Reglementaire benaming	24ste Regiment Artillerie | 24ème Régiment d’Artillerie | 24A
Type	Regiment veldartillerie van de tweede reserve
Ontdubbeld van	6de Regiment Arttillerie / 12de Regiment Artillerie 8ste Regiment Artillerie / 9de Regiment Artillerie
Onderdeel van	16de Infanteriedivisie
Bevelhebber	Luitenant-kolonel Georges Préser
Adjudant-majoor	Kapitein Egide Dekeersmaecker
Standplaats	Bruggenhoofd Gent
Samenstelling	I Groep (Majoor Léon Van Elegem)	1ste batterij van 4 x C75 TR kanonnen (Cdt André Simont) 2de batterij van 4 x C75 TR kanonnen (Lt Désiré Darville) 3de batterij van 4 x C75 TR kanonnen (Lt Ernest Engelen)
	II Groep (Kapitein-commandant Josse Van De Reydt)	4de batterij van 4 x C75 TR kanonnen (Lt Théo Bury) 5de batterij van 4 x C75 TR kanonnen (Cdt Lucien Guinotte) 6de batterij van 4 x C75 TR kanonnen (Kapt Marcel Dery)
	Stafbatterij (Luitenant G. Piret)

Staf/24A
Het 24ste Regiment Artillerie (24A), een regiment van tweede reserve werd op 1 september 1939 gemobiliseerd te Villers-Saint-Simeon nabij Luik. Deze Franstalige eenheid brengt de mobilisatie voornamelijk door te Ekeren en Schoten. Ze worden ingekwartierd in Mariaburg (Nijverheidslei, Karel de Wintstraat, Leo Vermandellei, Kapelsesteenweg, Willy Staeslei en de Geestenstraat). Bij het uitbreken van de oorlog bevindt het 24A zich te Gent. De commandopost is aangehecht bij de staf van de 16de Infanteriedivisie (16Div) in de Leopoldskazerne te Gent.

I/24A
De Iste Groep is ingekwartierd te Merelbeke en Gontrode.

II/24A
De IIde Groep is ingekwartierd te Sint-Martens-Latem. De 5de Batterij verblijft te Deurle.

Staf/24A

Het 24A wordt in de tweede helft van de nacht van 9 op 10 mei in staat van alarm geplaatst. De commandopost van het regiment blijft toegevoegd aan de commandopost van de 16Div in de Leopoldskazerne te Gent,

De Iste Groep wordt rondom 04u00 uitgestuurd naar Zwijnaarde om hier tot stellingname over te gaan ten voordele van het 44ste Linieregiment (44Li). De IIde Groep krijgt eveneens het bevel om zijn posities te bezetten.

Even na het afkondigen van de algemene mobilisatie om 06u30 vernemen de artilleristen dat de Franse en Britse troepen zoals afgesproken de Belgische grens zullen oversteken om zich naar hun ontplooiingszones te begeven. De Belgische troepen in het grensgebied wordt gevraagd alle wegen vrij te maken en de geallieerde troepen bij te staan en ze door hun sector te gidsen. In de zone van het 24A gaat het in hoofdzaak om eenheden van het 7de Franse Leger die naar Zeeland oprukken. 

De beide groepen worden reeds om 08u30 teruggeroepen naar hun kantonnementen. De 16Div heeft de opdracht gekregen het Bruggenhoofd Mechelen van de K.W. Stelling gaan bezetten. Het 24A zal per spoor naar het oosten vervoerd worden. De Iste Groep zal het station van Meulebeke gebruiken als laadplaats. De IIde Groep zal vertrekken van uit het station van Sint-Denijs-Westrem.

Dit bevel wordt echter even na 11u00 ingetrokken. De divisie blijft ter plekke. De Iste Groep wordt toegewezen aan het 44Li dat opgesteld staat tussen de bovenloop en de benedenloop van de Schelde ten zuidoosten van Gent. De IIde Groep wordt het vuursteunelement van het 41ste Linieregiment (41Li) dat tussen de Leie en de bovenloop van de Schelde postvat. De beide groepen ontvangen tegen 12u15 de nodige bevelen voor de verplaatsingen naar deze locaties. De groepen krijgen de opdracht om hun posities in te richten, maar mogen in hun oorlogskantonnementen verblijven. Per batterij moet telkens een stuksbemanning van wacht blijven op de schootsstelling.

