen die zich in diverse kleinere dorpen en steden van Oost- en West-Vlaanderen bevinden. Het mobilisatieplan voorzag dat elke eenheid van de VOC’s bij een vijandelijke inval zou uitwijken naar een oorlogskantonnement ver verwijderd van de vijandelijkheden, om de opleiding in relatieve rust te kunnen voortzetten. Het voorziene oorlogskantonnement voor het 7Mo is de streek van Sint-Niklaas en Hamme. Gedurende de rest van de dag maakt het regiment zich dan ook klaar voor de verplaatsing naar zijn oorlogskantonnement in Oost-Vlaanderen.

De plannen voor de aftocht van het regiment naar zijn oorlogskantonnement te Hamme worden in werking gezet. De Staf/7Mo en de meerderheid van de groepen begeven zich om 21u00 van Ukkel naar het het station van Etterbeek. Samen met hun voertuigen en materieel worden ze aan boord gebracht van enkele klaarstaande treinstellen. Het III/7Mo wordt eveneens om 21u00 vanuit Watermaal-Bosvoorde naar het station van Etterbeek gestuurd om daar in te stijgen aan boord van een tweede trein die de groep naar Sint-Niklaas zal brengen. 

Oorlogskantonnementen van het 7Mo nabij Hamme.

Staf/7Mo
Het gros van het regiment verlaat het station van Etterbeek om 00u05 en komt tegen 08u00 aan in het station van Sint-Niklaas. III/7Mo, zonder zijn 8ste Eskadron dat meereist met het gros van het regiment, verlaat Etterbeek om 01u00 om komt tegen 12u00 toe in het Waasland. Het 7Mo installeert zich gedurende de rest van de dag te Hamme. De eenheden worden over de gemeente verspreid en worden ondergebracht in opgevorderde schoolgebouwen. 

IV/7Mo en V/7Mo
De versterking van 7Mo werden niet opgeroepen om de kazerne baron de Witte de Haelen te vervoegen maar moeten zich aanmelden in het oorlogskantonnement te Hamme. Door de chaos op de wegen en spoorlijnen kunnen de opgeroepen reservisten slechts met mondjesmaat de groepen versterking bereiken. De IVde en Vde Groep worden zo goed en zo kwaad mogelijk samengesteld, maar raken niet aan hun volledige effectieven.

Staf/7Mo
Het regiment maakt plannen om de opleiding van zijn militairen te hervatten. De bevoorrading van het regiment laat echter veel te wensen over. De manschappen ontvangen slechts een stuk brood en moeten zich verhelpen met wat zij van de burgers van Sint-Niklaas en Hamme kunnen verkrijgen. Wie zakgeld heeft, tracht zich in de plaatselijke winkels van het nodige te voorzien. De staf krijgt in tegenstelling tot de andere Versterkings-en Opleidingsregimenten een waarschuwingsorder dat ze naar Frankrijk zullen moeten vertrekken. Het vroegtijdig lekken van het plan om naar Frankrijk te verhuizen ligt waarschijnlijk bij het feit dat de Staf van het VOC/LT zich tijdens de mobilisatie in de kazerne de Witte de Haelen te Etterbeek bevond waar ook de Generale Staf van de Versterkings- en Opleidingstroepen (oftewel Etat-Major des Troupes de Renfort et d’Instruction – EM/TRI) was in ondergebracht en bijgevolg goede contacten onderhield met dit hoofdkwartier. Het regiment zal van deze voorkennis gebruik maken om de reis naar Frankrijk op tijd voor te bereiden en aan te vatten.

Drie cavaleristen op een zijspan.

Staf/7Mo
Het Groot Hoofdkwartier (GHK) bevestigd nu officieel dat rekruten van de klas ’40 die nog moeten worden opgeleid naar Frankrijk zullen worden doorgestuurd om daar hun opleiding te vervolledigen. Door de snelle opmars van de Duitsers was het voor het GHK snel duidelijk dat de verdere opleiding enkel in Frankrijk, ver achter de linies, kon gebeuren. Alle eenheden van de VOC’s die niet ingezet werden voor de beveiliging van Brussel ontvangen de 13 mei om 14u00 het schriftelijk bevel van hun VOC om zich klaar te maken voor de verplaatsing naar Frankrijk. Dit naar analogie van wat er tijdens de Eerste Wereldoorlog gebeurde. Het overbrengen van de versterkingsbataljons naar Frankrijk was echter een minder goed idee want eens de bataljons naar Frankrijk geëvacueerd, konden ze niet meer instaan om de verliezen geleden door de cavalerieregimenten tijdens de Achttiendaagse veldtocht terug aan te vullen.

De verplaatsing naar Frankrijk was totaal niet voorbereid. Er was geen voorafgaandelijke regeling met de Franse militaire noch burgerlijke overheid, er waren geen voorafgaandelijke verkenningen van kantonnementen, er was slechts proviand voor twee dagen en er bestond geen logistieke organisatie voor herbevoorrading in Frankrijk. Daarenboven moesten de commandanten van de respectievelijke VOC’s zelf vervoer per spoor regelen door de treinen te gebruiken die het 7de Franse Leger [7(FRA)Leger] van generaal Giraud naar Zeeland hadden gebracht. Het bevel om de Versterkings- en Opleidingsregimenten naar Frankrijk te evacueren kwam echter geen dag te vroeg want de 13de mei om 16u00 steken de Duitsers de Maas over te Sedan en beginnen hun opmars naar de Atlantische kust met als opzet zoveel mogelijk geallieerde troepen te omsingelen. Het 7Mo gaat op zoek naar de nodige transportmiddelen voor de evacuatie van het regiment uit het Waasland.

