Reglementaire benaming	Territoriaal Bataljon | Te Bon | Bataillon Territorial | Bon Te
Type	Territoriale troepen voor passieve luchtverdediging
Ontdubbeld van
Onderdeel van	Territoriale Troepen en Etablissementen
Bevelhebber	Respectievelijke provinciecommandanten
Standplaats	Diverse
Samenstelling	1ste Bataljon (Oost-Vlaanderen)	1ste Compagnie Brandweerlieden (Cdt Pierre Malou)
	(Kapitein-commandant Marcel Verstraete)	2de Compagnie Arbeidskrachten (Cdt P. Symons)
		3de Compagnie Politiewacht (Lt Joseph Van Quickelberghe)
		4de Compagnie Ziekendragers (Lt F. Loontjes)
	2de Bataljon (Antwerpen)	1ste Compagnie Brandweerlieden (Lt J. Dejongh)
	(Kapitein-commandant René De Bondt)	2de Compagnie Arbeidskrachten  (Lt K. Schenk)
		3de Compagnie Politiewacht (Cdt Georges Bal)
		4de Compagnie Ziekendragers (Lt Armand Hoefkens)
	3de Bataljon (Antwerpen)	1ste Compagnie Brandweerlieden (Cdt Edouard Leenaers)
	(Kapitein-commandant Lucien Guillaume)	2de Compagnie Arbeidskrachten (Cdt Adhémar Michiels)
		3de Compagnie Politiewacht (Lt Frantz Van Overbergh)
		4de Compagnie Ziekendragers (Cdt André Piquin)
	4de Bataljon (Brabant)	1ste Compagnie Brandweerlieden (Lt Georges Govaerts)
	(Kapitein-commandant Lucien Wuille)	2de Compagnie Arbeidskrachten (Lt Jacques Donny)
		3de Compagnie Politiewacht (Lt Van Den Abeele)
		4de Compagnie Ziekendragers (Lt Arsène Devresse)
	5de Bataljon (Brabant)	1ste Compagnie Brandweerlieden (Cdt Joseph Hebberecht)
	(Kapitein-commandant Paul Groult)	2de Compagnie Arbeidskrachten (Lt Joseph Ickmans)
		3de Compagnie (Lt Hubert Drianne)
		4de Compagnie Ziekendragers (Lt André Pierson)
	6de Bataljon (Henegouwen)	1ste Compagnie Brandweerlieden (Lt Jean Dusauçois)
	(Kapitein-commandant Octave Lemort)	2de Compagnie Arbeidskrachten (Lt R. Deschepper)
		3de Compagnie Politiewacht (Lt N. Ronvaux)
		4de Compagnie Ziekendragers (Lt Hubert Leboutte)
	7de Bataljon (Namen)	1ste Compagnie Brandweerlieden (Lt S. Dubois)
	(Kapitein-commandant Remi Rogge)	2de Compagnie Arbeidskrachten (Cdt Paul Godichal)
		3de Compagnie Politiewacht (Lt Jean Croquet)
		4de Compagnie Ziekendragers (Lt M. Watillion)
	8ste Bataljon (Luik)	1ste Compagnie Brandweerlieden (Lt Albert Sternotte)
	(Kapitein-commandant Albert Debouche)	2de Compagnie Arbeidskrachten (Kapt Maurice Lerutte)
		3de Compagnie Politiewacht (Kapt G. Wagelmans)
		4de Compagnie Ziekendragers (Lt Cassian Lohest)
	9de Bataljon (Luik)	1ste Compagnie Brandweerlieden (Lt Henri Desonay)
	(Kapitein-commandant Antoine Massotte)	2de Compagnie Arbeidskrachten (Cdt Robert Krutwig)
		3de Compagnie Politiewacht (Lt Emile Culot)
		4de Compagnie Ziekendragers (Lt Lucien Fontaine)

Territoriale Bataljons
Bij de expansie van het leger in september 1939 voorziet de organisatietabel in de oprichting van negen Territoriale Bataljons (TerBon). Deze bataljons lichte infanterie worden aangehecht bij een aantal provinciestaven als eenheden voor algemene steun aan de Passieve Luchtbescherming in de respectievelijke provinciehoofdsteden. Alleen de Provincie West-Vlaanderen beschikt niet over een TerBon maar kan wel rekenen op de eenheden van de Maritieme Basis. De compagnies van de Territoriale Bataljons zullen worden ingezet voor brandbestrijding, als brancardiers en als puinruimers in geval van vijandelijke bombardementen op onze steden. De bataljons hebben geen eigen transportmiddelen en beschikken niet over zware wapens. Ook ontbreekt het vaak aan persoonlijke bewapening. De eenheden zijn samengesteld uit oudere reservisten en dienen normaliter over een dotatie aan brandblus- en reddingsmaterieel te beschikken. De territoriale bataljons worden slechts opgeroepen bij afkondiging van de algemene mobilisatie (Fase E van het mobilisatieplan) na de start van de vijandelijkheden. De bataljons worden echter niet automatisch gemobiliseerd, het bevel tot oproeping moet komen van het Groot Hoofdkwartier (GHK).

1TerBon
Luitenant-generaal Termonia, commissaris-generaal van de Passieve Luchtbescherming, stuurt om 09u00 een telegram naar de provinciegouverneur van Oost-Vlaanderen om de mobilisatie te starten van het 1ste Territoriaal Bataljon (1TerBon) dat in Gent tewerkgesteld zal worden. Het telegram geeft als bijkomende richtlijn “Réquisitionner charroi léger et tout matériel disponible dans la région susceptible de constituer équipement de fortune des compagnies” [1]. Het Wervingsbureel Gent krijgt om 14u35 van het Provinciecommando Gent het bevel om het 1TerBon te mobiliseren. Het 1ste Territoriaal Bataljon (1TerBon) zal tot 18 mei in deze stad verblijven.

4TerBon

• Staf/4TerBon
  Het 4de Territoriaal Bataljon (4TerBon) wordt gemobiliseerd in Etterbeek (Brussel) en staat onder bevel van Kapitein-commandant Wuille. Het bataljon zal in de hoofdstad verblijven tot 15 mei.
• 1Cie/4TerBon
  De 1ste Compagnie van Lt Govaerts verzamelt aan het Jubelpark te Brussel en marcheert zodra iedereen ter plekke is, naar zijn kantonnementen aan de Joseph Buedtsstraat te Etterbeek.

5TerBon

• Staf/5TerBon
  Het 5de Territoriaal Bataljon (5TerBon) wordt gemobiliseerd in Anderlecht (Brussel) en staat onder bevel van Kapitein-commandant Groult. De bataljonsstaf wordt ingekwartierd in de Gierstraat 88 te Brussel.
• 3Cie/5TerBon
  De 3de Compagnie van het 5TerBon wordt op de eerste oorlogsdag gemobiliseerd te Anderlecht. De officieren verzamelen in het gemeentehuis en krijgen de Carrefourschool aan de Eloystraat 114 toegewezen als mobilisatieplaats voor hun eenheid. Rond het middaguur duiken de eerste Britse gemotoriseerde colonnes op in de hoofdstad. De Britten zijn onderweg naar de K.W. Stelling en rijden Anderlecht binnen via de steenwegen van Bergen, Ninove en Gent. Na de middag zijn reeds een veertigtal manschappen van de compagnie komen opdagen. Het gaat hier om reservisten van de militieklassen 20 tot 24 en de meesten kunnen al jaren niet meer in hun uniform of hebben zelfs hun militaire kledij niet bij. Tegen de avond komt de compagniecommandant, Luitenant Drianne, opdagen. Drianne is een veteraan uit de Eerste Wereldoorlog. De Luitenanten Godin, Lanoy en Louis nemen elk een peloton op zich. De aangekomen manschappen zijn allen Brusselaars. De meesten hebben hun vrouw meegebracht en de vier officieren hebben de grootse moeite om de emoties rond het uitbreken van een nieuwe oorlog te bedaren. Uiteindelijk wordt rondom 22u00 besloten om de manschappen terug naar huis te sturen. Strozakken en beddengoed zijn er immers toch niet. Ook Drianne en Lanoy keren huiswaarts. Godin en Louis vinden onderdak bij de pastoor van Anderlecht.

7TerBon
Het 7de Territoriaal Bataljon (7TerBon) wordt gemobiliseerd te Charleroi en komt onder bevel te staan van Kapitein-commandant Res Rogge. Het bataljon voert zijn opdrachten uit in de provincie Namen tot 15 mei.

4TerBon
Cdt Wuille vervoegt zijn bataljon één dag na de mobilisatie van het 4TerBon.

5TerBon

• 3Cie/5TerBon
  Omstreeks 05u00 weerklinkt voor de eerste keer het luchtalarm boven Anderlecht. De manschappen verzamelen tegen 07u00 opnieuw aan de Carrefourschool. Deze keer zijn er meer reservisten komen opdagen. Enkelen onder hen moeten meteen doorgestuurd worden naar het Militair Hospitaal van de hoofdstad omdat ze duidelijk medisch ongeschikt zijn. Tegen de middag slaagt men er in om drie kleine pelotons te vormen. Uitrusting en wapens zijn er nog niet. Wie zakgeld bij heeft, trekt de plaatselijke cafés binnen. De compagnie wil overgaan tot het opeisen van de nodige voertuigen. Er wordt een bestelwagen gevonden en Luitenant Louis gaat ook op zoek naar een grotere vrachtwagen. Hij neemt contact op met de plaatselijke Rijkswacht, maar die wil geen hulp bieden. Luitenant Louis vertrekt met één van zijn militairen naar de ijzerwarenwinkels aan de Steenweg op Bergen om de nodige potten en pannen in beslag te nemen om in de school een geïmproviseerde veldkeuken in te richten. Ook aan het eind van de tweede oorlogsdag wordt iedereen opnieuw naar huis gestuurd.

