Reglementaire benaming	3de Regiment Jagers te Voet | 3J 3ème Régiment de Chasseurs à Pied | 3Ch
Type	Infanterieregiment van het actieve leger
Ontdubbeld van	n.v.t.
Taalstelsel	Franstalig
Onderdeel van	10de Infanteriedivisie
Bevelhebber	Kolonel Avertin Sthouse
Adjudant-majoor	Kapitein-commandant Jean Barbaix
Standplaats	K.W. Stelling Sector Leuven Commandopost te Buken
Samenstelling	I Bataljon (Majoor Léon Lefebvre)	1ste Compagnie Fuseliers (Lt M. Claus) 2de Compagnie Fuseliers (Cdt P. Leduc) 3de Compagnie Fuseliers (OLt P. Bouquelle) 4de Compagnie Mitrailleurs (Cdt Louis Sevrin)
	II Bataljon (Kapitein-Commandant Pierre Verreth)	5de Compagnie Fuseliers (Lt P. Wielemans) 6de Compagnie Fuseliers (Lt P. Arnould) 7de Compagnie Fuseliers (Cdt Georges Delplace) 8ste Compagnie Mitrailleurs (Lt H. Verhaegen)
	III Bataljon (Majoor Joseph Collin)	9de Compagnie Fuseliers (Kapt SBH Pierre Pauly) 10de Compagnie Fuseliers (Lt Eugène Moraine) 11de Compagnie Fuseliers (OLt C. Pierard) 12de Compagnie Mitrailleurs (Cdt Alfred Pollet)
	IV Bataljon (Majoor Jean Daulie)	13de Compagnie Mitrailleurs (Lt H. Carbonelle) 14de Compagnie Anti-Tankkanonnen C47 (Cdt Edmond Delvigne) 15de Compagnie Mortieren M76 (Cdt F. Dufour)
	Stafcompagnie (Kapitein-commandant M. Laurent) Geneeskundige Compagnie (Geneesheer Kapitein Raoul Fievez) Peloton Verkenners (Luitenant Eugène Dujardin)

Staf/3J
In volle vredestijd stond het 3de Regiment Jagers te Voet (3J), een actief infanterieregiment dat in de Kazerne Generaal baron Ruquoy te Doornik gestationeerd was, onder bevel van de 5de Infanteriedivisie (5Div). Deze actieve divisie had eveneens het commando over het 1ste Regiment Jagers te Voet (1J) dat gestationeerd was in de Kazerne Majoor Sabbe te Bergen en het 2de Regiment Jagers te Voet (2J) dat zich in de Kazerne Korporaal Trésignie te Charleroi bevond. Op 25 augustus 1939 wordt Fase A van het mobilisatieplan afgekondigd waarbij de militieklassen ‘36, ’37 en ‘38 opgeroepen werden om de klas ’39 te versterken. Gezien het 3J een op vredesvoet bestaande eenheid is, wordt het regiment tijdens deze fase van de mobilisatie samen met de rest van de 5Div op oorlogsvoet gebracht. Op 1 september staat het 3J in voor de paraatstelling van het 6de Regiment Jagers te Voet (6J), een infanterieregiment van Eerste Reserve. Van zodra het 4de Regiment Jagers te Voet (4J), een ontdubbelingsregiment van 1J, onder de wapens wordt geroepen, lost dit regiment het 3J af bij de 5Div, waarna het 3J overgaat naar de 10de Infanteriedivisie (10Div), een divisie van Eerste Reserve.

Na te zijn vervolledigd stelt de 10Div zich onder het bevel van het Iste Legerkorps (I/LK) en vertrekt naar het westelijke uiteinde van de stelling Halle-Ninove. Op 11 november 1939 komt de 10Div onder direct bevel van de Generale Staf van het Leger (EMGA) te staan als algemene reserve van het leger. 3J wordt samen met de 10Div een eerste keer naar de Sector Leuven van de K.W. Stelling gestuurd. De K.W. Stelling (of Weerstandsstelling) bestond uit één of twee rijen gevechtsbunkers en waar mogelijk werden kanalen en spoorwegbermen geïntegreerd in de stelling. Waar een sterke hindernis voor handen was volstond één rij bunkers, in open terrein waar men geen gebruik kon maken van hindernissen werd een tweede lijn bunkers aangelegd. Een honderdtal meter voor de bunkers werden talrijke hindernissen zoals prikkeldraadversperringen, anti-tankgrachten en Cointet-elementen aangebracht. De constructiewerken op de K.W. Stelling werden voor de oorlog uitgevoerd.