Achterwacht/7Mo
Uit vrees voor een mogelijke luchtlanding te Brussel krijgt Kapitein-commandant Sibille, Eskadronscommandant van het 10de Eskadron Fuseliers, tevens achterwacht van het VOC/LT in Brussel, om 10u00 opdracht om het oefenplein voor de kazerne de Witte de Haelen ongeschikt te maken voor een mogelijke luchtlanding. Dit gebeurt door palen in de grond te heien en graafmachines op het plein te parkeren.

Staf/7Mo
Het gros van het 7Mo wordt om 21u54 aan boord van vier treinen geladen in het station van Hamme. De ongeveer twintig leerling-officieren en hun begeleiders van het Opleidingscentrum voor Onderluitenanten van de Cavalerie (CISLC) maken gebruik van het treintransport van het 7Mo om zich naar de kust te begeven. Zij vervoegen het 7Mo in het station van Hamme. De treinreis gaat van Hamme via Sint-Niklaas, Gent en Veurne naar Adinkerke waar niet wordt gestopt maar onmiddellijk wordt doorgereden richting Frankrijk. De leerlingen van het CISLC slagen er niet in de trein te verlaten in Adinkerke en zullen het 7Mo verder vergezellen op zijn tocht naar het zuiden van Frankrijk.

Detachement van Malcote de Kessel/7Mo
Alle wielvoertuigen en moto’s worden ondergebracht in een aparte colonne en zullen via de baan vertrekken onder bevel van Majoor van Malcote de Kessel, bevelhebber van de Iste Groep Instructie. Die dag verlaten ook enkele voertuigen van het Opleidingscentrum voor Onderluitenanten van de Cavalerie (CISLC) de kazerne van Brasschaat en rijden richting Oostduinkerke waar ze de nacht doorbrengen.

Staf/7Mo in Frankrijk
De treinstellen van het 7Mo rijden Frankrijk binnen en bereiken achtereenvolgens Duinkerke, Bergue, Haezebrouck en Arras. De manschappen reizen in goederenwagons en worden bovendien onderweg niet bevoorraad. Iedereen moet het stellen met zijn veldfles en oorlogsbeschuiten.

Detachement van Malcote de Kessel/7Mo
Het detachement voertuigen wordt opgevangen in Adinkerke waar ze zullen overnachten om van daar uit naar St-Omer te rijden waar ze op de trein zullen gezet worden.

Staf/7Mo in Frankrijk
Het 7Mo bereikt na een moeizame treinreis door Frankrijk via Rouen de stad Angers, op zo’n 300 Km ten zuidwesten van Parijs. Hier worden de manschappen een eerste keer bevoorraad. 

Detachement van Malcote de Kessel/7Mo in Frankrijk 
’s Morgens vertrekt de colonne vanuit Adinkerke naar Saint-Omer. Eens aangekomen in Saint-Omer blijkt geen trein meer beschikbaar te zijn waarna de voertuigen worden doorgestuurd naar Duinkerke. Ook hier wordt geen trein beschikbaar gevonden om de voertuigen op te laden en Majoor Malcote krijgt opdracht door te rijden tot Narbonne. De regimentscommandant die tot dan toe bij de colonne wielvoertuigen is gebleven vertrekt ogenblikkelijk naar Narbonne om er de inkwartiering van de colonne te regelen.

Staf/7Mo in Frankrijk
Het 7Mo zet zijn treinreis verder van Angers naar Saumur., Bordeaux en Toulouse tot op 19 mei Argelès-sur-Mer bereikt wordt.

Staf/7Mo in Frankrijk
Om 08u00 komt het 7Mo aan te Bordeaux. Van daar uit gaat het verder via Agen en Toulouse naar Narbonne. 

Het kamp van Argeles

Camp d’Argelès waar het 7Mo  enkele dagen verbleef vooraleer naar Lunel te vertrekken.

III/7Mo in Frankrijk
Het 7Mo bereikt om 01u30 het station van  Argelès-sur-Mer, een stadje aan de voet van de Pyreneeën aan de Middellandse Zee waar op diezelfde dag ook het 40ste Regiment Genie (40Gn) toekomt. Het 7Mo wordt met Franse autobussen naar Argelès-Plage gebracht. Hier wordt vernomen dat de manschappen zullen ingekwartierd worden in een oud kamp voor vluchtelingen van de Spaanse burgeroorlog [2]. De Majoor Lints wil echter van het vieze kamp niet weten en laat zijn manschappen op het strand nabij het kamp slapen. De manschappen laden het materieel uit en zoeken bij gebrek aan andere accommodatie de duinen op. Om toch maar aan voedsel te komen, worden leegstaande huizen, tuinen en schuren geplunderd. Winkeliers worden gedwongen het nodige te overhandigen.

Staf/7Mo in Frankrijk 
Het regiment gaat opnieuw de trein op en vertrekt naar Lunel dat zich ten oosten van Montpellier bevindt op zo’n 330-tal kilometer van Argelès. Op dezelfde dag vertrekt het 40Gn naar Ganges ten noorden van Montpellier.

De ondereenheden van 7Mo worden rond Lunel gekantonneerd.