De IIde Groep installeert tegen 16u30 zijn commandopost aan de Albertlaan 10 te De Pinte. De stukken gaan een kwartier later over tot stellingname nabij het dorp.

Om 17u00 wordt een nieuwe verplaatsing bevolen . De divisiestaf heeft de opdracht gekregen om de verdediging van de stad Gent te versterken tegen een mogelijke luchtlanding. Voor de artillerie betekent dit een positiewissel. De Iste Groep krijgt een nieuwe stelling te Gentbrugge. De IIde Groep zal ontplooid worden te De Pinte. De nieuwe stellingen zullen nog in de loop van de avond van 10 mei verkend worden. Vervolgens moeten de groepen deze stellingen bezetten tegen de ochtend van 11 mei.

Staf/24A
De batterijen melden tegen 10u00 dat ze klaar tot vuren zijn op de nieuwe posities. Terwijl het 24A zijn nieuwe stellingen inricht, trekken steeds meer Franse troepen door het gebied om Zeeland te gaan bezetten.

Staf/24A
De beide groepen bevinden zich op hun nieuwe posities. Er worden talrijke overvluchten van Duitse toestellen gemeld. Nog steeds passeren talrijke eenheden van het Franse leger.

Staf/24A
Het station van Gent wordt in twee aanvalsgolven gebombardeerd door de Luftwaffe. Er is geen noemenswaardige schade aan het spoor. Op het Maria Hendrikaplein, langs de Koningin Astridlaan en in het Citadelpark is heel wat stoffelijke schade. Het C40 luchtafweergeschut van de Territoriale Wacht voor Luchtafweer riposteert.

Staf/24A
De staf van 24A verlaat de Leopoldskazerne en installeert zich aan de Bagattenstraat 31.

Staf/24A
Na de middag ontvangt de staf van de 16Div onverwachts de melding van het Groot Hoofdkwartier dat het geallieerd opperbevel (Franse generaal Bilotte) een aftocht naar het westen bevolen heeft. Zonder dat men de K.W. Stelling ten volle verdedigd heeft moet de stelling worden prijsgegeven. Het Duitse leger wist immers een doorbraak te forceren in de streek van Sedan en in het noorden heeft Nederland zich overgegeven. Het veldleger zal aan het eind van de dag de K.W. Stelling ontruimen en zich terugplooien op de lijn Terneuzen-Gent-Oudenaarde. Deze nieuwe linie zal tegen 19 mei volledig bezet worden. De 16Div gaat over naar het Iste Legerkorps. Het IIde bataljon van het 41ste Linie wordt uitgestuurd naar het Kanaal Gent-Terneuzen om de bruggen te bewaken te vanaf Terneuzen tot Terdonk, De rest van de troepen wordt samengebracht in de sector van het Bruggenhoofd Gent tussen de Leie en de Schelde.

Even na 11u00 worden de beide groepen op de hoogte gebracht van hun nieuwe bestemmingen. De Iste Groep krijgt een nieuwe positie te Zwijnaarde, terwijl de IIde Groep zich naar Sint-Martens-Latem dient te verplaatsen. De verplaatsingen zullen in de loop van de avond bevolen worden.

De staf van de divisie zal samen met de staf van het 24A verplaatst worden naar Kasteel Grand Noble op de grens van De Pinte met Sint-Denijs-Westrem. De commandopost zal hier vanaf 09u00 op 17 mei operationeel zijn.

I/24A
De Iste Groep ontvangt om 18u00 het marsbevel naar Zwijnaarde en zal hier tegen middernacht aankomen.

II/24A
In de vooravond wordt de IIde groep naar Sint-Martens-Latem bevolen.

Staf/24A
Het hoofdkwartier van de 16Div en de commandopost van het 24A openen zoals voorzien op Kasteel Grand Noble. Om 18u00 beveelt het Iste Legerkorps aan de divisie om onmiddellijk alle troepen terug te roepen naar hun kantonnementen en de eenheden klaar te maken voor een verplaatsing naar de Gent. De divisie zal aan de verdediging van de stad toegewezen worden en zal de sector ten noorden van de stadskern toegewezen krijgen. De staf gaat onmiddellijk aan de slag. Om 18u30 worden de nodige marsorders doorgebeld naar het 41Li en 44Li. Vervolgens wordt het Transportkorps naar de westelijke oever van het Afleidingskanaal van de Leie gestuurd. Het Autopeloton voor Artilleriemunitie vertrekt naar Nevele. De rest van het transportkorps zal te Merendree en Lovendegem opgesteld worden. 