8TerBon
Het 8ste Territoriaal Bataljon (8TerBon), onder bevel van Kapitein-commandant Debouche, wordt pas op de tweede oorlogsdag gemobiliseerd te Luik wanneer de aftocht van ons leger uit de stad reeds in gang gezet is. Het bataljon zal dan ook weinig kunnen doen in de stad. De staf van het bataljon verzamelt in de hogeschool aan de Rue Sohet maar ook gebouwen te Ans worden als mobilisatieplaats gebruikt. Terwijl de mobilisatie aan de gang is, worden de Maasbruggen en de telefooncentrales in de stad opgeblazen. Om 13u00 wordt het bataljon door de Provinciecommandant van Luik, Generaal-majoor Deschacht, van zijn opdracht ontheven. Cdt Debouche neemt contact op met de Directie van de Diensten van het Achtergebied van het Groot Hoofdkwartier (GHK) die hem de opdracht geven om de stad te verlaten en zich zo snel mogelijk naar de Brusselse deelgemeente Vorst te begeven. De compagnies voeren de verplaatsing geïsoleerd uit.

9TerBon
Het bataljon wordt gemobiliseerd in de Kazerne Ruiter Fonck te Luik op de rechter Maasoever. Bij aankomst in de kazerne vernemen de manschappen dat de intervaltroepen van het IIIde Legerkorps (III/LK) zich hebben teruggetrokken op de linkeroever van de Maas en dat de bruggen in de stad zullen vernield worden. Zonder verdere bevelen af te wachten begeven de slechts 50 manschappen, die op dat ogenblik aanwezig zijn in de kazerne, zich naar de overkant van de rivier om niet afgesneden te worden van de rest van het Belgisch leger. Te Xhovémont beveelt Generaal-majoor Deschacht, provinciecommandant van Luik, het bataljon om naar het westen te trekken. Er is echter geen trein uit Luik meer te vinden en de manschappen proberen dan maar om liftend per vrachtwagen of auto te ontkomen. Een belangrijk detachement vertrekt per fiets.

Enkele manschappen kunnen in de loop van de vooravond Borgworm (of Waremme) bereiken. In het stadje heerst de grootste verwarring. De Duitsers zouden Sint-Truiden al hebben ingenomen. De weinige manschappen van het bataljon die Borgworm hebben kunnen bereiken, worden doorgestuurd naar Hannuit. Rond 20u00 heeft een belangrijk detachement zich kunnen hergroeperen te Hannuit. De militairen in het bezit van een fiets worden verzameld in een detachement rond Lt Leon Hauzoul. De stad zit vol Franse troepen en de Fransen hebben dan ook het exclusieve gebruik van de baan Hannuit-Geldenaken. Het is dan ook niet duidelijk hoe de verdere tocht van het detachement per fiets van het 9TerBon zal verlopen. Rond middernacht kunnen de manschappen, na een rit over secundaire wegen, dan toch Geldenaken bereiken. Het bataljon is inmiddels ook uit elkaar gevallen – de fietsers hebben het contact verloren met de liftende manschappen en trekken alleen verder.

5TerBon

• 3Cie/5TerBon
  De manschappen verzamelen opnieuw om 07u00. Twee uur later komt dan toch de opgeëiste vrachtwagen aan zodat de compagnie eindelijk een detachement kan uitsturen naar de Karabinierskazerne aan het Daillyplein om er de nodige uitrusting en wapens in ontvangst te nemen. Er worden ook strozakken opgehaald. Te Anderlecht gaat men dan weer over tot het opeisen van de nodige levensmiddelen voor een eerste soldatenmaal. De compagnie meet zich de pas verworven uniformen aan en krijgt eindelijk een min of meer militair uitzicht. Ook helmen en oude Mauser model 1889 karabijnen worden uitgedeeld. Die middag wordt een eerste patrouille van een vijftiental manschappen naar het slachthuis van Anderlecht uitgestuurd om op zoek te gaan naar vijandelijke parachutisten en spionnen. Er wordt niemand gevonden. Enkele bijkomende motorvoertuigen worden verworven, waaronder een paar personenwagens, twee lichte vrachtauto’s en een bestelwagen van Het Laatste Nieuws. Deze laatste komt integraal met zijn reclamepanelen. In het benzinedepot van Shell aan de Steenweg op Bergen worden de nodige blikken brandstof opgehaald. De manschappen slapen die nacht voor een eerste keer in de kantonnementen.

8TerBon
Het bataljon komt aan te Vorst en verzamelt er zo snel mogelijk de detachementen die op eigen houtje uit Luik weggetrokken zijn.

9TerBon

• Staf/9TerBon
  Het gros van het territoriale bataljon uit Luik is op weg naar het westen en zal tijdens de komende dagen eveneens Brussel bereiken.
• Detachement Luitenant Hauzoul/9TerBon
  Het detachement per fiets rust enkele uren uit in een schoolgebouw te Geldenaken en rijdt vervolgens verder. Omstreeks 05u30 komen de manschappen aan te Gembloers. De meesten zijn uitgeput en de fietsen zijn in bijzonder slechte staat na de dolle rit uit Luik. Na een halte van een tweetal uur wordt verder getrokken richting Charleroi, nog steeds tegen de verkeersstroom van het Franse leger in. De manschappen bereiken Tamines rond 11u00 en rijden van hier uit verder naar Charleroi waar de wielrijders rond 15u00 aankomen. Het plaatscommando laat de manschappen naar Bergen verder trekken.

5TerBon

• 3Cie/5TerBon
  In de vroege ochtend worden opnieuw de terreinen van het slachthuis uitgekamd en ook op de spoorbundels wordt naar parachutisten gezocht. Duitse vliegtuigen worden in de richting van Halle en Edingen onder vuur genomen door onze luchtafweer. Twee leden van de passieve luchtafweer te Anderlecht komen geagiteerd melden dat ze parachutes gezien hebben. Het blijkt echter om de rookwolken van de ontploffende luchtafweergranaten te gaan. De ganse dag door brengen burgers en politieagenten onder dwang kleine groepjes Joodse vluchtelingen tot bij de wachtposten van de compagnie. Rondom het slachthuis wonen talrijke uit Nazi-Duitsland gevluchte Joden en de plaatselijke bevolking vindt het bijzonder verdacht dat er zoveel Duits gesproken wordt. De militairen zitten bijzonder verveeld met de zaak. Doorheen de stad is er nog steeds een druk verkeer van Britse militaire voertuigen. Hoewel Brussel tot een open stad werd verklaard, lijken de Britten zich hier niets van aan te trekken en worden er talrijke Britse detachementen in de hoofdstad geplaatst. Rondom het Brusselse Zuidstation heeft zich een grote menigte vluchtelingen van alle leeftijden opgehoopt. De wanhopige vluchtelingen wachten tevergeefs op een trein naar het veilige westen van het land. Tot overmaat van ramp is het station reeds enige keren gemitrailleerd geweest door vijandelijke vliegtuigen. Die avond wordt bij de compagnie een eerste keer les gegeven over bewapening. De meeste militairen herinneren zich bitter weinig van de Mauser karabijn. Rond 23u00 rijdt een bestelwagen in een razende vaart op een wachtpost van de compagnie af. Luitenant Drianne trekt zijn pistool en opent het vuur op de belager. De bestelwagen rijdt verder, maar even later kan de bestuurder teruggevonden worden. Het betreft een militair van het Transportkorps die eerder op de dag in een bombardement rond Brussel gevat raakte en met paniekaanvallen af te rekenen heeft. De man zal de volgende ochtend op de plaatselijke Rijkswachtpost afgeleverd worden. Aan het eind van de dag laat het bataljon enkele voertuigen van de 3de Compagnie overbrengen naar de bataljonsstaf. De compagnie zal deze voertuigen nooit meer terugzien. Ook de officieren slapen die nacht voor het eerst in de kantonnementen.

9TerBon

• Detachement Luitenant Hauzoul/9TerBon
  Na een korte tussenstop te Estinnes-au-val bereikt de colonne per fiets de Leopoldskazerne te Bergen. De manschappen worden hier voor het eerst bevoorraad en kunnen eindelijk behoorlijk uitrusten. In de kazerne tracht een detachement onder bevel van Luitenant-kolonel Res Warland zoveel mogelijk geïsoleerde Belgische eenheden te hergroeperen. Er is ook een uit Luik gevluchte vrachtwagen aangekomen met uitrusting bestemd voor de Territoriale Bataljons. De manschappen krijgen dan ook voor het eerst een min of meer militair uitzicht en hebben nu ten minste allen een uniform. Het detachement wordt ook aangevuld met een op dool zijnde militair van de Wachters der Verkeerswegen en Inrichtingen die over een personenauto beschikt. Dit voertuig wordt toegewezen aan Luitenant Lucien Fontaine.

2TerBon
Het bataljon mobiliseert ’s avonds in het Hotel Amerika in de Duboisstraat 43 te Antwerpen. Het Hotel Amerika was een zogenaamd passagiershotel bestemd voor trans-Atlantische landverhuizers op doorreis in Antwerpen, gelieerd aan de rederij Red Star Line. Het hotel had een totale capaciteit van 700 gasten, ondergebracht in grote slaapzalen van 40 stapelbedden elk [2]. Het bataljon zal tot 17 mei zal in Antwerpen blijven. 

3TerBon

• Staf/3TerBon
  Ook het 3de Territoriaal Bataljon (3TerBon) wordt opgeroepen en mobiliseert te Antwerpen. De bataljonsstaf wordt gemobiliseerd in het politiekantoor aan de Pierenbergstraat op ’t Kiel. Dit bataljon wordt toegewezen aan de passieve luchtverdediging. Er is echter geen materiaal voorhanden. Tijdens de avond bezorgt de lokale politie enkele vrachtwagens en voertuigen van de brandweer, waarmee een detachement naar het genie-depot van Hemiksem wordt gestuurd in de hoop om daar toch aan de nodige uitrusting te komen.
• 1Cie/3TerBon
  De 1ste Compagnie (1Cie/3TerBon) wordt toegewezen aan de passieve luchtverdediging en dient de plaatselijke brandweer aan te vullen.
• 2Cie/3TerBon
  De 2de Compagnie (2Cie/TerBon) verzamelt aan de gemeenteschool tegenover de Abdijstraat. Ook deze compagnie wordt toegewezen aan de passieve luchtverdediging: de manschappen van de 2Cie worden puinruimers.
• 4Cie/3TerBon
  De 4de Compagnie (4Cie/TerBon) levert de nodige brancardiers, maar heeft geen draagberries of reddingsmateriaal.