Op 27 november wordt 3J en de rest van de 10Div naar de Sector Westerlo van de Dekkingsstelling achter het Albertkanaal gestuurd. 3J brengt de winter door achter het Albertkanaal. Op 12 april keert de divisie terug naar de Sector Leuven van de K.W. Stelling. Aan de vooravond van de oorlog bewaakt de 10Div nog steeds als enige Belgische divisie permanent een gedeelte van de K.W. Stelling. De drie infanterieregimenten van de 10Div; het 3de Regiment Jagers te Voet (3J), het 6de Regiment Jagers te Voet (6J) en het 5de Regiment Jagers te Voet (5J) staan opgesteld op een enkele lijn van noord naar zuid tussen Tildonk (inclusief) en Leuven (inclusief). De rest van de K.W. Stelling is op 9 mei niet bemand door gevechtseenheden.

Staf/3J
Na ontvangst van het alarm even na middernacht worden de stellingen onmiddellijk bemand. De bunkers en steunpunten worden ingenomen en de manschappen blijven de ganse dag op post. Het 3J bezet de noordflank van de divisiesector en is ontplooid langs het Kanaal Leuven-Dijle vanaf de sluis van Tildonk in het noorden tot aan de zuidelijke rand van Wijgmaal. Het IIde Bataljon van 3J ligt in eerste echelon op de noordelijke flank van de ondersector. Het IIIde Bataljon bezet de zuidelijke flank van het eerste echelon. Het Iste Bataljon bemant het tweede echelon.

III/3J
Op het middaguur worden de Remy fabrieken te Wijgmaal een eerste keer aangevallen door de Luftwaffe. De toren van de fabriek wordt geviseerd als vermoedelijke waarnemingspost van de Belgische artillerie. Tussen 19u00 en 19u30 wordt de streek tussen Herent en Leuven gebombardeerd waarbij de brug over het Kanaal Leuven – Dijle te Keierveld tussen Wijgmaal en Herent beschadigd wordt. Hierdoor kunnen een aantal binnenvaartschepen die zich op het kanaal bevinden en die het zicht en de schootsectoren belemmeren niet meer geëvacueerd worden.

Pl Vknr/3J
Het Peloton Verkenners (Pl Vknr/3J) van Luitenant Dujardin is afgedeeld bij de divisiestaf te Kortenberg en vormt er samen met het Wielrijderseskadron van de 10Div, de Compagnie C47 op T13 tankjagers van de 10Div en de Pelotons Verkenners van 5J en 6J een mobiele reserve om mogelijke landingen door Duitse parachutisten te neutraliseren.

Staf/3J
Lang blijft het regiment niet op deze stelling want tijdens de nacht van 10 op 11 mei worden ze afgelost door het 4de Regiment Jagers te Voet van de 5Div die uit de omgeving van Brussel toegekomen is. De 5de Infanteriedivisie die zich ten noorden van Leuven installeert neemt onder meer de ondersector van het 3J over waardoor het front van de 10Div ingekort wordt.

Het 3J wordt nu naar het zuiden verplaatst en opgesteld in tweede echelon achter het 5J en 6J. De Jagers blijven op hun stellingen rond Leuven. Gedurende de ganse dag trekken vluchtende burgers voorbij, op weg naar het veilige westen. Ook de eerste Belgische troepen die terugkeren van het Albertkanaal komen aan te Leuven.

De aflossing door de 5Div wordt om 19u00 voltooid. Het 3J staat nu opgesteld tussen het gehucht Doren in het noorden, de noordoostrand van Herent in het centrum en kilometerpaal 20,2 op de Brusselsesteenweg in het zuiden. Het Iste Bataljon bezet het noordelijke kwartier en het IIIde Bataljon het zuidelijke kwartier. De commandopost van Kolonel Sthouse wordt te Veltem ondergebracht.

II/3J
Om 16u00 krijgt de 10Div het bevel om een infanteriebataljon naar het vliegveld van Evere te sturen om er de beveiliging van het vliegveld te verzekeren. De legerleiding vreest immers nog steeds een luchtlanding op onze hoofdstad en vermoed dat het vliegveld van Evere het objectief zou kunnen worden van een luchtlandingsaanval. De divisiecommandant duidt het 3J aan om het bataljon te leveren nadat de aflossing door het 4J voltooid is. Kolonel Sthouse duidt op zijn beurt het IIde Bataljon aan voor de opdracht. Het bataljon vertrekt om 18u45 en stelt zich bij aankomst onder het bevel van de 1ste Militaire Circonscriptie.

Pl Vknr/3J
Het Peloton Verkenners is nog steeds op anti-parachutistenopdracht in het achtergebied.