I/24A
De Iste Groep verlaat Zwijnaarde even voor middernacht en verplaatst zich naar Mariakerke. 

II/24A
Ook de IIde Groep vervoegt Mariakerke in de tweede helft van de nacht van 17 op 18 mei.

Staf/24A
De staf van het regiment wordt opgesteld in Villa De Rijcker te Mariakerke. Het 22ste Regiment Artillerie wordt toegevoegd aan de 16Div. Om 15u00 krijgt de regimentsstaf een bevel om zijn posities ten noorden van Gent alweer te verlaten. De 18de Infanteriedivisie is nu eveneens onder bevel van het Iste Legerkorps komen te staan zodat het legerkorps met drie divisies (1Div, 16Div en 18Div) zal deelnemen aan de verdediging van het Bruggenhoofd Gent. Het legerkorps zal de 18Div en 16Div opstellen vanaf het Grootdok aan het kanaal Gent-Terneuzen in het noorden tot aan Melle langs de Schelde in het zuiden. Op de linkerflank zal de 18Div postvatten vanaf het Grootdok tot Destelbergen. Op de rechterflank wordt de 16Div in boogvorm opgesteld langs de Schelde met op links het 41Li vanaf Gentbrugge tegenover Heusden tot de noordrand van Melle en op rechts het 44Li tot aan de zone tussen Melle en Kwatrecht. De 1Div zal dan in de Gentse binnenstad ontplooid worden. Dit betekent dat ook het 24A moet terugkeren naar de oude sector ten zuidoosten van Gent.

I/24A
De Iste Groep bereikt Mariakerke omstreeks 04u00 en gaat hier in wachtstelling terwijl de nodige schootsposities uitgekozen worden. De groep vormt het vuursteunelement voor het 44Li en ontplooit zijn geschut tussen Drongen en Mariakerke. De I/22A wordt toegevoegd aan dit vuursteunelement en gaat in de zelfde buurt in stelling.

Om 16u00 wordt Majoor Van Elegem ontboden op de regimentsstaf waar hij te horen krijgt dat zijn groep tegen de ochtend van 19 mei klaar tot vuren moet zijn op nieuwe posities te Merelbeke. De stafofficieren verkennen de nieuwe schootsstellingen vanaf 17u00. De hoofdcolonne start om 22u00 met de verplaatsing.

II/24A
De groep ondersteunt het 41Li en ontplooit zijn geschut te Overdam. De II/22A wordt toegevoegd aan dit vuursteunelement en gaat in stelling te Mariakerke. In de late namiddag verneemt de groep dat ze naar Ledeberg moet vertrekken.

I/24A
De Iste Groep komt tegen 02u00 aan te Merelbeke en gaat hier in stelling.

II/24A
De IIde Groep komt in de tweede helft van de nacht van 18 op 19 mei aan te Ledeberg.

I/24A
De Iste Groep bezet schootsstellingen te Merelbeke en ondersteunt het 44Li.

II/24A
De IIde Groep is ontplooid te Ledeberg en ondersteunt het 41Li.

I/24A
Nabij de stellingen van de Iste Groep te Merelbeke slaat een artilleriegranaat in op een boom net naast de stelling van de beide lichte machinegeweren. Soldaat François Wintergroen die naast de boom op uitkijk staat, is op slag dood. Brigadier Georges Bogaerts en soldaat Peter Vinck zitten te eten op de rand van de kuil waarin de wapens opgesteld staan. Beide militairen worden zwaar gewond. Peter Vinck overlijdt ter plekke. Georges Bogaerts zal later te Brugge overlijden. Het vierde bemanningslid, soldaat Jozef Bachot, is zich net gaan verfrissen en ontsnapt zo aan het incident.

Staf/24A
Op de Conferentie van Ieper tussen de Belgen, Fransen en Britten is beslist dat het front achteruit moet. Het Belgische leger zal de aftocht naar de Leie aanvatten en rondom Gent worden de Belgische posities herschikt en wordt het Bruggenhoofd Gent opgegeven. De 16de en de 18de Infanteriedivisie zullen de stad verdedigen. De 1ste Infanteriedivisie zal de stad verlaten en naar de streek van Kortrijk verhuizen. De 2de en de 4de Infanteriedivisie zullen het Bruggenhoofd Gent verlaten, terwijl ten zuiden van de stad de 1ste Divisie Ardense Jagers en de 5de Infanteriedivisie nog achter de Schelde moeten blijven tot de nacht van 23 op 24 mei en zich vervolgens ook achter de Leie moeten terugtrekken.