5TerBon

• Staf/5TerBon
  De beslissing valt dat Brussel ontruimd zal worden. Alle territoriale eenheden moeten zich klaar maken om de stad te verlaten en een verplaatsing naar de kust uit te voeren. Onder het bevel van de Provinciecommandant van Brabant, Generaal-majoor Lemercier, zal een nieuwe formatie gevormd worden bestaande uit alle territoriale bataljons die naar de kust overgeplaatst worden.
• 3Cie/5TerBon
  Er beginnen geruchten te circuleren over een mogelijke aftocht naar Vlaanderen. Brussel lijkt inmiddels leeg te lopen en de vluchtelingenstroom wordt steeds dichter. De rest van de dag wordt vooral afgewacht. Rondom 23u00 laat Kapitein-commandant Groult de compagnie optrommelen voor een anti-parachutistenactie in Elsene. Een veertigtal manschappen vertrekken in twee vrachtauto’s. Nog geen uur later stuift één van deze voertuigen in volle vaart opnieuw de Eloystraat te Anderlecht in. De chauffeur meldt met veel handgebaar dat er op de patrouille in Elsene geschoten wordt van op de daken en er verschillende gewonden gevallen zijn. Het blijkt om een door paniek gedreven waanbeeld te gaan. De patrouille keert later op de nacht ongeschonden terug.

6TerBon
Het 6de Territoriaal Bataljon (6TerBon) wordt als laatste opgeroepen. De mobilisatie start op het middaguur met het opvangen van de manschappen in de kazerne van Casteau nabij Mons en in La Louvière. De gemobiliseerde manschappen worden doorgestuurd naar de Marimont glasfabriek te Haine-Saint-Pierre die gebruikt wordt als verzamelplaats.

8TerBon
De bataljonscommandant wordt te samen met Cdt Massotte, commandant van het 9TerBon, ontboden bij Luitenant-generaal Mozin, commandant van de Territoriale Dienst van de Legerzone (of Service Territoriale de la Zone d’Armée – STZA). Luitenant-generaal Mozin speelt even met het idee om de twee territoriale bataljons van Luik (8 en 9TerBon) permanent samen te voegen hetgeen uiteindelijk niet gebeurt. Het 8TerBon wordt toegevoegd aan de Passieve Luchtbescherming (PAP) van de hoofdstad. Op 14 mei wordt beslist dat de hoofdstad zal worden opgegeven en aan de vijand overgelaten.

9TerBon

• Staf/9TerBon
  De bataljonscommandant wordt te samen met Cdt Debouche, commandant van het 8TerBon, ontboden bij Luitenant-generaal Mozin. Luitenant-generaal Mozin speelt even met het idee om de twee territoriale bataljons van Luik (8TerBon en 9TerBon) permanent samen te voegen hetgeen uiteindelijk niet gebeurt.
• Detachement Luitenant Hauzoul/9TerBon
  De ongeveer 90 manschappen verlaten Bergen rond de middag. De wielrijders hebben veel last van de nieuwe uniformen en moeten om de haverklap halt houden om hun bagage opnieuw vast te maken aan hun fietsen. Via Ath, Lessen, Geraardsbergen en Overboelare wordt naar Zottegem gefietst.

4TerBon
Brussel wordt ontruimd en het 4TerBon wordt naar De Panne gestuurd. Het bataljon moet op eigen middelen naar De Panne zien te komen maar beschikt slechts een beperkt wagenpark. Een deel van de manschappen zullen met de voertuigen reizen onder leiding van Kapitein-commandant Wuille. De rest van de eenheid zal dan maar te voet naar de kust trekken. Luitenant Van Weyenbergh van de 2Cie wordt aangeduid als aanvoerder van dit detachement en krijgt maximum zes dagen om De Panne te bereiken. Enkele vrachtwagens worden gebruikt om de achterblijvers bij te trekken. Omstreeks 19u00 bereikt de colonne het dorp Aspelare. Hier overnachten de manschappen.

5TerBon

• Staf/5TerBon
  Het bataljon zet de beweging in naar De Panne, elke compagnie verplaatst zich afzonderlijk. Cdt Groult slaagt erin zijn ganse bataljon per vrachtwagen naar De Panne over te brengen waardoor de verplaatsing tegen het einde van de dag beëindigd is.
• 3Cie/5TerBon
  De staf laat weten dat het bataljon naar de kust zal overgebracht worden. De compagnie begint onmiddellijk met het opladen van de vrachtwagens. De politie van Anderlecht roept omstreeks 10u00 de hulp van de compagnie in om een opstootje in het goederenstation Klein-Eiland te helpen onderdrukken. Het station zit vol vluchtelingen die allen nog een plaatsje op de laatste treinen uit Brussel willen bemachtigen. Een patrouille wordt uitgestuurd om de identiteit van de vluchtelingen te controleren en alle vreemdelingen met uitzondering van burgers van de geallieerde naties van de treinstellen te halen. Na de middag verneemt de compagnie dat ze naar De Panne zal vertrekken. Aan de hand van een wegenkaart wordt een parcours uitgestippeld over Ninove, Oudenaarde, Kortrijk, Roeselare, Diksmuide en Veurne. Er zijn echter onvoldoende transportmiddelen en één derde van de compagnie wordt aangeduid om de tocht te voet af te leggen. De voertuigen die de rest van de manschappen vervoeren, zullen rechtsomkeer maken om dit detachement op te pikken zodra De Panne bereikt zal worden. Rond 15u30 verlaat de compagnie Anderlecht via de Ninoofsesteenweg. Buiten het drukke verkeer op de wegen verloopt de tocht zonder incidenten. Rond 20u00 wordt De Panne binnen gereden.

6TerBon
Tijdens de voormiddag wordt verder gewerkt aan het verdelen van de uitrustingsstukken. Deze werkzaamheden worden enkele keren onderbroken door luchtalarm. Omstreeks 13u30 wordt de omgeving van het kantonnement gebombardeerd. Er vallen verschillende burgerslachtoffers. De Territoriale Burgerlijke Wacht van Bergen vraagt om assistentie bij het ruimen van het puin van de luchtaanvallen. Er wordt een detachement van 50 manschappen samengesteld.

7TerBon
Het 7TerBon krijgt opdracht om zich naar De Panne te begeven. De afmars naar de kust verloopt echter moeilijk omdat het Franse leger reeds de bruggen over de Samber heeft laten springen. In afzonderlijke compagniecolonnes wordt doorgereden naar Komen.

8TerBon
Het bataljon is niet langer nodig in de hoofdstad en wordt door Luitenant-generaal Mozin in de vroege ochtend al naar De Panne gestuurd om er onder het bevel te komen van de Provinciecommandant van Brabant, Luitenant-Generaal Lemercier.

9Ter Bon

• Staf/9TerBon
  Het bataljon krijgt einde opdracht in Brussel nu de territoriale troepen de stad ontruimen. Het 9TerBon wordt eveneens doorgestuurd naar De Panne.
• Detachement Luitenant Hauzoul/9TerBon
  De manschappen verlaten Zottegem rond 06u00 en trekken door de bunkerlinie van het Bruggenhoofd Gent. Bij aankomst in de Arteveldestad, stuurt de plaatscommandant het detachement naar de gebouwen van de Vooruit. Hier worden verschillende losse detachementen van ons leger verzameld om vervolgens overgebracht te worden naar het vliegveld van Sint-Denijs-Westrem. Na een lange discussie wordt besloten om het detachement Hauzoul toe te voegen aan het 1ste Territoriaal Bataljon van Oost-Vlaanderen onder Kapitein-Commandant Verstraete. Het detachement Hauzoul houdt dan ook op te bestaan als afzonderlijke groepering en vervoegt de 2Cie van het 1TerBon.

1TerBon
Het bataljon bevindt zich te Sint-Denijs-Westrem. De 2de Compagnie is ingekwartierd aan de Kasteellaan en vangt de manschappen van het gisteren aangekomen detachement Hauzoul van het 9TerBon op.

4TerBon
Iedereen wordt om 05u00 gewekt voor het ontbijt. Een uur later zet de colonne zich opnieuw in beweging naar Zottegem. De verplaatsing verloopt moeizaam en veel achterblijvers haken af. Zodra de manschappen ter plekke zijn, wordt een warme maaltijd klaargemaakt en krijgt iedereen een slaapplaats toegewezen. In Zottegem regelt Cdt Wuille treintransport naar De Panne. De 3Cie marcheert door en strandt in Sint-Denijs-Westrem waar ze overnachten (TBC).

5TerBon

• 3Cie/5TerBon
  Het ganse bataljon is nu aangekomen te De Panne, met uitzondering van het detachement dat te voet onderweg is. Na heel wat gediscussieer en getouwtrek staat de 1ste Compagnie toe om twee van zijn vrachtwagens te lenen aan de 3de Compagnie om het ganse detachement te voet in één keer te kunnen gaan halen. Een bestelwagen vertrekt naar de diensten van de Territoriale Intendance te Brugge om vlees, vet en conserven op te halen. Er kan echter geen brood bekomen worden. De 3de Compagnie van het IIIde Bataljon GVCE te Veurne staat een honderdtal broden af.

6TerBon
Na een kalme nacht keert de Luftwaffe terug over Bergen. Tijdens de voormiddag weerklinkt meermaals het luchtalarm. Het 6TerBon heeft geen enkel contact met de militaire overheden en na de middag besluit Kapitein-commandant Groult om Haine-Saint-Pierre te verlaten. De manschappen krijgen tot 17u30 tijd om in te pakken en op zoek te gaan naar fietsen en andere transportmiddelen. Het bataljon vertrekt via Houdeng, Roeuls, Thieusies en Casteau naar Masnuy. Betaalmeester Luitenant Dupal wordt met de bestelwagen van het bataljon uitgestuurd naar de militaire beenhouwerij te Bergen om levensmiddelen op te halen. Het voertuig zal nooit meer teruggezien worden.