Staf/3J
De 10Div bemant bij het aanbreken van de dag op 12 mei nog steeds de Sector Leuven aan de K.W.-Stelling. Het 3J werkt verder aan de installatie van zijn troepen op hun nieuwe posities.

De British Expeditionary Force bevond zich vanaf september 1939 in Frankrijk klaar om bij de start van de Duitse aanval de K.W. Stelling te bezetten vanaf Leuven (exclusief) verder zuidwaarts tot Waver. Het Britse leger is op 12 mei bij het aanbreken van de dag volledig ontplooid op de K.W. Stelling ten zuiden van Leuven zoals overeengekomen, maar de Sector Leuven blijft een twistpunt. De 12 mei in de namiddag komt dan toch de 3rd (UK) Infantry Division, bevolen door Generaal-majoor Montgomery, toe in de divisiesector van de 10Div.

Bij de 3rd (UK) Infantry Division worden de 7th Guards Brigade en 9th Infantry Brigade op het eerste echelon van de Sector Leuven ontplooid in de ondersectoren van het 5J en het 6J. De 8th Infantry Brigade bezet het tweede echelon in de ondersector van 3J. Aanvankelijk is er bitter weinig overleg tussen de beide divisies over de consequenties van de superpositie van de beide formaties. Op het terrein starten de Britten met de installatie van hun eigen eenheden, zonder zich al te veel te bekommeren over de verbinding en communicatie met de Belgen.De onduidelijkheid over de limiet tussen het Belgische en het Britse leger leidt uiteindelijk tot het feit dat twee divisies, één Belgische en één Britse zich klaar maken om de Sector Leuven te verdedigen.

II/3J
Het IIde Bataljon bereikt Evere omstreeks 02u30 en wordt verspreid over het militaire vliegveld. Het bataljon ontvangt de steun van maar liefst acht C47 anti-tankkanonnen, geleverd door de divisie, en zeven batterijen veldgeschut geleverd door het 31ste Regiment Artillerie (31A) een regiment van het Versterkings- en Opleidingscentrum Artillerie (VOC Aie). Bij aankomst ontdekken enkele manschappen al snel de drankvoorraad in de verlaten mess officieren. De dronkaards worden stevig aangepakt en de mess wordt afgesloten. Het bataljon zal tot de avond van 15 mei te Evere blijven.

Staf/3J
In de Belgisch-Britse kwestie over de verdediging van de Sector Leuven is de kogel door de kerk: Generaal-majoor Van Overstraeten, militair adviseur van de Koning, besluit om Leuven aan de Britten te laten. De 3(UK)Div zal de stad verdedigen en de zone ten zuiden van de Brusselsesteenweg wordt toegewezen aan de British Expeditionary Force. De hoofdstad zelf zal tot de Belgische legerzone behoren. De 10Div dient Leuven te verlaten en moet naar kantonnementen te Zaventem, Sint-Stevens-Woluwe en Peutie gestuurd worden. Luitenant-generaal Verstraete verneemt het nieuws van het Groot Hoofdkwartier in de vroege namiddag via nota 134/12. Het uur van de aflossing door de Britten wordt bepaald op 14 mei om 03u00. Het 10de Regiment Artillerie zal achterblijven aan het front en wordt in twee groeperingen gesplitst die aan de 2de en de 5de Infanteriedivisie toegevoegd worden.

Het 3J wordt in steun gegeven van de 2Div en krijgt de opdracht om de troepen in te kwartieren te Hofstade en Weerde.

Pl Vknr/3J
Tijdens de ochtend worden het eskadron wielrijders en de compagnie T13 van de divisietroepen vooruit gestuurd naar de Demer/Gete-stelling om er versterking te leveren aan het Cavaleriekorps. Het peloton verkenners blijft alleen achter om de bewaking van het achtergebied van het regiment te verzekeren.

II/3J
Het IIde Bataljon bewaakt nog steeds het vliegveld van Evere.

Staf/3J
Het 3J marcheert door de nacht naar Zaventem en buigt hier af naar het noorden. De tocht verloopt relatief snel en de troepen bereiken hun nieuwe kantonnement te Weerde en Hofstade nog voor het goed dag wordt. Het 3J maakt nu deel uit van de reserve en rust die dag uit.

Het hoofdkwartier van de 10de infanteriedivisie blijft op post te Kortenberg zolang het 6J zich nog te Leuven bevindt. De divisiestaf verkent een mogelijke dwarsstelling tussen het Silsombos, Winksele-Delle en de ondersector van het 4J aan de Leuvense vaart. Deze positie zou ingenomen moeten worden door het 3J en 5J bij een eventuele aftocht van de Britten, maar er komt geen bevel tot een stellingname.