Staf/7Mo in Frankrijk
De treinstellen van het 7Mo komen aan in Lunel. De troepen worden ondergebracht in hun nieuwe kantonnementen in Lunel en de omliggende dorpen Baillargues, St-Brès, Vérargues, La Bruyère, Restinclières, St-Christol, St-Génies-des-Mourgues, St-Just, Valergues en Mudaison.

II/7Mo in Frankrijk
De IIde Groep Instructie wordt ondergebracht te Restinclières. De soldaten worden ondergebracht in schuren, kelders en in enkele gevallen in huizen. Het is bijzonder warm in het zuiden van Frankrijk en de Belgen hebben het erg lastig in hun wollen uniformen. De manschappen zoeken overdag de schaduw op en trekken zich zo weinig mogelijk aan van de militaire tucht. Er worden geen appels meer georganiseerd omdat reeds teveel manschappen de rangen verlaten hebben.

III/7Mo in Frankrijk
De IIIde Groep Instructie van Majoor Lints kan nog niet mee verhuizen naar Lunel en moet nog enkele dagen in Argelès-Plage wachten op treintransport. Alleen het 8Esk vertrekt met de rest van het regiment en bereikt dezelfde dag nog Baillargues nabij Montpellier.

8/III/7Mo in Frankrijk
Het 8Esk krijgt Saint-Christol als kantonnementsplaats aangewezen waarna het eskadron zich te voet naar Saint-Christol begeeft. Na een mars van een tiental kilometer worden er logementen opgezocht.

Staf/7Mo in Frankrijk
Nadat de twee laatste detachementen toekomen in Lunel is het 7Mo nagenoeg compleet. Op negen dagen tijd werd het regiment met al zijn personeel en al zijn voertuigen naar het zuiden van Frankrijk verplaatst zonder dat hierbij verliezen werden geleden.

III/7Mo in Frankrijk
De IIIde Groep Instructie van Majoor Lints verlaat het Kamp van Argelès om 07u30 en wordt per spoor naar Lunel gebracht. De groep wordt gekantonneerd in Saint-Christol op een zestal kilometer ten noorden van Lunel waar het 8Esk zich reeds bevindt.

Detachement van Malcote de Kessel in Frankrijk
Het detachement wielvoertuigen bereikt Lunel rond 12u00.

Esk Algemene Diensten/7Mo
Kapitein-commandant M. Schille wordt aangesteld als eskadronscommandant van het Eskadron Algemene Diensten.

Staf/7Mo in Frankrijk
De installatie van het regiment is nu nagenoeg volledig uitgevoerd. Het 7Mo bevindt zich op 27 mei in volgende locaties:

  • Staf/7Mo: Lunel,
  • I/7Mo: Baillargues en Saint-Brès,
  • II/7Mo: Virargues, La Bruyère en Restinclière,
  • III/7Mo: Saint-Christol,
  • IV/7Mo: Lunel-Viel en Saint-Geniès-des-Mourgues,
  • V/7Mo: Saint-Just en Saint-Nazaire-de-Pézan,
  • Schooleskadron: Valergues,
  • Esk Algemene Diensten/7Mo, Esk PsW/7Mo en het Pl TTr/7Mo: Mudaison.

Staf/7Mo in Frankrijk
Het veldleger in Vlaanderen capituleert. De Belgische regering in ballingschap in Frankrijk beslist dat de Belgische eenheden, die zich niet in de zone van ons veldleger in Vlaanderen bevonden op 28 mei, buiten het capitulatieakkoord blijven. Ze zullen onder bevel van de Minister van Landsverdediging, Luitenant-generaal Denis, de strijd voortzetten aan de zijde van de geallieerden.

4 juni 1940

Staf/7Mo in Frankrijk
De Generale Staf van de Versterkings- en Opleidingstroepen (EM/TRI) onder bevel van Luitenant-generaal Wibier, is ingegaan op een Frans verzoek om 10.000 militairen te leveren voor het uitvoeren van veldwerken ten voordele van de Franse divisies opgesteld in tweede echelon langs de Seine, in Parijs en langs de Marne. In eerste instantie worden de Bataljons Versterking aangeduid voor deze opdracht teneinde de opleiding van de jonge rekruten niet te onderbreken. Op 4 juni wordt aan het VOC/LT initieel gevraagd om een werkbataljon samen te stellen bestaande uit een bataljonsstaf en vier compagnies van 250 militairen, alles te samen 1.100 manschappen. Het 7Mo zal uiteindelijk de opdracht krijgen om het werkbataljon te leiden en samen te stellen.

V/7Mo in Frankrijk
De Vde Groep Versterking Wielrijders wordt door de Staf/7Mo aangeduid om een werkbataljon (oftewel Bataillon Travailleurs) te leveren. De drie eskadrons (13Esk, 14Esck en 15Esk) van V/7Mo worden onder bevel geplaatst van Kapitein-commandant Halloy. Deze groep van 800 man wordt versterkt door de 7de Compagnie van het III/5Cy. Deze compagnie van een 250 tal manschappen staat onder bevel van Kapitein-commandant Bruyer die wordt bijgestaan door Lt Bongaert. De initiële bestemming van het werkbataljon van V/7Mo was Vitry-le-François.

6 juni 1940.