7TerBon
De ganse dag is het bataljon onderweg en komt tegen de avond toe in Komen waar de nacht van 16 op 17 mei wordt doorgebracht.

1TerBon

• 2Cie/1TerBon
  De 2de Compagnie is nog steeds ingekwartierd te Sint-Denijs-Westrem. De manschappen werken onder meer aan het opruimen van puin van beschadigde huizen en staan eveneens in voor de bediening van de sluizen op de Gentse Ringvaart.

2TerBon

• Staf/2TerBon
  Het bataljon verlaat Antwerpen. De manschappen met een fiets en de vrachtwagens vertrekken over de baan. De rest wordt in het station Zwijndrecht aan boord gebracht van een trein. De eerste bestemming wordt Sint-Andries bij Brugge.
• 1Cie/2TerBon
  De manschappen zijn op 17 mei nog maar half uitgerust en beschikken nog niet over wapens wanneer ze bevel krijgen om zich naar Brugge te verplaatsen.

3TerBon
Het bataljon krijgt omstreeks 18u00 het bevel om de stad Antwerpen te verlaten. De manschappen vertrekken een goed half uur later en steken om 20u30 de Schelde over via de geniebrug van Hoboken. De vrachtwagens en wielrijders worden voorop gestuurd naar Sint-Andries onder leiding van Onderluitenant Denis. De rest van het personeel kan rond middernacht per trein van uit Zwijdrecht vertrekken.

4TerBon
Het bataljon verlaat Zottegem per trein om 04u45 en komt aan te Adinkerke omstreeks 11u00. De manschappen marcheren tot De Panne waar ze worden ingekwartierd. De colonne motorvoertuigen met Kapitein-commandant Wuille komt aan in de loop van de namiddag. Er wordt benzine opgevorderd in een garage te Veurne.

6TerBon
Het bataljon trekt verder naar Beloeil. De tweede etappe van de aftocht loopt over Erbiseoul, Herchies, Neufmaison en Grosage. De tocht verloopt traag en moeizaam. Bovendien wordt bij aankomst Beloeil van uit de lucht aangevallen. De manschappen worden ingekwatierd maar worden om 02u00 in de nacht van 17 op 18 mei door de aankomst van een grote Franse eenheid.

7TerBon
De bataljonscommandant neemt contact op met het Provinciecommando van West-Vlaanderen en krijgt er te horen dat het bataljon wordt doorgestuurd naar Rouen. Het 7TerBon vertrekt nog dezelfde dag en komt op 21 mei in Rouen toe.

1TerBon
Het bataljon verlaat Gent en begeeft zich naar Brugge. Vervolgens worden de manschappen doorgestuurd naar het dorp Pervijze waar de nacht  van 18 op 19 mei wordt doorgebracht. De meeste manschappen vertrekken in vrachtwagens, maar er wordt opnieuw een detachement fietsers samengesteld bij gebrek aan transportmiddelen.

• Detachement Luitenant Hauzoul, 2Cie/1TerBon
  Luitenant Hauzoul leidt de groep wielrijders van de 2Cie van Gent naar Brugge en komt aan in deze stad om 21u30. De rest van de compagnie is hier echter al vertrokken naar Pervijze. Hauzoul verneemt dat zijn eenheid onderweg zou zijn naar Lombardsijde en laat onmiddellijk doorfietsen naar Oostende.

2TerBon
Het bataljon overnacht in de abdij te Loppem en verneemt er dat ze naar Frankrijk moeten vertrekken.

3TerBon
Het bataljon reist door het Waasland met de laatste militaire trein uit Antwerpen. Er wordt dan ook in elk station gestopt om personeel van de NMBS en militairen mee te nemen. Via Sint-Niklaas, Sint-Gillis-Waas, Stekene, Moerbeke, Zelzale, Bassevelde en Eelko wordt richting Brugge gereden. De trein komt rond het middaguur aan. Na een korte pauze te Sint-Andries worden de manschappen doorgestuurd naar de Abdij van Zevenkerken. De officieren krijgen een monnikencel toegewezen. De onderofficieren en manschappen slapen op stro op de vloer.

4TerBon
Het bataljon blijft te De Panne tot Generaal-majoor Lemercier het bataljon opdracht geeft om naar Saint-Omer in Frankrijk uit te wijken. Het detachement dat de tocht te voet zal afleggen verlaat De Panne omstreeks 23u00 en zal tegen de ochtend het plaatsje Coudekerque ten noorden van Duinkerke bereiken. Hier wordt een rustkantonnement ingenomen.

Ondertussen is Kapitein-commandant Wuille doorgereden tot Saint-Omer waar hij verneemt dat zijn bataljon moet hergroeperen in Rouen. Hij keert terug naar Coudekerque om de compagnies nieuwe marsorders richting Rouen te geven.

5TerBon in Frankrijk
Het bataljon verlaat De Panne en rijdt in bataljonscolonne naar Hesdin waar ze de nacht zullen doorbrengen. In Hesdin krijgen ze opdracht om door te rijden naar Narbonne. Door de overbevolkte wegen zullen de compagnies het traject afzonderlijk afleggen. Alle compagnies komen uiteindelijk in Narbonne toe tussen 27 en 28 mei.

6TerBon
Het 6TerBon marcheert naar Ellignies-Sainte-Anne, Willaupuis, Pipaix, Bary, Maulde, Gaurais en Vaulx tot in Templeuve. Bij de doortocht te Ellignies-Sainte-Anne wordt de colonne gemitrailleerd door enkele Duitse vliegtuigen en vallen de compagnies uit elkaar. De rest van de mars zal dan ook in afzonderlijke detachementen verlopen. Een deel van het bataljon trekt door de brandende stad Doornik. Uiteindelijk bereikt iedereen de juiste bestemming. Het bataljon wordt ondergebracht in het Bois du Marais even ten zuiden van Templeuve, in de hoop hier een rustige nacht te kunnen doorbrengen. Dit lukt echter niet door de regelmatige knallen van de vernielingen die het Britse leger uitvoert te Doornik.

8TerBon
Het bataljon wordt naar Frankrijk gestuurd. Wie een plaatsje vindt op een vrachtwagen of over een fiets beschikt wordt samengevoegd in aparte detachementen. De rest vertrekt te voet. De bataljonscommandant vervoert enkele zieke militairen in zijn eigen auto.

1TerBon
De eenheid verlaat Pervijze en wordt Frankrijk ingestuurd richting Bourbourg en vervolgens verder tot Bayeghem-lès-Eperleques waar de manschappen kantonnementen opzoeken om de nacht van 19 op 20 mei door te brengen. Onderweg zal het bataljon uit elkaar vallen en op de dool raken.

• Detachement Luitenant Hauzoul, 2Cie/1TerBon
  Het detachement van Luitenant Hauzoul komt aan te Oostende in de tweede helft van de nacht van 18 op 19 mei. Luitenant Fontaine vertrekt opnieuw op verkenning in zijn personenauto en verneemt dat het 1TerBon onderweg zou zijn naar Saint-Omer via Poperinge en Hazebrouck. Luitenant Hauzoul stippelt een nieuwe marsroute uit naar Poperinge via Sint-Pieters-Kapelle, Leke, Diksmuide en Elverdinge. Fontaine rijdt met de personenwagen richting Franse grens en zal niet meer terugkeren naar het detachement. Hauzoul besluit om de Poperinge te overnachten.
• Detachement Luitenant Fontaine
  Fontaine en zijn chauffeur slagen erin om de Franse grens over te steken en bereikt Hazebrouck. Hier krijgt hij een aanbeveling van een Franse officier om via Saint-Omer door de rijden naar Rouen.

2TerBon
De manschappen bereiken Woumen nabij Diksmuide op hun tocht naar Frankrijk.

3TerBon
Het bataljon verlaat Brugge en vertrekt via Torhout naar Diksmuide. Luitenant De Vogelaere van de 2Cie wordt per auto uitgestuurd naar de staf van het Hergroeperingscentrum voor Afgezonderden van het Leger te Pervijze en verneemt hier dat het 3TerBon zich naar Woumen dient te begeven. De Vogelaere rijdt naar dit dorp en ontmoet hier een stafofficier van de 14de Infanteriedivisie die zonet aangekomen is te Diksmuide. Wanneer De Vogelaere bevestigt dat de manschappen van zijn bataljon niet over de nodige uitrusting beschikken om veldwerken uit te voeren, krijgt hij te horen dat het 3TerBon niet welkom is in Woumen, Na nieuw overleg te Pervijze wordt bepaald dat het bataljon dan maar naar Ieper moet. Aan het eind van de dag komen de uitgeputte manschappen aan in de stad. Voorlopig wordt iedereen in de Lakenhallen ondergebracht.

4TerBon in Frankrijk
Kapitein-commandant Wuille bereikt Coudekerque net na de middag en laat de rest van zijn bataljon weten dat de eenheid naar Rouen moet overgebracht worden. Om 19u00 vertrekt het bataljon te voet naar Duinkerke. Hier wordt gezocht naar een trein die de militairen naar Rouen kan brengen, maar de Franse autoriteiten willen de Belgen niet helpen. Er wordt dan maar doorgemarcheerd tot Arques ten zuidoosten van Saint-Omer.

6TerBon
Het 6TerBon verlaat Templeuve om 17u00 en houdt tegen 20u30 halt te Estampuis. Het grote aantal vluchtelingen op de wegen maakt dat deze korte etappe heel wat tijd in beslag neemt.

8TerBon in Frankrijk
Het bataljon zet zich in beweging richting Frankrijk en marcheert op 19 mei te voet tot Steenvoorde ten noorden van Kassel waar de nacht van 19 op 20 mei wordt doorgebracht. Door de overbevolkte wegen wordt de mars per compagnie verdergezet.