De 16Div wordt op preadvies geplaatst voor een mogelijke terugtrekking tot op de bovenloop van de Schelde, om een nieuwe positie in te nemen tussen de samenloop van de Leie en de Schelde in de stad Gent in het noorden (de Keizerspoort) en de start van de sector van de 1ste Divisie Ardense Jagers in het zuiden. In de Gentse binnenstad zal de 18de Infanteriedivisie de verdediging overnemen vanaf de Keizerspoort. Het hoofdkwartier zal teruggetrokken worden naar Kilometerpaal 4 van de baan van Gent naar Deinze. De verplaatsingen worden uitgevoerd in de nacht van 22 op 23 mei.

Staf/24A
Tegen de ochtend van 23 mei is de infanterie van de 16Div aangekomen op zijn nieuwe posities. Van noord naar zuid zijn het 41Li en het 44Li opgesteld. Vanaf de Keizersbrug tot aan de spoorwegbrug van de Warmoezeniersberg loopt de nieuwe ondersector noord die door het 41Li bezet wordt. Ten noorden van de Keizersbrug starten de posities van het 3C van de 18Div. Vanaf de spoorwegbrug van de Warmoezeniersberg tot de oude Scheldearm ten noordoosten van Zwijnaarde loopt ondersector zuid van het 44Li. Nabij de textielfabriek van Zwijnaarde start de sector van de 1DivChA en wordt de verdediging overgenomen door het 1ChA.

Vanaf de vooravond wordt gestart met de ontruiming van de stad Gent. De 16de Infanteriedivisie krijgt het bevel om zich na het vallen van de duisternis terug te plooien via Sint-Martens-Latem, de brug van Baarle en het dorp Nevele tot in Ruiselede. Het startpunt voor de afmars ligt aan de spoorwegovergang te Sint-Denijs-Westrem. Het Autopeloton voor Artilleriemunitie en de Lichte Ambulance zullen als eerste de verplaatsing aanvatten, gevolgd door het zware geschut, de II/24A (passage aan het startpunt om 23u05), het 41Li (23u30), de I/24A (00u00) en het 44Li (00u40). Het detachement van het Bataljon Grenswielrijders Limburg en de Wielrijdersgroep van de 16ID zullen de marscolonne sluiten. Het 18Gn zal via Afsnee terugtrekken op Sint-Martens-Latem en Baarle. Een van de eskadrons van de Wielrijdersgroep vormt de mobiele achterhoede.

I/24A
De Iste Groep bereikt Zwijnaarde tegen 00u30 en is tegen de ochtend klaar tot vuren vanop nieuwe posities langs de baan Zwijnaarde-Gent. Het bevel tot de terugtocht naar Nevele en Ruiselede komt aan op de groepsstaf om 21u00.

II/24A
De IIde Groep 24A komt in de vroege ochtend aan te Sint-Denijs-Westrem en ontplooit zijn batterijen. De stukken staan in de omgeving van het militaire vliegveld. De manschappen werken de ganse ochtend aan de camouflage van de posities.

Staf/24A
Het hoofdkwartier van de 16Div steekt om 01u15 het Afleidingskanaal over te Nevele om vervolgens gedurende enige tijd halt te houden op het gemeentehuis aldaar. De meeste colonnes van de divisie volgen een reisweg via Sint-Denijs-Westrem en de brug over de Leie van Baarle. Vervolgens bereikt de divisiestaf staf het dorp Ruiselede tegen 05u00. De divisie zal zich trachten te reorganiseren, maar moet vooreerst bekomen van de incidenten te Gent. Hierbij zal het 24A ondergebracht worden te Poeke.

Om 19u00 wordt de 16Div uit het commando van het Iste Legerkorps gelicht en rechtstreeks onder het Groot Hoofdkwartier geplaatst. De divisiestaf vertrekt om 20u30 naar Wingene en start een half uur met de installatie in de brouwerij aan de Egemsestraat. De eenheden van de divisie worden eveneens naar deze omgeving verplaatst.

I/24A
Bij de mars naar Nevele wordt de eindbestemming van de groep aangepast naar Poeke. De hoofdcolonne bereikt dit dorp tegen 10u00. Om 20u00 verlaat de groep het dorp om zich naar Wingene te verplaatsen.