Staf/7Mo in Frankrijk 
Op 6 juni vragen de Fransen nog eens 20.000 militairen extra om veldwerken uit te voeren. 16.000 hiervan dienen aangeduid te worden door de EM/TRI. De EM/TRI ziet zich nu genoodzaakt om ook de Bataljons Instructie met deze opdracht te gelasten. Drie bataljons instructie van VOC/LT worden nu ook opgevorderd. De Staf/7Mo krijgt de opdracht om twee Groepen Instructie om te vormen tot twee werkbataljons elk van 840 man. Het derde werkbataljon zal geleverd worden door 5Cy

II/7Mo in Frankrijk
De IIde Groep Instructie wordt op 6 juni omgevormd tot een werkbataljon van 850 man dat onder bevel komt te staan van Majoor Malcote. Per eskadron wordt een peloton van vierentwintig rekruten  uitgerust met een geweer Lebel en een lader met vijf patronen. De initiële bestemming van het werkbataljon van III/7Mo is Creil langs de Oise, een veertigtal-kilometer noordwaarts van de Parijs voorstad Saint-Denis.

III/7Mo in Frankrijk
De IIIde Groep Instructie van Majoor Lints wordt op 6 juni eveneens omgevormd tot een werkbataljon van 850 man. Majoor Lints zal het werkbataljon aanvoeren. Het III/7Mo zal samen met het II/7Mo naar Creil vertrekken. De uiteindelijke slagorde van het werkbataljon samengesteld door III/Mo ziet er als volgt uit:

  • Staf III/7Mo: Majoor Lints (bataljonscommandant),
  • 7Esk/III/7Mo: Cdt De Paepe (compagniecommandant),
  • 8Esk/III/7Mo: Cdt Martens (compagniecommandant),
  • 9Esk/III/7Mo: TBC.

7 juni 1940

V/7Mo in Frankrijk
Het werkbataljon van V/7Mo marcheert gedurende de voormiddag van Saint-Just naar Lunel en stapt in het station van Lunel aan boord van een klaarstaande trein. Het werkbataljon van Cdt Halloy vertrekt als eerste werkbataljon van 7Mo om 12u00 naar zijn bestemming Vitry-le-François.

8 juni 1940

V/7Mo in Frankrijk
Na een treinreis zonder problemen komt het werkbataljon van Cdt Halloy in de loop van de avond aan in het station van Vitry-le-François. Hier wordt de trein door een verkeersregelingscommissaris van het Franse leger doorgestuurd naar het 60 kilometer meer noordwaarts gelegen Suippes. De manschappen stijgen uit te Suippes om 19u00 en stellen vast dat Suippes reeds gebombardeerd werd door de Duitse luchtmacht; de frontlijn is niet meer veraf. Cdt Halloy meldt zich aan bij de Franse Plaatscommandant van Suippes maar deze is niet op de hoogte van de komst van de Belgen en heeft geen opdracht voor het bataljon. Het werkbataljon krijgt een bos nabij Suippes aangewezen als kantonnementsplaats. De manschappen installeren zich in het bos rond middernacht.

9 juni 1940

II/7Mo en III/7Mo in Frankrijk
De werkbataljons van II/7Mo en III/7Mo zijn klaar met hun voorbereidingen en vertrekken om 07u14 vanuit het station van Lunel naar Creil nabij Saint-Denis ten noorden van Parijs. Maj van Malcote wordt als oudste in bevel aangeduid als detachementscommandant voor de verplaatsing van de twee groepen.

V/7Mo in Frankrijk
Het werkbataljon van V/7Mo brengt de nacht van 8 op 9 juni door in een bos nabij Suippes. Bij het aanbreken van de dag worden de manschappen gewekt door een gewelddadig bombardement op Suippes, het dorp is opnieuw het doelwit van de Duitse luchtmacht. Cdt Halloy krijgt het bevel om na het invallen van de duisternis te voet naar Châlons-sur-Marne [4] te vertrekken. De bataljonscolonne is klaar om af te marcheren en vertrekt om 21u00 richting Châlons-sur-Marne. Onderweg volgt echter een tegenbevel die het bataljon op zijn stappen doet terugkeren naar zijn kantonnement in het bos nabij Suippes.

V/7Mo in Frankrijk
Het bataljon van Cdt Halloy bereikt zijn kantonnement in het bos nabij Suippes om 04u00 en wacht er de volgende nacht af om opnieuw naar het zuiden af te marcheren. Suippes wordt gedurende de dag opnieuw hevig gebombardeerd door de Duitse luchtmacht.  Het kantonnement van V/7Mo in de bossen van Suippes wordt opgemerkt en deelt ook in de klappen. Er vallen echter geen gewonden te betreuren.

Lansiers van het II/7Mo te St-Christol op 11 juni 1940.

II/7Mo en III/7Mo in Frankrijk
Wanneer het detachement van Maj van Malcote het station van Survilliers-Fosse ten noorden van Parijs bereikt wordt de trein door het personeel van de SNCF tegengehouden. Het station van Survilliers-Fosse is het laatste station op de spoorlijn naar Chantilly dat nog in Franse handen is. Het station van Creil, de initiële eindbestemming voor beide werkbataljons dat zich een drieëntwintigtal kilometer meer naar het noorden bevindt, is al in Duitse handen. Maj van Malcote contacteert het Plaatscommando van Parijs en vraagt om orders. De trein wordt teruggestuurd tot aan het station van Noisy-le-Sec ten oosten van Parijs waar de nacht van 11 op 12 juni in de trein wordt doorgebracht.