Territoriale Bataljons
In de nacht van 20 op 21 mei bereiken de Duitsers Noyelle-sur-Mer aan de monding van de Somme. Hierdoor raken alle Territoriale Bataljons, die nog onderweg zijn naar het zuiden maar die de Somme nog niet bereikt hebben, ingesloten door de Duitsers.

1TerBon

• 1TerBon in Frankrijk
  Na de nacht van 19 op 20 mei doorgebracht te hebben te Bayeghem-lès-Eperleques trekt een gedeelte van het bataljon verder zuidwaarts. Via Montreuil wordt het dorp Vron bereikt waar de manschappen kantonnementen opzoeken voor de nacht. Rond 23u00 wordt iedereen gealarmeerd wanneer blijkt dat de Duitse troepen in de onmiddellijke omgeving zijn. De eenheden worden richting Rouen gestuurd met als enige opdracht uit de handen van de vijand te blijven. Talrijke militairen worden in de komende dagen gevangen genomen.
• Detachement Luitenant Hauzoul, 2Cie/1TerBon
  Het detachement van Luitenant Hauzoul rijdt naar Abele en probeert hier de Belgisch-Franse grens over te steken, maar wordt tegengehouden door de Gendarmerie. Hauzoul besluit dan maar om zijn ongeveer 60 militairen ter plekke te laten wachten, tussen duizenden anderen die staan te popelen om naar Frankrijk te vluchten. In de late namiddag passeert Kapitein-commandant Verstraete die ook op zoek blijkt te zijn naar zijn bataljon en de 3Cie en 4Cie halt heeft laten houden in de omgeving. Luitenant Hauzoul krijgt de opdracht om een controlepost in te richten op het dorpsplein van Abele die alle passerende militairen van de territoriale bataljons moet verzamelen.
• Detachement Luitenant Fontaine
  Fontaine rijdt via Saint-Omer richting Rouen. Onderweg vindt hij twee vrachtwagens terug van het 1TerBon waarvan er een kan meegenomen worden. Dit groepje van twee motorvoertuigen bereikt Rouen tegen middernacht.

2TerBon in Frankrijk
Het bataljon bereikt Steenvoorde.

3TerBon in Frankrijk
Ook het 3TerBon krijgt een bevel om naar Frankrijk te vluchten en zich hierbij in eerste instantie op Rouen te richten. De militairen die nog over een fiets beschikken vertrekken in een enkele groep. Voor de overigen wordt gezocht naar alle mogelijke transportmiddelen. Er worden een aantal voertuigen opgeëist, maar dit is niet voldoende om iedereen te kunnen vervoeren.

• Detachement Luitenant De Vogelaere, 2Cie/3TerBon en 3Cie/3TerBon
  Luitenant De Vogelaere laat een autobus van de firma “Temsche Cars” opeisen voor de manschappen te voet van de 2Cie en 3Cie. Samen met de personenauto van De Vogelaere en de vrachtwagens van de beide compagnies rijdt dit detachement via Verne naar Ghyvelde waar tot 10u30 aangeschoven wordt om de grens over te steken. Tegen het middaguur bereikt de kleine colonne het stadje Duinkerke. Hier zou de autobus moeten teruggestuurd worden naar Ieper om de achtergebleven militairen van het bataljon te gaan oppikken. De Franse plaatscommandant van Duinkerke verbiedt echter om de stad voor 14u00 te verlaten en bevestigt dat elk verkeer richting België verboden is. Luitenant De Vogelaere ontmoet Kapitein-commandant Michiels die met de wielrijders eveneens is aangekomen te Duinkerke. De compagniecommandant overlegt met de Belgische kolonel Blancgarain op de Kazerne Jean Bart en krijgt hier instructies om naar Bourbourg door te rijden. Het detachement van Luitenant De Vogelaere komt hier aan rond 17u00 en brengt het personeel onder in de gebouwen van een brouwerij.

4TerBon in Frankrijk
Het vermoeide bataljon bereikt Arques tegen de ochtend van 20 mei. Vanuit Arques wordt de volgende nacht verder gemarcheerd richting Fruges ten noorden van Hesdin. Onderweg rijden de vrachtwagens op en neer om het merendeel van het personeel zo snel mogelijk naar Fruges te brengen. Luitenant Van Weyenbergh staat aan het hoofd van de militairen die te voet verder trekken.

6TerBon
Het 6TerBon verlaat Estampuis om 05u30 en volgt de Belgische grens. Via Luigne en Moeskroen bereikt de colonne om 08u00 het dorpje Geluwe. De rest van de dag wordt uitgerust. Het bataljon kent ook een kalme nacht.

8TerBon in Frankrijk
Het bataljon bereikt het dorp Regnauville ten zuiden van Hesdin. De wielrijders van de eenheid komen toe op het moment dat er Duitse pantserwagens opduiken. De compagnies worden uit elkaar geslagen en vluchten in alle richtingen weg. Kapitein-commandant Debouche raakt gewond en kan nog slechts twee van zijn compagnies samenhouden. Debouche en zijn adjunct Lt Bon vallen in Duitse handen.

1TerBon

• Detachement Kapitein-commandant Verstraete
  De bataljonscommandant bevindt zich te Abele samen met het gros van de 3Cie en 4Cie en het detachement van Luitenant Hauzoul van de 2Cie. Dit laatste groepje militairen wordt toegevoegd aan de 4Cie. Een nieuwe poging om de Franse grens over te steken, mislukt. De manschappen luisteren angstig naar het radionieuws en vernemen dat de Duitsers de kuststad Abbeville in handen zouden hebben.
• Detachement Lt Vaesbroucq, 1Cie/1TerBon
  Lt Vaesbroucq verliest contact met zijn compagnie tijdens de snelle ontruiming van Vron. Hij begeeft zich met zijn peloton richting Somme om de rivier over te steken. Hij wordt tegengehouden door de Franse gendarmerie en op kant gezet.
• Detachement Luitenant Fontaine wordt Detachement Kapitein-commandant Symons, 2Cie/1TerBon
  Fontaine wordt op weg gestuurd naar Evreux door het Franse plaatscommando te Rouen. Onderweg ontdekt hij Kapitein-commandant Symons die met het gros van de 2Cie eveneens op weg is gestuurd naar dit stadje. Het samengevoegde detachement zal aan het eind van de dag halt houden te Ferrières-Haut-Clocher.

2TerBon in Frankrijk
De manschappen vertrekken met bestemming Abbeville. Ter hoogte van Saint-Omer wordt vernomen dat er een Duitse colonne in de buurt van Saint-Valery-sur-Somme zit. De manschappen brengen de nacht door even buiten Boulogne. Een groepje militairen van het 2TerBon die de terugtocht naar Zuid-Frankrijk per vrachtwagen hebben ingezet zijn de Somme reeds gepasseerd en ontsnappen aan de Duitse omsingeling. Net voor ze Rouen bereiken gaat de vrachtwagen uit de bocht en ramt de gevel van een woning te Malaunay. Bij het verkeersongeval komen de Soldaten Deckx, Geyzen, Horemans en Verbeke van 2TerBon alsook enkele Franse burgers om. Nog eens 10 militairen van andere Belgische eenheden die zich in het zelfde voertuig bevonden, overlijden eveneens in dit tragisch incident.

3TerBon in Frankrijk

• Detachement Luitenant De Vogelaere, 2Cie/3TerBon en 3Cie/3TerBon
  Het detachement verlaat Bourbourg om 07u00 en rijdt verder naar Boulogne. Onderweg moet vaak gestopt worden om kleine herstellingen uit te voeren aan een van de vrachtwagens. Uiteindelijk komen de motorvoertuigen pas aan omstreeks 14u00 wat maakt dat ook de wielrijdersgroep onder Kapitein-commandant Michiels reeds ter plekke is. Michiels bevestigt dat hij met zijn personenwagen voorop is gereden naar Montreuil en vastgesteld heeft dat hier de bruggen over de Canche reeds vernield zijn. Om 14u20 begeven Michiels en De Vogelaere zich tot bij de Franse plaatscommandant van Boulogne die gelaten bevestigt dat de Duitsers Abbeville veroverd hebben en de weg naar het zuiden alzo afgesneden is. Op aanbevelen van de plaatscommandant verplaatst Michiels zijn detachement naar het dorpje Marquise omdat er gevreesd wordt voor een luchtaanval op Boulogne. Het detachement wordt te Maqruise ondergebracht in de grote hoeve van de familie Van Isacker.

4TerBon in Frankrijk

• Detachement Kapitein-commandant Wuille
  De kopelementen komen om 10u00 reeds toe te Fruges. Hier verneemt het bataljon dat hun terugtochtweg is afgesneden door de Duitse inname van Abbeville. Om 11u00 beslist Cdt Wuille om de voetmars te staken. Hij beslist om de vrachtwagens leeg te maken en al het onnodige materieel te Fruges in een school achter te laten. Hij laat de manschappen plaats nemen in de vrachtwagens en zorgt ervoor dat de overtallige voertuigen gesaboteerd worden. Hij hoopt tegen de avond nog de Somme te bereiken. De overgebleven vrachtwagens rijden richting Montreuil met de manschappen maar de baan naar Montreuil zit potdicht en de colonne buigt af naar Boulogne waar iedereen rond 17u00 aankomt.  Het detachement stelt zich ter beschikking van de Franse militaire autoriteiten, maar die weten niet wat gedaan met onze ongewapende militairen. Enkele vrachtwagens rijden naar Le Touquet en worden hier gevangen genomen.
• Detachement Luitenant Van Weyenbergh
  Van Weyenbergh is nog steeds te voet onderweg naar Fruges met een dertigtal militairen die onderweg nog niet opgepikt werden met de vrachtwagens.

6TerBon
Kapitein-commandant Lemort laat de manschappen uitslapen. Er wordt een estafetterijder uitgestuurd naar De Panne om uit te zoeken wat er nu precies met het bataljon moet gebeuren. Hier wordt bevestigd dat de eenheid te Woesten zal ingekwartierd worden. Om 17u00 vertrekt het 6TerBon via Ieper, Brielen en Elverdinge naar deze bestemming. 