II/3J
Het IIde Bataljon bewaakt nog steeds het vliegveld van Evere.

Staf/3J
De 10de infanteriedivisie vormt de reserve van het VIde legerkorps. Terwijl het 5J alsnog gedeeltelijk ontplooid wordt op de bovenvermelde dwarsstelling en het 6J op weg is van de sector Leuven naar het kantonnementsgebied van de divisie, blijft het 3J in zijn nieuw kantonnement te Weerde en Hofstade. Het VIde Legerkorps krijgt de opdracht om de divisie over te brengen naar de linkeroever van het Kanaal van Willebroek. Het 3J dient zich naar Elewijt te begeven, met uitzondering van een peloton C47 anti-tankkanonnen dat teruggestuurd wordt naar het Kanaal Leuven-Mechelen om de beveiliging van de sluis van Boortmeerbeek te versterken.

II/3J
Het IIde Bataljon wordt om 19u00 door de 1ste Militaire Circonscriptie van zijn bewakingsopdracht nabij het vliegveld van Evere ontlast, en op bevel van het Groot Hoofdkwartier toegewezen aan het IIIde Legerkorps.

Dit legerkorps heeft na de terugtocht uit de Versterkte Positie Luik zijn hoofdkwartier opgesteld te Vilvoorde en is belast met de verdediging in de diepte van de K.W. Stelling langs de Rupel en het Kanaal van Willebroek. Luitenant-generaal de Krahe, bevelhebber van dit korps, heeft hiervoor de beschikking gekregen over de 1ste Infanteriedivisie en de Brigade Grenswielrijders aangevuld met het VIIde Bataljon Speciale Vestingseenheden, detachementen van de beide Lichte Regimenten en het 4de Regiment Karabiniers-Wielrijders.

Het Groot Hoofdkwartier voegt aan deze formatie zowel het IIde Bataljon van het 3de Regiment Jagers te Voet toe, als ook de 9de Compagnie van het 4de Regiment Jagers te Voet. Het II/3J zal ingezet worden om te Vilvoorde een bruggenhoofd te bezetten op het Kanaal van Willebroek. De 9/III/4J krijgt dezelfde opdracht voor de kanaalbrug te Verbrande Brug.

Staf/3J
In samenspraak met het geallieerde opperbevel besluit het Belgisch leger om tijdens de nacht van 16 op 17 mei de K.W. Stelling te verlaten. Het veldleger zal zich, conform het plan dat tijdens de nacht werd uitgewerkt, in drie nachtelijke etappes terugtrekken tot op de lijn Terneuzen-Gent-Oudenaarde. Ten zuiden van Oudenaarde zal het Britse leger nieuwe posities bemannen. De nieuwe bestemming van de 10de Infanteriedivisie wordt de Bovenschelde waar de troepen de sector aan de zuidrand van de Belgische legerzone moeten innemen. De motorvoertuigen en de paardenwagens zullen de tocht afzonderlijk ondernemen, terwijl het voetvolk van de infanterieregimenten met vrachtwagens en autobussen van de Legerautogroepering zal vervoerd worden. De instappunten voor dit transport zullen op de autosnelweg van Brussel naar Antwerpen komen te liggen. Het 3J krijgt het bevel om aan het eind van de dag het dorp Elewijt te verlaten en via Weerde naar ’t Sas in Vilvoorde te marcheren waar ze om 21u00 het Kanaal van Willebroek oversteken. Het regiment moet zich dan naar Nieuwenrode en Londerzeel begeven, waar rendez-vous moet gemaakt worden met de Legerautogroepering.

II/3J
Het IIde Bataljon komt de 16 mei om 01u00 toe te Vilvoorde en neemt stelling in op de oostelijke kanaaloever waarbij de compagnies worden uitgezet om de aanlooproute naar het belangrijke overgangspunt te beveiligen. De rest van de dag blijven ze op stelling in en om Vilvoorde. Op de zuidflank van de nieuwe positie start de Britse legerzone maakt het bataljon de aansluiting met troepen van de British Expeditionary Force. De Belgische soldaten zijn erg onder de indruk van de uitrusting van de bevriende troepen. In de loop van de dag breekt ook even paniek uit wanneer een nabijgelegen gashouder geraakt wordt door een vliegtuigbom. Dit incident is echter snel weer onder controle.