V/7Mo in Frankrijk
Het werkbataljon van Cdt Halloy verlaat Suippes en zet zijn terugtocht naar het zuiden in om 08u00. De colonne wordt regelmatig overvlogen door vijandelijke vliegtuigen maar niet aangevallen. Rond 15u00 bereikt het bataljon Coutisols waar ten zuiden van het dorp wordt halt gehouden in een bos om uit te rusten en de volgende nacht af te wachten. Om 20u00 trekt de colonne zich terug op gang richting Togny-aux-Boeufs een 35-tal kilometer meer naar het zuiden op de westelijke Marneoever. De 7Cie van Cdt Bruyer marcheert op kop om de marsroute te openen.

12 juni 1940

II/7Mo en III/7Mo in Frankrijk
In de vroege morgen verlaat de trein van II/7Mo en III/7Mo het station van Noisy-le-Sec om zich opnieuw naar het noorden van Parijs te begeven, ditmaal naar het station van Pierrefitte-sur-Seine een zeventiental kilometer noord van Saint-Denis. De jongeren stijgen om 04u00 uit in het station van Pierrefitte-sur-Seine en verzamelen op het perron om orders te krijgen voor de verdediging van de Parijse voorstad. Deze orders komen niet en gezien de nabijheid van de vijandelijke voorhoede beslist het Franse commando belast met de verdediging van Parijs dat ze beide bataljons terug naar Lunel zal sturen. Terwijl ze zich nog op het perron bevinden wordt plots om 12u00 het bevel gegeven om alle bagage achter te laten en terug in te stijgen in de trein. Diegenen die erin geslaagd zijn om op de trein te springen vatten de terugtocht aan richting Lunel. Een gedeelte van de manschappen dat niet tijdig verwittigd kon worden van het vertrek van de trein wordt achtergelaten in Pierrefitte-sur-Seine. In hetzelfde station staat ook nog een tweede trein die een werkbataljon van een regiment Jagers te Voet naar Parijs heeft gebracht. Ook dit bataljon vat ijlings de terugtocht aan.

V/7Mo in Frankrijk
Na een mars van 35 kilometer komt het werkbataljon van V/7Mo om 02u30 aan in Togny-aux-Boeufs. In de dorpskern van Togny-aux-Boeufs wordt gerust tot 07u00 waarna een kantonnement wordt opgezocht in een bos ten zuiden van het dorp. Onderweg naar dit kantonnement wordt de colonne gemitrailleerd door een vijandelijk vliegtuig.  Om 16u15, kort voor het invallen van de duisternis wordt terug vertrokken en doorgemarcheerd richting Sommesous. Wanneer ze om 23u30 aankomen in Sommesous kunnen ze onmiddellijk opstappen op een trein die hen tijdens de nacht van 12 op 13 juni naar Troyes brengt.

13 juni 1940

II/7Mo en III/7Mo in Frankrijk
De twee treinen die vertrokken zijn uit Pierrefitte-sur-Seine komen in de loop van de dag vast te zitten in het station van Athis-Mons dat zich op 2 kilometer van het groot Parijse rangeerstation van Juvisy-sur-Orge bevindt. Er wordt geen voortgang meer gemaakt en om 20u00 beslist Maj van Malcote dat de laatste twee kilometer tot het station van Juvisny te voet zullen worden afgelegd. Het 8ESk en het 9Esk van II/7Mo bereiken samen met III/7Mo het station van Juvisy en kunnen onmiddellijk opstappen op een trein en naar het zuiden vertrekken. Het 7/II/7Mo dat als laatste marcheert en niet meer op tijd in Juvisy kan geraken houdt een trein staande en stapt in op de trein die ze op de sporen hebben doen stoppen.

V/7Mo in Frankrijk
De trein met V/7Mo aan boord verlaat Sommesous om 01u00 en komt om 15u00 aan te Troyes. Hier slaagt Cdt Halloy erin om contact op te nemen met de staf van het 4de Franse Leger die het bataljon doorstuurt naar Bouranton, 9 Km oost van Troyes. Dit dorp wordt bereikt om 21u00 waarna onmiddellijk kantonnementen worden ingenomen.

Gebied ten zuiden van Troyes waardoor V/7Mo zich terugtrok op 14 en 15 juni

Gebied ten zuiden van Troyes waardoor V/7Mo zich terugtrok op 14 en 15 juni

II/7Mo en III/7Mo in Frankrijk
Het detachement van Maj van Malcote spoort van Juvisy naar Melun waar halt wordt gehouden voor de nacht. Van Melun gaat het naar Orléans (15 juni), van Orléans naar Tours (16 juni).

V/7Mo in Frankrijk
Om 06u00 verlaat het werkbataljon van Cdt Halloy, dat tot nu toe intact is gebleven, zijn kantonnement in Bouranton om via Troyes, Auxon en Saint-Florentin richting Auxerre te marcheren. De 7/III/5Cy van Cdt Bruyer vertrekt ditmaal als laatste element van de marscolonne. Om 07u45 wordt de compagnie van Cdt Bruyer staande gehouden door de Franse Commandant Lacroix van de staf van het 4(FRA)Leger. Hij stuurt de compagnie een andere richting uit, Cdt Bruyer dient zich met zijn eenheid richting Tonnerre te begeven waar een groot aantal Belgische detachementen die op terugtocht zijn verzameld worden in de dorpjes Coussegrey en Mélisey. Hij raakt afgezonderd van de rest van V/7Mo die op weg zijn naar Saint-Florentin en bereikt met een 150 tal manschappen  Chaource om 20u00. Te Chaource ondergaat de compagnie een luchtbombardement waarbij drie gewonden vallen. De nacht van 14 op 15 juni wordt te Chaource doorgebracht. De rest van V/7Mo brengt de nacht door te Saint-Florentin.