7TerBon in Frankrijk
Het bataljon bereikt in zijn geheel het hergroeperingscentrum voor Belgische troepen in de Tallandierkazerne te Rouen. Van hieruit wordt het bataljon doorgestuurd naar Conche, de verzamelzone van de 7de Infanteriedivisie (7Div).

8TerBon in Frankrijk
De restanten van het bataljon tracht nog tevergeefs naar het zuiden te trekken om de Somme over te steken. Uiteindelijk raakt het gros van het bataljon tot in Senlis (TBC) waar op 1 juni de capitulatie van ons leger vernomen wordt. Alleen de voorhoede van vier officieren waaronder Cdt Debouche weten de Somme over te steken nabij Saint-Valery-sur-Somme en trekken vervolgens verder naar het zuiden.

9TerBon in Frankrijk
Alleen Cdt Massotte vergezelt door een andere officier van zijn bataljon en de Soldaat Merckx (TBC) slagen erin om de Somme over te steken. De rest van het bataljon, met uitzondering van de 1Cie (TBC), wordt te Pont-Remy krijgsgevangen genomen. Hierbij sneuvelt Soldaat De Block. Cdt Massotte, een Ardense Jager, wordt doorgestuurd naar Pont-Saint-Esprit waar hij het 7ChA vervoegt.

1TerBon

• Detachement Kapitein-commandant Verstraete
  De bataljonscommandant bevindt zich te Abele samen met het gros van de 3Cie en 4Cie. In het kantonnement worden schuilplaatsen gegraven. De toegangswegen tot het dorp komende vanuit Bailleul en Steenvoorde worden geblokkeerd met allerlei spullen uit de omliggende huizen.
• Detachement Kapitein-commandant Symons, 2Cie/1TerBon
  Cdt Symons en de 2Cie zullen ingekwartierd blijven te Ferrières-Haut-Clocher tot 27 mei.

2Ter Bon in Frankrijk

• Staf/2TerBon
  Na de Duitse doorbraak tot aan de Atlantische kust werd de weg naar Abbeville reeds twee dagen voordien afgesloten. Het bataljon zal naar ons land terugkeren en overnacht te Wimereux. Hier wordt contact gemaakt met Britse troepen die zich naar Calais terugtrekken.

3TerBon in Frankrijk

• Detachement Luitenant De Vogelaere, 2Cie/3TerBon en 3Cie/3TerBon
  Te Marquise wordt Luitenant De Vogelaere omstreeks 11u00 aangeklampt door een groepje Franse gendarmen die melden dat de Duitsers tot op een viertal kilometer van het dorpje genaderd zijn. De Vogelaere verwittigt onmiddellijk Kapitein-commandant Michiels die eveneens ter plekke is met zijn detachement maar de compagniecommandant hecht geen geloof aan wat hij omschrijft als onnodige Franse paniek. Michiels vertelt dat hij wel na de lunch zal vertrekken. Na enig aandringen mag Luitenant De Vogelaere het dorpje alvast verlaten met de motorvoertuigen. Er wordt afgesproken om de detachement voor het stadhuis van Calais te verzamelen. De Vogelaere en zijn militairen bereiken de stad omstreeks 13u00 en ontmoeten er Luitenant-kolonel Gilson van de Opvangcentra van de Rekruteringsreserve die eveneens onderweg is naar het noorden. Gilsons aanbeveling is om zo snel mogelijk door te rijden naar De Panne. Uiteindelijk komt het detachement aan in De Panne omstreeks 18u00 waar de politie de militairen onderbrengt in het zeepreventorium Den Uiver.

4Ter Bon in Frankrijk

• Detachement Kapitein-commandant Wuille
  Cdt Wuille voert een verkenning uit in de haven van Boulogne en vindt er twee sleepboten van het Scheldeloodswezen. Het betreft de Zeehond met een 120-tal vluchtelingen aan boord en de Sleepboot Nr 5, zonder bemanning, die door de Zeehond op sleeptouw genomen wordt. Cdt Wuille, Lt Govaerts en een klein detachement van ongeveer 20 man kunnen inschepen op één van de sleepboten van de Antwerpse haven die om 11u30 de haven van Boulogne verlaat. Om 21u00 worden de manschappen in de haven van Dieppe afgezet. De rest van het bataljon wordt in de komende dagen krijgsgevangen gemaakt in Boulogne.

• Detachement Luitenant Van Weyenbergh
  Het detachement van Luitenant Van Weyenbergh stuit in de aanloop naar Fruges op een Duitse colonne die de militairen prompt inrekent.

6TerBon
Het bataljon kantonneert te Woesten en is zonder opdracht.

2TerBon in Frankrijk

• Staf/2TerBon
  Het bataljon verlaat Wimereux rondom 07u00. De 1Cie die in Maneghen-Henne overnachtte ontbreekt op het appel. De rest van de manschappen vertrekken via de kustlijn naar ons land. Onderweg vallen de manschappen onder artillerievuur. Aan de rand van Calais wordt een deel van 3Cie Politiewacht door de nerveuze Franse troepen ontwapend. De manschappen laten de stad dan maar links liggen en marcheren verder richting Duinkerke. De doortocht is echter bijzonder moeilijk gemaakt door de vernieling van de talrijke kanaalbruggen door de Britse genie. Het bataljon trekt verder via Bourbourg en Bergues, kan de grens oversteken en komt aan te Proven.
• 1Cie/2TerBon en 2Cie/2TerBon
  De 1Cie van Lt Dejongh en de 2Cie van Lt Schenk, die de nacht van 22 op 23 mei doorbrachten in Maninghen-Henne op een 5-tal kilometer oost van Wimmereux, worden krijgsgevangen genomen wanneer blijkt dat het dorp in de vroege ochtend door Duitse pantserwagens is omsingeld.

3TerBon

• Detachement Kapitein-commandant Guillaume
  Cdt Guillaume beseft dat zijn bataljon dringend bevoorraad moet worden met brandstof en besluit om samen met zijn adjunct Lt Vandenhove d’Ertsenryck en betaalmeester Lt Van Damme naar Boulogne te rijden. Guillaume en Vandenhove vertrekken in een personenauto, gevolgd door een vrachtwagen met de betaalmeester. Bij de aanloop naar Wimille wordt het personenvoertuigen overvallen door een groepje Duitse motorwielrijders. De bataljonscommandant en zijn adjunct worden krijgsgevangen gemaakt. Lt Van Damme kan nog net rechtsomkeer laten maken met de vrachtwagen en rijdt onmiddellijk terug naar Marquise. Kapitein-commandant Michiels laat iedereen onmiddellijk noordwaarts vertrekken en zal met de nog aanwezige manschappen kunnen terugkeren naar ons land.

• Detachement Luitenant De Vogelaere, 2Cie/3TerBon en 3Cie/3TerBon
  Te De Panne beschikt Luitenant De Vogelaere over zo’n 400 militairen van het 3TerBon. Met heel wat moeite kan de luitenant tegen het eind van de dag een hoeveelheid vlees in blik, legerbiscuits en brood bekomen via de Belgische intendance. Ook de Franse logistiek kan een hoeveelheid conserven leveren. Een aantal manschappen is lichtgewond en heeft medische verzorging nodig. Sergeant Joostens is er het ergst aan toe en wordt met een ontstoken wonde afgevoerd naar het hulphospitaal in het Hotel L’Ocean. De Vogelaere ontdekt dat ook een deel van de 1Cie van Kapitein-commandant Leenaers en van de de 4Cie van Kapitein-commandant Piquin aangekomen zijn. Als oudste officier neemt Leenaers het commando over.

4TerBon in Frankrijk

• Detachement Kapitein-commandant Wuille
  Het uit Boulogne ontsnapte detachement van Cdt Wuille kan vanuit Dieppe naar Rouen sporen waar ze zich aanmelden in de Tallandier kazerne. De manschappen zullen later aangehecht worden als kaderpersoneel bij het RCBL (of CRAB) te Béziers.

6TerBon
Het bataljon kantonneert te Woesten en is zonder opdracht.

9TerBon in Frankrijk
Het gros van de 2Cie wordt krijgsgevangen gemaakt te Berck-Plage.  Bevelhebber Cdt Krutwig en pelotonscommandanten Lt Varlet en Lt Sterpenich bevinden zich ook onder de gevangenen.  Lt Bouille is echter daags voordien weten te ontkomen en is te Calais aan boord gegaan van een schip dat hem naar Brest zal brengen.  Hij zal opgenomen worden in het 62Li en vervoegt in juli 1940 de XVde CRAB.

1TerBon

• Detachement Kapitein-commandant Verstraete
  Rond 14u00 ondergaat de dorpskern van Abele een kort luchtbombardement. Ook de Poperinge vindt een luchtaanval plaats. Kapitein-commandant Verstraete probeert de nodige orders vast te krijgen om een nieuw kantonnement te kunnen opzoeken.

2TerBon
Het bataljon bereikt De Panne.

3TerBon
Het gros van het bataljon bevindt zich nu te De Panne onder leiding van Kapitein-commandant Leenaers van de 1Cie. De plaatselijke brigade van de Rijkswacht laat weten dat alle territoriale troepen in de omgeving contact moeten opnemen met de staf van het Hergroeperingscentrum voor Afgezonderden van het Leger te Poperinge om nieuwe kantonnementsplaatsen toegewezen te krijgen in de buurt van deze stad. Dit gebeurt ook en tegen 09u00 weet het 3TerBon dat het naar Brandhoek moet verhuizen. Kapitein-commandant Leenaers en Luitenant De Vogelaere rijden met het installatiepersoneel tot in dit dorpje en vernemen hier van een stafofficier van het hergroeperingscentrum dat het bataljon naar Abele moet. Ook hier is het 3TerBon niet welkom en worden Leenaers en De Vogelaere doorgestuurd naar de brouwerij van Watou waar Kolonel SBH Franckx zich zou bevinden. Franckx is ex-bevelhebber van het 24ste Linieregiment en werd toegewezen aan Hergroeperingscentrum voor Afgezonderden van het Leger met als opdracht om de territoriale troepen op te vangen.

