| Reglementaire benaming | Brigade Vervoerde Cavaleristen | Brigade de Cavaleristes Portés | ||
| Type | Gemotoriseerde Brigade | ||
| Ontdubbeld van | n.v.t. | ||
| Onderdeel van | 2de Cavaleriedivisie | ||
| Bevelhebber | Kolonel SBH Georges Serlez | ||
| Stafchef | Luitenant-kolonel Adhemar Dugardin | ||
| Standplaats | |||
| Samenstelling | (2de Regiment Gidsen) | -> Afgedeeld bij Groepering Ninitte | |
| 4de Regiment Lansiers | |||
| Tijdelijke Eenheden | Iste Groep, 18de Regiment Artillerie | ||
De Brigade Vervoerde Cavaleristen wordt gemobiliseerd op 1 september 1939 als stafelement voor het 1ste en 2de Regiment Vervoerde Cavaleristen. De namen van deze beide eenheden worden op 16 september 1939 aangepast tot 2de Regiment Gidsen (2G) en 4de Regiment Lansiers (4L). De beperkte staf omvat twee hogere officieren en vier luitenanten.
Aan de vooravond van de Duitse aanval wordt de stafgroep aangestuurd door de 2de Cavaleriedivisie (2CD) die de Demer/Gete-Stelling bewaakt. Deze positie is op dat ogenblik verdeeld in twee ondersectoren:
- Ondersector Noord tussen Halen in het noorden en de Molen van Broeckem aan de Utsenakenweg te Oplinter in het zuiden. Deze ondersector wordt verdedigd door het 2Cy, ondersteund door het II/18A.
- De Ondersector Zuid die uitstrekt vanaf de molen van Oplinter tot aan de oost- en zuidrand van de stad Tienen, verdedigd door de Brigade Vervoerde Cavaleristen bestaande uit het 4L en de I/18A.
De Brigade Vervoerde Cavaleristen bezet met het 4L de Ondersector Zuid die uitstrekt vanaf de molen van Oplinter tot aan de oost- en zuidrand van de stad Tienen. Het 4de Regiment Lansiers wordt ondersteund door de I/18A, waarvan de staf zich te Sint-Margriete-Houtem bevindt. De brigadestaf is verplaatst naar zijn operationele commandopost nabij kilometerpaal 41,5 op de steenweg van Tienen naar Leuven.
Het Groot Hoofdkwartier bevestigt om 17u30 dat de 2de Cavaleriedivisie het bevel zal krijgen over het 3de Regiment Lansiers (3L) dat nu nog de stad Hannuit verdedigt en na de afloop van deze actie op de Demer/Gete-Stelling verwacht wordt. De Brigade Vervoerde Cavaleristen krijgt hierop de instructie om zich klaar te maken voor de aankomst van dit regiment binnen zijn ondersector. Later op de avond laat het Groot Hoofdkwartier echter weten dat het 3L na hun terugtocht uit Hannuit naar Waver zal gestuurd worden om van hieruit via een omweg de Belgische linies te vervoegen. Uiteindelijk wordt bevestigd dat het 3L nog tot 11 mei te Hannuit zal blijven.
Omstreeks 21u15 meldt de bevelhebber van de Brigade Vervoerde Cavaleristen dat de staf van het Franse 12ème Régiment de Cuirassiers aangekomen is te Orp-le-Petit. Dit regiment is de voorhoede van de 3ème Division Légère Méchanique. De staf van het 2Cy voegt hier aan toe dat er eveneens Franse troepen te Wommersom gesignaleerd zijn.
De Brigade Vervoerde Cavaleristen laat in de loop van de ochtend weten aan de staf van de 2de Cavaleriedivisie dat ten gevolge van een luchtaanval de Sint-Truidensesteenweg onderbroken is te Grimde. De divisiestaf beveelt om het wegdek te herstellen.
Op het Groot Hoofdkwartier wordt besloten om het 3L na zijn terugtocht op te stellen langs de Gete tussen het 2Cy in het noorden en het 4L in het zuiden. De 2de Cavaleriedivisie wordt om 12u05 ingelicht over dit besluit. Het 3L zal echter nog tot ongeveer 14u00 te Hannuit blijven. Het regiment bereikt de Demer/Gete-Stelling in de vooravond en wordt onmiddellijk ontplooid tussen Drieslinter in het noorden en Tienen in het zuiden.
De staf van de 2de Cavaleriedivisie bevindt zich nog steeds te Kersbeek-Miskom. Om 12u35 wordt door Kapt Stuyvers van de Staf/2CD aan de Comd 26Gn het bevel gegeven om alle bruggen over de Gete tot en met Tienen te laten springen. Ten zuiden van Tienen mag nog niets tot ontploffing gebracht worden omdat deze bruggen in de sector van de Fransen liggen en er momenteel nog niet geweten is wie bevoegd is om het bevel tot springen te geven.
In de late namiddag bereikt het 2de Regiment Jagers te Paard bereikt de Demer/Gete-Stelling na zijn terugtocht uit de Ardennen via Hannuit. Het 2JP krijgt de opdracht de zuidflank van Demer/Gete-stelling te beveiligen en de verbinding te vormen tussen de Belgische linies en het Franse 12ème Régiment de Cuirassiers, een verkenningsregiment van de 3ème Division Légère Mechanique. Het regiment wordt vanaf 17u30 opgesteld tussen Tienen en Hoegaarden.