V/7Mo in Frankrijk
De drie resterende eskadrons van V/7Mo verlaten Saint-Florentin en bereiken Auxerre waar ze de trein kunnen nemen (of ander transport regelen – TBC) naar Clamecy. Hier worden ze door de Duitsers krijgsgevangen genomen. Uiteindelijk komt van het werkbataljon van Cdt Halloy slechts 327 man terug van de 800 uitgezonden militairen van V/7Mo. 

Detachement Cdt Bruyer/5cy in Frankrijk
Het detachement van Cdt Bruyer marcheert van Choaurce naar Tonnerre waar enkele uren gerust wordt. Vervolgens wordt doorgemarcheerd naar Avallon waar ze om 15u00 toekomen. Het Plaatscommando van Avallon kan hem geen informatie geven over de aanwezigheid van andere Belgische detachementen. Er zijn meerdere meldingen dat de Duitse voorhoede zich in de buurt bevindt waarop Cdt Bruyer beslist om door het woeste landschap van de Morvan naar Auchun te trekken. Hij verlaat Avallon om 20u00.

II/7Mo en III/7Mo in Frankrijk
Om 09u00 komt de trein met het detachement van Maj van Malcote toe in Tours. Door een (niet nader gespecifieerde -TBC) tussenkomt van Maj Lints van II/7Mo bij de verkeersregelingscommissaris van het station van Tours wordt de trein doorgestuurd naar Azey-le-Rideau om er in een bos geparkeerd te worden. Hier moeten ze overstappen op een trein waar zich al personeel op bevindt van het Franse Ministère de l’ Education Physique.

Detachement Cdt Bruyer/5cy in Frankrijk
Cdt Bruyer komt om 17u00 toe te Autun met een flink uitgedund detachement. De terugtocht wordt voortgezet richting Clermont-Ferrand.

17 juni 1940

Staf/7Mo in Frankrijk
Het uitsturen van de werkbataljons was slecht voorbereid en de uitvoering van de opdracht liep volledig in het honderd. Het Franse leger was niet in staat de Duitse stormloop te stuiten en al snel moesten de werkbataljons teruggestuurd worden. Daarenboven werd op 17 juni de Franse capitulatie aangekondigd. De terugkeer van de werkbataljons van het 7Mo verliep niet van een leien dakje. Een gedeelte van de manschappen werd gevangen genomen en de rest keerde in kleine groepjes terug.

II/7Mo en III/7Mo in Frankrijk
Het detachement gereduceerd tot twee eskadrons (een 550-tal manschappen) bereikt via Chinon de stad Poitiers waar de nacht van 17 op 18 juni wordt doorgebracht.

Detachement Cdt Bruyer/5cy in Frankrijk
Rond 11u00 komt het detachement toe in Clermont-Ferrand. Hier wordt uitgekeken om rechtstreeks treintransport te bekomen tot Lunel.

II/7Mo en III/7Mo in Frankrijk
Het detachement reist verder van Poitiers via Angoulême en Bordeaux richting Toulouse.

Detachement Cdt Bruyer/5cy in Frankrijk
’s Nachts stapt het detachement in het station van Clermont-Ferrand aan boord van een trein die het detachement naar Lunel zal brengen.

II/7Mo en III/7Mo in Frankrijk
Het detachement van Majoor van Malcote de Kessel wordt door de regelingscommissie van het station van Toulouse om nog onduidelijke redenen in het station van Toulouse van de trein gehaald die hen naar Lunel zou brengen. Ze worden op een lokale trein gezet naar L’Isle-Jourdain en van daar uit doorgestuurd naar Lévignac in de sector van het 3de Versterkings- en Opleidingscentrum (3VOC). Het 3VOC is verantwoordelijk voor de opvang van het detachement in afwachting van hun terugkeer naar de kantonnementen van 7Mo te Lunel. De Staf/3VOC wijst het dorpje Thil, tussen L’Isle-Jourdain en Grenade, aan als kantonnement voor het detachement van Maj van Malcote.  Kort na de aankomst van het detachement van 7Mo wordt ook een detachement  van 500 man bestaande uit elementen afkomstig van verschillende genie-eenheden van het veldleger, onderweg naar het 40ste Regiment Genie (40Gn) te Castries, door de regelingscommissie van Toulouse naar Lévignac gestuurd. Dit detachement, onder bevel van Kapitein-commandant Vanuxem wordt door 3VOC gekantonneerd te Fonsorbes. De verkeersregelingscommissie van Toulouse blijft eenheden doorsturen naar 3VOC.  Wanneer een detachement van 1.750 manschappen, onder bevel van Majoor Currinckx van het 4de Regiment Grenadiers (4Gr), die de stad Toulouse passeert worden ook zij naar Grenade gestuurd. Dit detachement bestaande uit elementen van II/4Gr (550 man), II/4C (1.000 man), II/59Li (50 man) en II/7ChA (150 man) werd op 16 juni door de bevelhebber van de 7de Infanteriedivisie (7Div) vanuit Bretagne teruggestuurd naar hun respectievelijke eenheden. Ze komen eveneens tijdelijk onder bevel van het 3VOC te staan dat kantonnementen dient te voorzien en dat moet instaan voor de bevoorrading van het detachement. Het detachement wordt op 21 juni ingekwartierd te Saint-Lys en Mérenveille.