Staf/3J
Het transport naar de Bovenschelde loopt vertraging op. Enerzijds komt door diverse luchtaanvallen de colonne van de Legerautogroepering niet op het afgesproken uur aan op de instappunten. Anderzijds is de drukte op de wegen naar de bruggen te Vilvoorde, Verbrande Brug en ’t Sas zo groot dat alle detachementen van de 10de Infanteriedivisie eveneens vertraging oplopen. Zo kan het 3J pas om 06u30 Londerzeel binnen marcheren. De bataljons worden opgepikt en rijden bij klaarlichte dag via Opwijk, Aalst, Melle, Deinze naar Eine en Heurne. De troepen kunnen hier vanaf 16u00 uitstijgen.

II/3J
Het bataljon wordt om 04u00 afgelost door het 2de Regiment Grenswielrijders (2GrWi) in het bruggenhoofd te Vilvoorde. De compagnies begeven zich naar kilometerpaal 2 op de baan van Vilvoorde naar Merchtem en worden hier opnieuw ontplooid om de instappunten van de 10de Infanteriedivisie op de autosnelweg van Brussel naar Antwerpen af te schermen tot dat de laatste eenheden vertrokken zijn. Commandant SBH Buisseret van de divisiestaf laat om 11u00 weten dat het bataljon zijn regiment kan vervoegen. Het slechte nieuws is echter dat er geen voertuigen van de Legerautogroepering meer beschikbaar zijn. Het bataljon moet dan maar te voet richting Bovenschelde. Luitenant Verhaeghe van de 8ste Compagnie verzamelt het wagenpark en vormt een afzonderlijke colonne die zo snel mogelijk naar Eine vertrekt. De manschappen te voet worden op weg gezet naar de linkeroever van de Dender. Deze colonne bereikt Erpe tijdens de vooravond. Hier kunnen de manschappen als nog opgepikt worden door de voertuigen van het regiment die af-en-aan zullen rijden tussen Eine en het bataljon. De laatste detachementen van het bataljon zullen het regiment opnieuw vervoegen tijdens de nacht van 17 op 18 mei.

Staf/3J
Het 3J gaat met de rest van zijn divisie in stelling aan het zuidelijke eind van de Belgische legerzone. De divisie wordt opgesteld tussen Asper en de noordrand van Oudenaarde, met het 3J op de linkerflank, het 5J op rechts en het 6J op het tweede echelon. Ten noorden is de 9de Infanteriedivisie post komen vatten, terwijl in het zuiden de Britse 44th Infantry Division komt aansluiten. De divisiestaf merkt terecht op dat de bocht in de Schelde ter hoogte van Zingem een zwak punt in de Belgische linie vormt. Het 3J krijgt de opdracht om een peloton fuseliers en een C47 anti-tankkanon op de oostelijke oever van de brug van Zingem te plaatsen tot wanneer het kunstwerk zal vernield worden. Het terrein van de rivierbocht dient verdedigd te worden door tien vooruitgeschoven steunpunten die met Maxim mitrailleurs en FM30 lichte-machinegeweren dienen versterkt te worden.

De hoofdweerstandslinie zal de rivierbocht afsnijden. Hier worden van noord naar zuid het Iste en het IIIde bataljon opgesteld. De stelling wordt in de diepte gedekt door het IIde bataljon dat het tweede echelon zal vormen. De commandopost van het regiment wordt opgesteld in een woonhuis aan de Lange Aststraat tussen Huise en Beke. Het 3J zal directe vuursteun ontvangen van de III/10A en twee groepen van het 5A die onder Majoor De Schaepdrijver van III/10A zullen opereren.

II/3J
Het IIde Bataljon steekt de Schelde over te Oudenaarde en is tegen het middaguur weer zo goed als compleet in het dorp Mullem. Er ontbreken 144 militairen op het appel. De meesten hiervan zullen in de loop van de dag nog aankomen. Om het bataljon enigszins te laten recupereren van zijn opdracht, wordt het ontplooid op het tweede echelon van de nieuwe ondersector van het 3J. Dit echelon volgt de berm van spoorlijn 86 De Pinte – Ronse. Recupereren wordt echter een relatief begrip want er wordt vrijwel onmiddellijk gestart met het uitvoeren van de nodige veldwerken.

Staf/3J
Het nieuwe Belgische front over het Kanaal van Terneuzen, het Bruggenhoofd van Gent en de Bovenschelde tot Oudenaarde is nu min of meer compleet. Ook de Britten zijn nu aangekomen en klaar voor de actie. De 10de infanteriedivisie wordt aangehecht bij het VIIde legerkorps. Het regiment krijgt na de middag van de divisiestaf te horen dat de Duitse aanval voor de ochtend van 20 mei mag verwacht worden. De voorpost van Zingem wordt hierop teruggetrokken binnen de linies.