Wanneer de beide officieren en het installatiepersoneel van het bataljon omstreeks 13u00 opnieuw door Poperinge rijden, ondergaat het stadje een zware luchtaanval. Soldaat Jespers zal in deze aanval sneuvelen. De Soldaten Lemmens, Rysack en Suykerbuyk zullen enkele dagen nadien overlijden in een Oostends militair hospitaal. Het detachement rijdt door naar de brouwerij te Watou en verneemt hier dat ook Kolonel SBH Franckx gedood werd in de luchtaanval op Poperinge. Kapitein-commandant Leenaers besluit dan maar om naar De Panne terug te keren en hier te blijven. De Panne is trouwens niet veel veiliger. In een luchtaanval raken de Soldaten Carolus, Ischau, Van Der Donck, Wuyts en Wouters gewond. Ook de autobus wordt beschadigd.

De uit Marquise ontsnapte militairen onder leiding van Kapitein-commandant Michiels bereiken De Panne omstreeks 20u00. Michiels wordt nu bataljonscommandant en plaatst Luitenant De Vogelaere aan het hoofd van de 2Cie.

6TerBon
Het bataljon kantonneert te Woesten.

1TerBon

• Detachement Lt Vaesbroucq, 1Cie/1TerBon
  Het peloton van Lt Vaesbroucq wordt gevangen genomen aan de Franse kust nabij Fort-Mahon-Plage op ongeveer 26 kilometer ten noorden van Noyelle-sur-Mer.

2TerBon
Het bataljon blijft te De Panne.

3TerBon
Het 3TerBon is eveneens te De Panne. Er kan geen bevoorrading meer verkregen worden van de Belgische intendance.

6TerBon
Het bataljon kantonneert te Woesten. In de voormiddag is er luchtalarm wanneer een Duits verkenningsvliegtuig passeert. Omstreeks 15u30 volgt een luchtaanval. Hierbij worden ook de gebouwen geraakt van de hoeve waar de manschappen verblijven. Er vallen verschillende slachtoffers, die verzorgd worden door enkele Britse brancardiers. Gelukkig is daags voordien te Klerken en Zarren een Medisch-Chirurgisch Centrum van de Groepering der Eenheden van de Gezondheidsdienst van het Leger geopend, zodat uitgebreide medische zorg nabij is. Desondanks zullen er zes militairen overlijden. Het bataljon wordt weggehaald uit het dorp en zal de nacht doorbrengen in de omliggende bossen.

1TerBon

• Detachement Kapitein-commandant Verstraete
  Het detachement rond de bataljonscommandant verlaat Abele om 21u00 en zet koers naar Middelkerke. Onderweg besluit Verstraete om halt te laten houden te Merkem.
• Detachement Lt Vaesbroucq, 1Cie/1TerBon
  Het pelton van Lt Vaesbroucq wordt samen met andere krijgsgevangenen overgebracht via Saint-Riquier en Doulens naar Cambrai.

2TerBon
De Rijkswacht stuurt alle troepen in De Panne naar Middelkerke omdat de kantonnementen in de stad zullen overgedragen worden aan het Franse leger. De manschappen wachten met vertrekken tot 21u00 om aan de aandacht van de Luftwaffe te ontsnappen. De nachtelijke etappe brengt hen naar Merkem. In het oosten en het zuiden horen de militairen aanhoudend gebulder van kanonnen.

3TerBon
Het 3TerBon verlaat De Panne rond 12u30 en komt een goed uur later aan te Middelkerke. Het bataljon wordt ingekwartierd op de wijk Krokodil.

6TerBon
Na de luchtaanval van de vorige dag, tracht het bataljon de orde te herstellen in de compagnies. Er wordt een ploeg uitgestuurd naar De Panne om levensmiddelen af te halen.

1TerBon

• Detachement Kapitein-commandant Verstraete
  De manschappen wachten af te Merken opnieuw af tot het donker wordt. Ook een deel van de 1Cie heeft inmiddels opnieuw aansluiting gevonden. Het bataljon bereikt tijdens de nacht van 27 op 28 mei nieuwe kantonnementen tussen Sint-Pieters-Kapelle en Slijpe. In de verte zien de militairen de talrijke huizen die in de stadskern van Diksmuide in brand staan.
• Detachement Lt Vaesbroucq, 1Cie/1TerBon
  Te Cambrai wordt Lt Vaesbroucq gescheiden van zijn manschappen. Hij vervoegt een colonne van krijgsgevangen officieren en zal uiteindelijk in Duitsland belanden.
• Detachement Kapitein-commandant Symons, 2Cie/1TerBon
  Cdt Symons en de 2Cie maken zich klaar om Ferrières-Haut-Clocher te verlaten en verder zuidwaarts te trekken. Het detachement moet via Le Mans, Saumur, Civray, Angouleme, Riberac, Bergerac, Villeneuve, Agen, Toulouse, Carcassonne, Narbonne en Beziers naar Montpellier.

2TerBon
Het bataljon bereikt Middelkerke.

3TerBon
Het 3TerBon kantonneert in de wijk Krokodil te Middelkerke.

6TerBon
Het bataljon verneemt dat het naar de kust zou overgebracht worden, maar wacht tevergeefs op het nodige marsbevel. Aan het eind van de dag is iedereen nog steeds te Woesten.

7TerBon
De op de dool geraakte Lt Dubois van de 1Cie wordt krijgsgevangen gemaakt te Gravelines.

1TerBon

• Detachement Kapitein-commandant Verstraete
  Het 1TerBon bevindt zich in kantonnementen Sint-Pieters-Kapelle en Slijpe wanneer Luitenant Houben om 16u00 aankomt met het nieuws van de capitulatie. Houben was eerder op de dag naar  Brugge gestuurd om de bevoorrading met levensmiddelen te regelen. Heel wat manschappen willen er op eigen houtje van door gaan. Kapitein-commandant Verstraete besluit om het wagenpark onder bewaking samen te brengen in een weiland en stuurt zijn adjunct Luitenant Thienpont naar het Provinciecommando van West-Vlaanderen om verdere instructies. Het provinciecommando bepaalt dat het bataljon ter plekke moet blijven. De restanten van het bataljon bevinden zich tussen de Duitse en de geallieerde linies en moeten wachten tot de Duitsers in de regio toekomen.
  
• Detachement Kapitein-commandant Symons, 2Cie/1TerBon
  Cdt Symons en de 2Cie bereiken Guécélard. De plaatselijke bevolking heeft inmiddels het nieuws vernomen van de Belgische nederlaag en staat bijzonder vijandig tegenover de gevluchte militairen.

2TerBon
Het bataljon legt de wapens neer te Middelkerke.

3TerBon
Het 3TerBon verlaat Middelkerke omstreeks 11u00 op aangeven van de plaatscommandant en begeeft zich richting Brugge. De Duitse troepen houden het bataljon echter tegen in de aanloop naar de stad en sturen de eenheid naar Knesselare.

5TerBon in Frankrijk
Nadat het bataljon is gehergroepeert in Narbonne wordt het bataljon doorgestuurd naar Villeneuve-Minervois en aangehecht bij het 6de Versterkings- en Opleidingscentrum (6VOC).

6TerBon
Het bataljon verneemt het nieuws van de overgave. Troepen van het Franse leger die in stelling willen gaan te Woesten, verdrijven het bataljon uit het dorp. Kapitein-commandant Lemort brengt zijn eenheid over naar Bulskamp en kiest drie grote hoeves uit om de manschappen te huisvesten. In een poging om de Brits-Franse legerzone te verlaten vertrekt het 6TerBon in de late namiddag via Alveringem naar Fortem.

1TerBon

• Detachement Kapitein-commandant Verstraete
  Om 05u00 wordt de 3Cie van Luitenant Eeman, die nog slechts over 25 man beschikt, weggestuurd door een Duitse artilleriebatterij die in de omgeving van het kantonnement in stelling is gegaan. Hiermee verliest de compagnie het contact met de bataljonsstaf.Kapitein-commandant Verstraete stuurt opnieuw een van zijn officieren naar de provinciestaf te Brugge en beslist rond 09u00 om alvast een bataljonscolonne te vormen op de baan van Slijpe naar Sint-Pieters-Kapelle, klaar om te vertrekken zodra nieuwe orders binnenkomen. De 1Cie beschikt op dat ogenblik over 169 militairen, de 2Cie over 192 en de 4Cie over 210. Ongeveer een derde van de manschappen heeft een fiets. Verder zijn er drie motoren en een tiental personenauto’s en vrachtwagens.Om 09u30 komt uiteindelijk het bevel binnen om naar Gent te vertrekken. Kapitein-commandant Godichal zal de colonne te voet naar Gent leiden via Sint-Pieters-Kapelle, Leke, Koekelare, Ichtegem, Geuzenbos, Pottebezemhoek, Hille, Meulenhoek, Wingene, Ruiselede, Poeke, Lotenhulle, Nevele en Drongen. De colonne voertuigen geleid door Cdt Verstraete zal op kop vertrekken en telkens wachten op de colonne te voet. Ver komen de motorvoertuigen echter niet. Te Sint-Pieters-Kapelle wordt ze al omgeleid richting Brugge terwijl de colonne te voet kan de opgelegde reisweg volgen. De colonne voertuigen wordt telkens verder omgeleid en bij elke tussenstop worden voertuigen opgeëist door de Feldgendarmerie. Alle contact met de colonne te voet wordt verbroken.Als laatste moet Cdt Verstraete zijn voertuig afgeven. Hij wordt overgebracht naar het verzamelpunt voor krijgsgevangen officieren in de kazerne te Oudenaarde.
• Detachement Kapitein-commandant Symons, 2Cie/1TerBon
  Cdt Symons en de 2Cie trekken verder via Virolet, Ruffec, Angouleme en Barbezieux-Saint-Hilaire naar Chevanceaux.

3TerBon
Te Knesselare wil het Duitse leger de motorvoertuigen afnemen van het bataljon maar na enige discussie mag het 3TerBon deze alsnog behouden, De officieren worden ondergebracht in de woning van dokter Mayens. De militairen van lagere rang zullen de nacht doorbrengen in een weiland.