Staf/24A
Het 24A rust uit te Wingene. Tijdens de avond wordt het 24A weggehaald bij de 16Div en doorgestuurd naar het VIde Legerkorps. Het VI/LK bestaat op dat ogenblik uit 4 divisies (2Div, 4Div, 5Div en 1Div ChA) verdedigt de zone langs het Afleidingskanaal van de Leie tussen het Kanaal Gent-Brugge in het noorden en Deinze in het zuiden. Om 22u15 krijgt de regimensstaf het bevel om zich onmiddellijk te verplaatsen naar Zandvleuge, een gehuchtje net ten noordwesten van Ruiselede.

I/24A
De Iste Groep verlaat Wingene omstreeks 01u00 in de nacht van 25 op 26 mei.

Staf/24A
Het regiment bereikt Zandvleuge tegen 07u00. Luitenant-kolonel Préser begeeft zich naar de staf van het VI/LK waar Luitenant-generaal Fernand Verstraete bevestigt dat het 24A aangehecht wordt bij de 5Div. Deze divisie verdedigt op dat ogenblik het front aan het Afleidingskanaal van de Leie tussen Landegem en Nevele, en aan de dwarsstelling van de Poekebeek die na de doorbraak bij de naburige 4Div daags voordien bezet werd. Omsteeks 10u30 bereikt Préser de commandopost van de 5Div. Het 24A wordt onderdeel van het gezamenlijk vuursteunelement van deze divisie.

I/24A
De groep wordt omstreeks 12u00 doorgestuurd naar Lotenhulle waar het geschut ontplooid moet worden. Tegen het eind van de middag zijn de kanonnen klaar tot vuren. De waakrichting loopt aanvankelijk richting Nevele maar wordt in de loop van de nacht van 26 op 27 mei aangepast naar Vinkt om een interdictievuur ten zuiden van dit dorp te kunnen uitvoeren.

II/24A
Ook de IIde Groep wordt opgesteld te Lotenhulle. Aanvankelijk staat het geschut richting zuidoosten opgesteld, maar in de loop van de nacht wordt bevolen om front te maken richting zuiden om de omgeving van het station van Aarsele onder vuur te nemen. Dit doel ligt op de uiterste grens van het bereik van de C75TR kanonnen zodat het vuur onnauwkeurig is. Sommige stukken staan net te ver om te kunnen vuren op dit doel.

Staf/24A
In de namiddag van 27 mei ontvangt het 24A het bevel om Lotenhulle te verlaten en naar Ruiselede terug te trekken. Deze verplaatsing moet onmiddellijk aangevat worden, wat maakt dat bij de beide groepen het veldtelefoonnet en de reservemunitie achterblijven op het terrein.

I/24A
De Iste Groep bevindt zich nog steeds te Lotenhulle en ontvangt een bevel om zich in de loop van de namiddag klaar te maken voor een verplaatsing naar Ruiselede. In de eerste helft van de nacht van 27 op 28 mei bereikt de Iste Groep het dorp Ruiselede waar tot de ochtend uitgerust wordt alvorens een nieuwe schootsstelling te bezetten. Majoor Van Elegem en enkele officieren van de staf vinden onderdak in een verlaten huis.

I/24A
Rond 03u00 komt Brigadier Torfs het huis binnengestormd waar de officieren van de groepsstaf verblijven om te melden dat de paardengespannen onder mitrailleurvuur gevallen zijn vanuit een nabijgelegen bosgebied. Majoor Van Eleghem gaat onmiddellijk ter plekke en moet vaststellen dat de meeste militairen het op een loopje gezet hebben. De majoor gaat samen met Luitenant Donneau op zoektocht met de bestelwagen van de groep om nog zoveel mogelijk manschappen proberen terug te vinden. Ook Onderluitenant Van Landeghem en Wachtmeester Van Campenhout kammen de wijde omgeving uit. Tegen 08u00 vernemen de stafofficieren van Luitenant-kolonel Preser dat ons leger de strijd gestaakt heeft. De groep moet ten noorden van Landegem verzameld worden. Uiteindelijk worden de drie batterijcommandanten teruggevonden en slagen de officieren erin om een behoorlijk aantal manschappen terug samen te brengen.

1. Dossier 24A, Sectie Classified Archives, Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid, Ministerie van Defensie