Staf/3J
Omstreeks 09u00 ontdekt een Belgische patrouille de eerste Duitse eenheden op de andere oever van de Schelde. Het is de voorhoede van de 30. Infanterie-Division die tegen de avond wil aanvallen. De vijand wil met ten noorden van Oudenaarde met het 6. Infanterieregiment de rivier oversteken en ten zuiden van de stad met het 46. Infanterieregiment. om alzo twee bruggenhoofden te vormen voor het vervolg van de opmars.

Rond 17u00 breekt een hevig bombardement los op de posities van het I/3J en het III/3J, waarbij grote verliezen geleden worden. Het peloton van Onderluitenant Burton aan de brug van Zingem wordt uitgeschakeld. Dan volgt een aanval van 2 bataljons van het Duitse 6. Infanterie-Regiment onder de dekking van een rookgordijn. Het III/3J gaat in de tegenaanval waarbij hun bevelhebber Majoor Collin omkomt.

Tegen 21u45 zijn de verliezen bij de 2de compagnie van Commandant Leduc zo groot dat zijn eenheid het lijkt te begeven. De Belgische artillerie opent een geconcentreerd vuur binnen de veiligheidsperimeter van de eigen troepen. Majoor Lefebvre van het Iste bataljon stuurt een peloton van de 1ste naar de 2de compagnie en slaagt er in de Duitse opmars te stuiten. Omdat het nu reeds donker is, dringen de Duitsers niet verder aan. De Jagers kunnen het contact verbreken en trekken zich terug tot op veilige posities.

Ten gevolge van de aanval moet Majoor Collin van het IIIde Bataljon worden vervangen door Kapitein-commandant Delplace van de 7de Compagnie. Deze wordt op zijn beurt vervangen door Luitenant Eugene Van Breedam.

De Belgische artillerie start rond 03u00 een nieuw bombardement op de Duitse troepen die in de buurt van Oudenaarde reeds de Schelde zijn overgestoken. De 6de compagnie van het 6J zuivert hierop de reeds door de vijand veroverde rivierbocht te Zingem. De Duitse troepen nemen opnieuw defensieve stellingen in aan de oostkant van de Schelde. De invaller beslist daarop zijn 26. Infanterie-Regiment naar het zuiden van Oudenaarde te richten, waar door het 46. Infanterie-Regiment reeds een beperkt bruggenhoofd is geslagen te Petegem.

De divisie blijft voorlopig ter plekke, maar bouwt wel in alle haasten een dwarsstelling uit ter hoogte van Heurne om een omsingeling te vermijden. Het eskadron wielrijders van de divisie neemt Wannegem-Lede in om de wegen rondom Kruishoutem veilig te stellen.

De dag verloopt rustig, al is dat laatste wel relatief. De 10de infanteriedivisie is nog steeds betrokken bij schermutselingen om de Duitsers, die nu ten zuiden van Oudenaarde aan de Belgische oever van de Bovenschelde staan, te beletten naar het noorden door te dringen.

Rond 19u00 volgt het bevel tot de aftocht naar een nieuwe sector langs het Kanaal Roeselare-Leie tussen Roeselare en Izegem. Vanaf 21u00 verlaten de Belgen de Schelde.

Het 3J wordt gedirigeerd naar het gehucht Het Veld ten westen van Meulebeke. De 10de infanteriedivisie gaat aanvankelijk in reserve, maar moet drie van de vier bataljons van het 6J afstaan aan de 8ste Infanteriedivisie om aldaar het 21Li te versterken. Het divisiehoofdkwartier wordt geopend te Pittem.

De rest van 10de infanteriedivisie wordt vervolgens verantwoordelijk voor de verdediging van het Kanaal van Roeselare naar de Leie tussen Roeselare en Izegem, met het 5J te Roeselare, het 3J te Izegem en het I/6J in de zone tussen de beide gemeentes. Hierbij zal front gemaakt worden naar het zuiden. Dit betekent dat de divisie nu een onderdeel vormt van het IVde Legerkorps dat met de 3de Infanteriedivisie en de 1ste Infanteriedivisie de Leie verdedigt tussen Menen en het Kanaal van Roeselare naar de Leie. Het 3J verlaat Het Veld in de vroege namiddag en bezet zijn nieuwe ondersector te Izegem.

Tijdens de voormiddag blijft het 3J op zijn nieuwe stellingen rond Izegem.