6TerBon
Het bataljon verlaat Fortem en trekt via Lampernisse naar Eggewaartskapelle. Ook hier zijn nog steeds Franse militairen aanwezig en wordt het bataljon onderworpen aan Duits artillerievuur. Gelukkig vallen er deze keer geen slachtoffers. De Fransen verlaten het dorpje rond de middag en worden gevolgd door Duitse militairen die het 6TerBon omstreeks 17u45 krijgsgevangen maken. De Duitsers geven aan dat het 6TerBon ’s anderendaags naar Pervijze moet maar bekommeren zich verder niet om de Belgen.

9TerBon

• 1Cie/9TerBon
  De compagniecommandant wil zijn manschappen zo snel mogelijk weg uit het gebied afgebakend door het Kanaal Nieuwpoort-Duinkerke, de Lovaart en het IJzerkanaal waar de strijd om Duinkerke volop losbarst. Wanneer de vijand een artilleriebatterij in de buurt van de kantonnementen van de 1Cie opstelt, wordt deze vanuit de lucht aangevallen. Bij het niet nader gedocumenteerde luchtbombardement, tussen Izenberge en Alveringem, komen de Soldaten Bleys, Saenen, Talbot, Coenen, Corbusier en Meylemans van de 1Cie om het leven. Soldaat Vande Sande overlijdt een dag later te Veurne aan zijn verwondingen, de Soldaat Jans sterft zeven dagen later in het hospitaal van Ieper [4]. De Luitenant Jacob en de Soldaat Antoine M. geraken ernstig gewond bij de luchtaanval op de kantonnementen [5] en worden behandeld door een dokter uit Leisele. Er vallen ook negen burgerslachtoffers te betreuren bij het luchtbombardement.

1TerBon

• Kapitein-commandant Verstraete
  Kapitein-commandant Verstraete bevindt zich in een colonne van ongeveer 2.000 krijgsgevangen en is onderweg van Oudenaarde naar Aalst. Te Hillegem slaagt hij erin om de slecht bewaakte colonne te verlaten. Hij brengt de nacht door bij de voormalige burgemeester van het dorp.
• Detachement Kapitein-commandant Symons, 2Cie/1TerBon
  Cdt Symons en de 2Cie rusten uit te Chevanceaux.

6TerBon
Het bataljon verlaat Eggewaartskapelle en bereikt Pervijze. Hier worden de manschappen opgenomen in een grote colonne Franse krijgsgevangenen die onderweg is naar Diksmuide. In deze stad moeten alle militairen hun persoonlijke uitrusting deponeren in de gebouwen van het vredegerecht. In de daarop volgende dagen zullen de militairen via Kortijk, Doornik en Bergen terugkeren naar Haine-Saint-Pierre waar iedereen gedemobiliseerd wordt.

9TerBon

• 1Cie/9TerBon
  De 1Cie zit gevangen tussen de geallieerde linies en het Duitse front in het gebied afgebakend door het Kanaal Nieuwpoort-Duinkerke, de Lovaart en het IJzerkanaal. Er worden voortdurend artillerieduels uitgevochten tussen de strijdende partijen waardoor de compagnie wordt vastgepind te Leisele.

1TerBon

• Kapitein-commandant Verstraete
  Kapitein-commandant Verstraete komt aan in Gent en wordt opnieuw geïnterneerd door de bezetter in de Sint-Pieterskazerne. Van hieruit zal hij overgebracht worden naar het Feestpaleis in het Citadelpark waar hij als reserveofficier op 7 juni gedemobiliseerd wordt.
• Detachement Kapitein-commandant Symons, 2Cie/1TerBon
  Cdt Symons en de 2Cie reizen naar Tonneins via Libourne, La Reole en Marmande.

9TerBon

• 1Cie/9TerBon
  Gebruikmakend van een rustpauze in de artillerieduels slaagt de compagnie erin te ontkomen via Roosbroek, Ingelmunster en Deerlijk waar de 1Cie wordt gevangen genomen. De officieren worden gescheiden van de manschappen maar Lt Desonay krijgt persoonlijk de toelating van de Duitsers om de gewonden die gevallen zijn bij het bombardement van 29 mei eerst naar een hospitaal te evacueren. Hij slaagt er niet in om de gewonden te laten opnemen in het hospitaal van Ronse noch in het hospitaal van Ninove. Hij beslist dan maar om door te rijden naar Brussel waar hij tegen middernacht de gewonden kan afzetten bij een Brussels ziekenhuis. Hijzelf wordt niet gevangen genomen en verdwijnt in de anonimiteit van de chaos volgend op de capitulatie.

Luitenant Vaesbroucq, pelotonscommandant bij 1Cie/1TerBon, bereikt het Duitse Limburg an der Lahn op 1 juni 1940.

Kapitein-commandant Symons en de 1Cie/1TerBon bereiken uiteindelijk het plaatsje Grisolles nabij Toulouse en zullen vervolgens toegevoegd worden aan het 3de Versterkings- en Opleidingscentrum.

Henri Desonay, commandant van 1/9TerBon werd later lid van de Belgische inlichtingen- en actiedienst JAB die operationeel was van december 1941 tot 14 oktober 1942. Wanneer de Sicherheitspolizei (SiPo) hem op het spoor kwam vertrok hij naar het niet bezette deel van Frankrijk. Samen met zijn broer pater Jean Desonay die al in Frankrijk zat (omwille van zijn deelname aan het verzet tijdens WOI was hij bekend bij de Duitse Sicherheitsdienst) lukte het om via Spanje en Portugal naar Bristol in de UK te vliegen. Henri Desonay maakte dan deel uit van de Belgische militaire inlichtingendienst, 2e Bureau in Londen.

1. Robert Louis, 1944, “Souvenirs de mobilisation janvier-aout 1940”, Brussel: Imprimerie Robert Louis.
2. Achtergrondinformatie bij hotel Amerika in de Duboisstraat 43 te Antwerpen waar de 1Cie/2TerBon (en misschien zelfs de rest van het 2TerBon -TBC) gemobiliseerd werd. [On Line beschikbaar] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/307878  [Laatst geraadpleegd 1 februari 2021]
3. Driemaandelijks maritiem tijdschrift “Neptunus, Marine” 46e jaargang, Nr 271, 2e trimester 2003, p 76. “Onze loodsboten van 1830 tot heden (Deel IV”) door R.F. Coulier. [PDF On Line beschikbaar].
4. Uit de weinige beschikbare bronnen met betrekking tot dit incident blijkt dat het gaat om een luchtaanval op een Belgische colonne voertuigen van de 1Cie van het 9TerBon. De 1Cie van Lt Henri Desonay is vermoedelijk, in tegenstelling tot de rest van het 9TerBon, aan krijgsgevangenschap kunnen ontsnappen en is op 21 mei uit de streek van de Somme weggeraakt richting België. De colonne bevond zich op 29 mei op Belgisch grondgebied dat nog niet door de Duitsers werd ingenomen en moest de Brits-Duitse frontlinie doortrekken om in bezet België te geraken. Verder onderzoek zou dit moeten bevestigen. De negen burgers (vermoedelijk vluchtelingen die naar België terugkeerden) die bij de aanval omkwamen liggen nog steeds anoniem begraven op het kerkhof van Alveringem. [On Line beschikbaar]: https://www.tracesofwar.nl/sights/122717/Graves-Civilian-Casualties-Alveringem.htm [Laatst geraadpleegd 05 juni 2020].
5. Vermelding in Belgisch staatsblad. Soldaat Antoine M.-F. werd benoemd tot Ridder in de Orde van Leopold II met palm voor de opgelopen verwondingen tijdens het bombardement van Izenberge. [On Line beschikbaar]: https://books.google.be/books?id=4USV1nX8NtQC&pg=PA895-IA1&lpg=PA895-IA1&dq=bombardement+izenberge+29+mei+1940&source=bl&ots=DbCdQ5Qb0H&sig=ACfU3U257i6YWQJDgFou8YhPZ4_qnE-srA&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwj7uJ7L7-rpAhXK5KQKHaGZCY4Q6AEwDnoECAsQAQ#v=onepage&q=bombardement%20izenberge%2029%20mei%201940&f=false [Laatst geraadpleegd 05 juni 2020].
6. Getypt verslag betreffende de gebeurtenissen van 29 tot 31 mei 1940 bij de 1Cie van het 9TerBon opgesteld op 26 januari 1945 door Lt Desonay, compagniecommandant 1Cie. Het verslag bevindt zich in het dossier van de Territoriale Bataljons bij de Sectie Classified Archives, Algemene Dienst Inlichtingen en Veiligheid, Ministerie van Defensie, Ministerie van Landsverdediging.  
7. L’armée belge de France en 1940, door Jean Jamart, Colonel BEM Hre, uitgeverij Schmitz, Bastogne, 1994.
8. Getypt verslag opgesteld in het Nederlands door Lt Res Vaesbroucq, pelotonscommandant bij de 1Cie van het 1TerBon. Het verslag bevindt zich in het dossier van de Territoriale Bataljons bij de Sectie Classified Archives, Algemene Dienst Inlichtingen en Veiligheid, Ministerie van Defensie, Ministerie van Landsverdediging.  
9. Uitvoerig getypt verslag opgesteld in het Frans door Cdt Res Verstraete, bataljonscommandant van het 1TerBon over de gebeurtenissen van 28 tot 31 mei. Het verslag bevindt zich in het dossier van de Territoriale Bataljons bij de Sectie Classified Archives, Algemene Dienst Inlichtingen en Veiligheid, Ministerie van Defensie, Ministerie van Landsverdediging.  
10. Zeer summier verslag opgesteld in het Nederlands door Lt Res Dejongh, compagniecommandant van 1Cie/2TerBon. Het verslag bevindt zich in het dossier van de Territoriale Bataljons bij de Sectie Classified Archives, Algemene Dienst Inlichtingen en Veiligheid, Ministerie van Defensie, Ministerie van Landsverdediging.