22 juni 1940

Staf/7Mo in Frankrijk
Op 22 juni capituleren de Fransen en ondertekenen ze een wapenstilstandsverdrag met de Duitsers in Compiègne. Het Vichy regime is niet langer gemachtigd om de Belgische oorlogsinspanningen te steunen want in het verdrag dat Frankrijk op 22 juni te Compiègne met de Duitsers ondertekent staat onder meer vermeld dat Frankrijk er zich toe verbindt de aanwezige Belgische militairen ten zuiden van de demarcatielijn te ontwapenen en aan Duitsland uit te leveren. Duitsland wil kost wat kost voorkomen dat de ongeveer 150.000 Belgische militairen die zich nog in Zuid-Frankrijk bevinden naar Engeland of Congo zouden worden overgebracht om daar de strijd aan de zijde van de geallieerden voort te zetten. De praktische modaliteiten voor een de uitlevering van de Belgische militairen zullen nog een tijdje op zich laten wachten. Nog anderhalve maand blijven de gedemotiveerde Belgische eenheden doelloos rondhangen in Frankrijk vooraleer ze naar België gerepatrieerd worden.

24 juni 1940

Staf/7Mo in Frankrijk
Door de geleden verliezen moet het 7Mo gereorganiseerd worden. De IIde Groep Instructie wordt ontbonden en herleid tot één eskadron dat naar de Iste Groep overgaat en twee eskadrons die de IIIde Groep vervoegen. Het Eskadron Versterking- en Opleiding Pantserwagens wordt eveneens ontbonden.

7/II/7Mo in Frankrijk
Het 7de Eskadron van II/7Mo dat in Parijs afgescheiden raakte van de rest van het detachement van Maj van Malcote komt toe te Saint-Christol.

26 juni 1940

Staf/7Mo
Er heerst onrust onder de troepen van 7Mo. De Belgische militairen dienen nog steeds deel te nemen aan oefeningen merendeels om ze af te leiden en uit de cafés te houden. In Lunel zijn er echter ook Franse soldaten gelegerd. De discipline bij de verslagen Fransen is volledig zoek, zij zijn praktisch niet meer omkaderd en brengen het merendeel van hun tijd door in de cafés van Lunel. De Fransen spotten met de Belgen die nog steeds aan oefeningen moeten deelnemen en gewapende wachten moeten leveren daar waar de Fransen in afwachting zijn van hun demobilisatie en hun terugkeer naar huis. Ook in de cafés komt het geregeld tot vechtpartijen niet in het minst omdat de Belgische militairen om 21u00 terug in hun kantonnementen moeten zijn en de Fransen gewoon vrij gelaten worden [5]. Het ganse gebeuren werkt danig op de zenuwen van enkele militairen van 7Mo die prompt weigeren om de wapens nog op te nemen.

2 juli 1940

Staf/7Mo
Naar aanleiding van een verslag opgemaakt door de regimentscommandant van 7Mo wordt een Krijgsauditeur naar Lunel gestuurd om een onderzoek in te stellen naar de dienstweigering van enkele militairen van 7Mo. Op 2 juli stuurt de EM/TRI een nota naar de Staf/7Mo met daarin de bevindingen van het onderzoek en de te nemen maatregelen [6] tegen de leiders van de opstand. Indien zij spijt betonen worden ze verplicht deel te nemen aan een gewapende parade zodat iedereen kan zien dat het verzet is afgelopen. Indien ze weigeren aan deze parade deel te nemen of later herbeginnen zullen ze onmiddellijk afgevoerd worden naar het kamp van Saint-Cyprien om er tot nader order opgesloten te worden. Gezien de slechte reputatie van het kamp van Saint-Cyprien wordt er geen verder verzet meer gepleegd. LtGen Wibier merkt in dezelfde nota fijntjes op dat geen enkele officier van 7Mo op het ogenblik van de feiten heeft gereageerd en dat indien dit wel zou gebeurd zijn de omvang van de feiten eerder beperkt zouden geweest zijn.

4 juli 1940

II/7Mo en III/7Mo in Frankrijk
Eindelijk wordt een regeling gevonden om de vele eenheden die in de sector van 3VOC vast kwamen te zitten terug te sturen naar hun respectievelijke regimenten. Majoor van Malcote  wordt op 4 juli door de EM/TRI belast met de organisatie van het terugsturen van al deze detachementen vanuit kantonnementen te Thil, Fonsorbes, Saint-Lys en Mérenvielle naar hun organieke regimenten waar ze tussen 8 en 9 juli zullen toekomen [7]. II/7Mo en III/7Mo komen op 7 juli aan in het station van Lunel waarna ze zich te voet naar hun respectievelijke bataljonskantonnementen begeven. Bij II/7Mo en III/7Mo komt ongeveer de helft terug van de in totaal 1.680 uitgestuurde manschappen.

16 juli 1940

Staf/7Mo in Frankrijk
De Minister van Landsverdediging, Luitenant-generaal Denis, gaf op 3 juli de EM/TRI de toelating om te starten met de repatriëring van dienstplichtigen jonger dan 32 jaar. De maatregel gaat van kracht op 15 juli.

20 juli 1940

De demarcatielijn scheidt het door de Duitse bezette noordelijk deel van Frankrijk met het gedeelte dat door het Vichy-regime bestuurd wordt

De demarcatielijn vormde de grens tussen het bezette en niet-bezette deel van Frankrijk.