Het IVde legerkorps heeft de 1ste en 3de infanteriedivisie opgesteld langs de oevers van de Leie rond Kortrijk. Deze divisies worden de ganse dag gebombardeerd als voorbereiding op een stormaanval over de rivier. De Duitsers slagen er in om de Leie over te steken in de sector van de 1ste Infanteriedivisie te Bissegem en kunnen relatief snel doorstoten tot aan het vliegveld van Wevel­gem. Er wordt een brede bres geslagen in het Belgische Leiefront van zo’n 4 Km breed en 3 Km diep.

Het Belgische opperbevel stuurt daarom de 10de Infanteriedivisie zo snel mogelijk naar een nieuwe defensieve linie ten westen van het Duitse bruggenhoofd. De verplaatsing zal uitgevoerd worden met vrachtwagens van de Legerautogroepering. De 10Div moet in stelling gaan op de lijn Lendelede, Rollegem-Kapelle, Sint-Eloois-Winkel en Ledegem om de Duitse aanval op te vangen.

Het Iste Bataljon wordt omstreeks 16u00 samengebracht en opgeladen te Kachtem. De vrachtwagencolonne houdt om 17u30 halt te Bosmolens om het vertrek van de rest van het regiment af te wachten. De overige formaties starten omstreeks 19u00 met instijgen te Izegem. Een goed half uur later wordt dit stadje echter aangevallen door de Luftwaffe wat heel wat chaos en vertraging zal veroorzaken. Er vallen verschillende gewonden, waaronder ook Kolonel Sthouse. Het regiment bereikt zijn nieuwe posities nabij Sint-Eloois-Winkel bij valavond. Van west naar oost worden het IIde, Iste en IIIde Bataljon ontplooid. Ten westen van het 3J zal het 5J instelling gaan. Ten oosten van het regiment zal het I/6J de zuidrand van Lendelede bezetten.

Tegen middernacht bezet het IIde Bataljon een terreinstrook van ongeveer 1.200m even ten zuiden van Sint-Eloois-Winkel. Vervolgens heeft het Iste Bataljon een kwartier van ongeveer 1.500 breed ingenomen ten zuiden van de baan van Sint-Eloois-Winkel naar Lendelede. Het IIIde Bataljon bezet de heuvelrug ten zuiden van het gehucht Snephoek maar staat iets meer naar het zuiden opgesteld zodat aanvankelijk de linies van II/3J en III/3J niet op elkaar aansluiten. De commandopost van het 3J is opgesteld in de Hoeve Ferme Meesman op de baan van Sint-Eloois-Winkel naar Lendelede.

Het eerste contact in de sector van de 10Div komt er omstreeks 06u30 op de linkerflank bij het I/6J, het EskCy 10Div en het 8Gn. De vijand slaagt er in om de spoorlijn Kortrijk-Izegem over te steken nabij Lendelede. Even na 09u00 besluit het IVde Legerkorps om de linkervleugel te laten terugtrekken van de spoorlijn Kortrijk-Izegem naar de baan van Sint-Eloois-Winkel naar Izegem. Te hoogte van deze stad moet dan aansluiting gemaakt worden met de 9Div om het Belgische front opnieuw te herstellen. Het contact langsheen de spoorlijn zal vanaf 12u15 afgebroken worden.

Dit bevel betekent ook dat het 3J zich deels zal verplaatsen. Het IIde Bataljon zal zijn posities ten zuiden van Sint-Eloois-Winkel behouden en zal in de namiddag versterkt worden door de C47 anti-tankkanonnen van de divisietroepen zodat er maar liefst 15 van dit type vuurmond beschikbaar zullen zijn om het cruciale scharnierpunt in de linies van de 10Div te verdedigen. Het Iste Bataljon en het IIIde Bataljon trekken zich terug naar de baan tussen Sint-Eloois-Winkel en Izegem en bezetten de zone tussen Sint-Eloois-Winkel en Bosmolens. Tussen Bosmolens en Izegem wordt dan het 9Li verwacht is dat overgeplaatst wordt van het Afleidingskanaal van de Leie.

Tegen de middag worden de posities tussen Sint-Eloois-Winkel en Lendelede/Sint-Katarina opgegeven en trekken de beide bataljons 3J zich volledig terug achter de baan van Sint-Eloois-Winkel naar Izegem. De 10Div zal na de terugtocht de lijn Ledegem – Sint-Eloois-Winkel – Izegem bezetten.