De Staf/2CavDiv vervolledigt nog tijdens de nacht zijn artillerieplan voor de komende afstoppingsactie aan de Demer/Gete-stelling. De divisieartillerie is nu versterkt met de IIde, IIIde en IVde Groep van het 1A en de Iste en IIIde Groep van het 19A en het beschikbare geschut zal als volgt opgesteld worden:
- de I/18A en III/1A komen onder het bevel te staan van de I/18A en zullen vuursteun leveren aan de Ondersector Zuid tussen Tienen en Drieslinter van op de stellingen rond Boeslinter (1ste Batterij 18A), Sint-Margriete-Houtem (2de Batterij 18A), Sint-Martens Vissenaken (3de Batterij 18A) en Bunsbeek (III/1A)
- de II/18A krijgt II/1A onder zijn bevel en dekt de Ondersector Noord die van Drieslinter tot Halen loopt van op stellingen te Loksbergen (5de en 6de Batterij 18A), Blekkom (II/1A) en Ransbergen (4de Batterij 18A)
- de I/19A, III/19A en IV/1A vormden de gezamenlijke steungroepering van de divisie onder bevel van de III/19A en staan respectievelijk te Boeslinter, Ransberg en Kortenaken
De staf van het Cavaleriekorps beveelt om 13u55 aan de staf van de 2de Cavaleriedivisie dat de Demer/Gete-Stelling tijdens de nacht van 13 op 14 mei geëvacueerd zal worden. De 2CD krijgt de opdracht om via de bruggen van Wijgmaal en Tildonk de Vaart Leuven-Mechelen over te steken. Tijdens de rest van de namiddag blijven nieuwe meldingen over het verloop van de gevechten toestromen. Omstreeks 18u30 wordt gemeld dat de Franse troepen ten zuiden van Hoegaarden zich terugtrekken en het 2de Regiment Jagers te Paard hiermee zonder flank dekking is komen te vallen.
De terugtocht naar het westen start om 21u30 met het Transportkorps en de Gezondheidsdienst, gevolgd door de overige gevechtsondersteundende elementen. De gevechtseenheden zullen vanaf 23u30 het contact afbreken, en de achterhoede tenslotte moet om 02u30 de afmars aanvatten. De Demer/Gete-Stelling wordt in het algemeen zonder grote incidenten opgegeven. Alleen te Tienen blijven de gevechten met de vijand aanhouden tot laat in de nacht.
Na de terugtocht van de Demer/Gete-Stelling arriveren alle troepen van het Cavaleriekorps in hun kantonnementsgebied ten westen van de K.W. Stelling.
Als direct gevolg van de zware verliezen geleden tijdens de eerste vijf oorlogsdagen voert het Cavaleriekorps een grondige reorganisatie door. Deze reorganisatie berust op vier pijlers:
- Ten eerste verdwijnt de Brigade Vervoerde Cavaleristen van de slagorde. De staf wordt ontbonden en de eenheden gaan over naar de divisies. Zo wordt het 2de Regiment Gidsen een onderdeel van de 1ste Cavaleriedivisie, en het 4de Regiment Lansiers een onderdeel van de 2de Cavaleriedivisie.
- De meeste eenheden van de cavalerie worden een stuk kleiner. Het 1G behoudt zijn beide groepen, maar het 1L, 2L, 3L, 1JP en 2JP worden elk omgevormd tot een regiment bestaande uit één enkele groep cavaleristen van drie eskadrons fuseliers en een eskadron pantserwagens.
- De overtollige militairen die geen plaats meer hebben binnen de kleinere slagorde worden doorgestuurd naar Vlaanderen en gegroepeerd in een nieuwe formatie onder Generaal-majoor Ninitte voor verdere reorganisatie.
- De commando’s worden grondig door elkaar geschut:
- Luitenant-generaal de Neve de Roden verlaat het Cavaleriekorps en neemt het commando van het Iste Legerkorps over.
- Luitenant-generaal Keyaerts op zijn beurt wordt de nieuwe commandant van het Cavaleriekorps.
- Generaal-majoor Beernaert gaat van de 2de Cavaleriedivisie naar de 1ste Cavaleriedivisie en krijgt Kolonel SBH Morel de Westgaver als nieuwe adjunct.
- Kolonel SBH Serlez neemt het bevel van de 2de Cavaleriedivisie over, met als adjunct Kolonel Libbrecht.
- Het 1ste Regiment Gidsen wordt nu bevolen door Kolonel SBH Deleuze en het 3de Regiment Lansiers door Luitenant-kolonel Dugardin.
- De staven van het Cavaleriekorps en de 1ste Cavaleriedivisie permuteren zodat Luitenant-generaal Keyaerts zijn medewerkers kan behouden.
- De staf van de Brigade Vervoerde Cavaleristen gaat over naar de 2de Cavaleriedivisie, met uitzondering van Luitenant SBH Piret die het Cavaleriekorps vervoegt.