II/7Mo in Frankrijk
De repatriëring naar België wordt georganiseerd maar er wordt niet alleen gewacht op een initiatief van het leger om de jongeren terug naar België te brengen. Meerdere gemeentebesturen in België nemen het initiatief om hun jongeren op te halen in Zuid-Frankrijk. Zo vertrekken twee politici van Hannuit naar het zuiden om er hun jongeren op te halen met een vrachtwagen. De terugweg wordt in drie dagen afgelegd met overnachtingen in Montpellier, Lyon en Sedan [8]. Met de aankomst van die delegaties komt ook voor het eerst nieuws  over het thuisfront (onder meer door de censuur opgelegd door de Belgische militaire overheid hadden de Belgische militairen in Frankrijk geen idee over wat zich in België afspeelde). Voor wie moet blijven begint de verveling toe te slaan, de soldaten worden opstandig en uiten hun ongenoegen op straat.

Staf/7Mo in Frankrijk
De Duitse troepen langsheen de demarcatielijn die het vrije zuiden van Frankrijk scheidt van het bezette noorden krijgen instructies om vanaf nu alle Belgische militairen die zich aanbieden onmiddellijk krijgsgevangen te maken. Tot 31 augustus wordt deze maatregel niet consequent toegepast. Het 7Mo is echter nog niet vertrokken en bevindt zich op het ogenblik dat deze maatregel van kracht wordt nog in de omgeving van Lunel. Pas op 26 augustus verlaat de colonne voertuigen van 7Mo Lunel onder bevel van Luitenant-kolonel Callewaert . Van Lunel gaat het naar Pont-Saint-Esprit waar gekantonneerd wordt op 27 augustus, van Pont-Saint-Esprit wordt gereisd naar Tournon (28 augustus), van Tournon naar Andrézieux-Bouthéon (29 augustus), van Andrézieux-Bouthéon naar Saint-Christophe-en-Brionnais (30 augusturs) om uiteindelijk de verplichte doorgang op de demarcatielijn te Paray-le-Monial te bereiken op 31 augustus. Hier worden de voertuigen overgedragen aan de Duitsers. Het personeel wordt onmiddellijk krijgsgevangen genomen en per spoor afgevoerd naar het krijgsgevangenkamp van Hammerstein.

Slachtoffers

EenheidNaamVoornaamFotoGraadStandKlas° op° te+ op+ teNota
OnbekendDE CORTELéon, P.M.SdtMil4001.06.1920Sint-Niklaas11.07.1940Montpellier (F)
IIIVERLEYENGilbertSdtMil01.12.1920Ronse30.08.1940Roane (F)
OnbekendVERLINDENLouis, G.R.BrigMil4012.10.1920Webbekom14.07.1940Montpellier (F)

Bibliografie en Bronnen

  1. Achtergrondinformatie bij de Kazerne Luitenant-generaal baron de Witte de Haelen [On Line beschikbaar]: https://belgiummilitary.wordpress.com/vastgoed-geklasseerd-per-gemeente/etterbeek/etterbeek-de-witte/ [Laatst geraadpleegd 21 december 2021]. 
  2. Achtergrondinformatie bij het Kamp van Argelès-sur-Mer [On line beschikbaar]: https://en.wikipedia.org/wiki/Camp_de_concentration_d%27Argel%C3%A8s-sur-Mer [Laatst geraadpleegd 21 december 2021].
  3. Op de eetketel van Sdt Beyls van het 2de Pl van 9/III/7Mo staat de reisweg gekrast die zijn eenheid door Frankrijk aflegt. [On line beschikbaar]: http://www.abbl1940.be/ABBL1940files/Uitrusting/Eetketel/infanteriegamelinterbellumNL.htm [Laatst geraadpleegd 21 december 2021].
  4. De huidige benaming voor Châlons-sur-Marne is Châlons-en-Champagne.
  5. Met nota 669/c van 28 juni brengt de Staf VOC/LT de EM/TRI op de hoogte van de spanningen tussen de Fransen en de Belgen in Lunel. De EM/TRI brengt met nota 352/81 van 29 juni de staf van de 16e Région Militaire op de hoogte van de feiten en eist dat de discipline bij de Franse eenheden gelegerd in Lunel terug hersteld wordt. Beide nota’s bevinden zich in het dossier EM/TRI bij de Sectie Classified Archives, ADIV, Ministerie van Defensie. 
  6. Nota Nr 381/88 van 2 juli verstuurd door de EM/TRI naar de Staf/7Mo met de te nemen tuchtmaatregelen tegen de leiders van de insubordinatie. De nota bevindt zich in het dossier EM/TRI bij de Sectie Classified Archives, ADIV, Ministerie van Defensie. 
  7. Majoor van Malcote de Kessel krijgt per staatstelegram op 4 juli het bevel van LtGen Wibier om de eenheden die zich in de buurt van Lévignac bevinden via de stations van Grenade en Mérenvielle door te sturen naar hun respectievelijke regimenten. Het telegram bevindt zich in het dossier EM/TRI bij de Sectie Classified Archives, ADIV, Ministerie van Defensie. 
  8. Relaas van de Soldaten Leclercq en Cartilier van de klas 40 in opleiding bij het II/7Mo, [On Line beschikbaar]: http://www.freebelgians.be/articles/articles-1-139+ils-avaient-20-ans-en-1940.php [Laatst geraadpleegd 9 mei 2017]
  9. Verslag betreffende 7Mo in het hoofdstuk VOC/LT van het Synthesedossier TRI bij de Sectie Classified Archives, ADIV, Ministerie van Defensie.
  10. Jamart, J. 1994, L’armée belge de France en 1940. Bastenaken, uitgeverij Schmitz.