De eerste vijandelijke patrouilles worden gespot voor de aangepaste posities van het Iste Bataljon omstreeks 13u30. Een goed half uur later dringen drie vijandelijke motorwielrijders het bataljonsvak van het IIde Bataljon binnen. De Duitse militairen worden krijgsgevangen gemaakt. De artilleriebeschieting op Sint-Eloois-Winkel wordt steeds heviger en bij een granaatinslag wordt Kapitein-commandant Pollet van het IIIde Bataljon gedood. Het bevel over het bataljon zal overgenomen worden door Kapitein-commandant Sevrin van de 4Cie die op zijn beurt vervangen wordt door Onderluitenant Hastir. Tegen 15u00 is de vijand op zo’n 300m voor de linies genaderd. Enkele infiltratiepogingen in het onderkwartier van de 7Cie worden afgestopt.

Kort na 16u00 kent de 1Cie een crisismoment wanneer Luitenant Claus in paniek raakt en het op een loopje zet, gevolgd door een groot deel van zijn manschappen. Bij de 2Cie is compagniecommandant Kapitein-commandant Leduc op dat ogenblik net op weg naar de medische hulppost van het bataljon om een hoofdwonde te laten verzorgen, zodat ook bij deze eenheid er heel wat detachementen vandoor gaan. Gelukkig kunnen Kapitein Jorissen, bevelhebber van de Cie Getrokken C47 10Div, en Majoor Lefebvre, bataljonscommandant, het tij keren. Tegen 17u00 zijn alle steunpunten opnieuw bemand. Ook de Duitsers dringen niet meer aan en vorderen niet langer voorbij de gehuchten Stenen Stampkot en Snephoek. Bij de 2Cie wordt het bevel overgenomen door Onderluitenant Labenne. Luitenant Claus van de 1Cie wordt uit zijn functie ontheven en vervangen door Onderluitenant Dufour.

Het IV/LK maakt plannen voor een terugtocht van de 10Div, maar voorlopig zal de frontlijn nog blijven lopen tussen Ledegem. Sint-Eloois-Winkel en Izegem. Tevens bevestigt het GHK dat het IV/LK vanaf de ochtend van 26 mei de staf van de 6Div en het 1Gr in steun zal krijgen. Hierbij zal de 6Div verantwoordelijk worden voor de oostelijke sector van de operatiezone van het legerkorps tussen Sint-Eloois-Winkel en Izegem. De 10Div krijgt dan de westelijke sector toegewezen tussen Ledegem en Sint-Eloois-Winkel.

Tijdens de nacht van 25 op 26 mei komt de staf van de 6Div aan in het operatiegebied van het IV/LK. Zoals bepaald in de avond van 25 mei wordt de sector van de 10Div verdeeld tussen de 6Div en de 10Div. Sector west onder het bevel van de 10Div ligt nu tussen Ledegem en Sint-Eloois-Winkel en wordt eveneens twee in ondersectoren verdeeld. Hier is de intentie om de commandant van het 1Gr verantwoordelijk te maken voor de linker ondersector, met het II/3J en II/5J op het eerste echelon en een bataljon van 1Gr op het tweede echelon. De rechter ondersector wordt dan toevertrouwd aan de commandant van het 5J, met op het eerste echelon het I/5J en III/5J en op het tweede echelon een derde fuseliersbataljon van het 1Gr. De 10Div zal ook nog beschikken ook nog over het I/6J en de Wielrijdersgroep der 16Div om een derde echelon te bezetten en alzo een diepere verdediging naar de stad Roeselare te kunnen verzekeren.

Het 5J is nog steeds in contact met de Duitsers tussen Ledegem Sint-Eloois-Winkel. De linies zijn enigszins verlengd moeten worden na het vertrekt van het 2Cy uit Dadizele. Ten oosten van het 5J bezet het 3J nog steeds het front tussen Bosmolens en Sint-Eloois-Winkel. Vervolgens maakt het 9Li de verbinding met Izegem.

Het IV/LK ontvangt eveneens versterking van het 1Gr en van de staf van de 6Div. Deze formatie komt aan ten zuiden van Roeselare en werkt er aan een opvangstelling voor de Jagers.

Om 17u00 verspreid de 10de infanteriedivisie het bevel tot de aftocht naar Roeselare. De frontlinies moeten aanvankelijk vanaf 20u00 verlaten worden, maar het vertrek wordt uitgesteld tot 22u00. Bij het vertrekt zal het 3J (minus IIde Bataljon) overgaan naar de 6Div om ten zuidoosten van Roeselare post te vatten tussen het 1Gr en het 9Li.

II/3J bij 10Div
Tijdens de nacht van 26 op 27 mei trekt het 5J zich terug richting Roeselare. Het IV/LK moet hier een nieuw front vormen tussen het gehucht Zilverberg in het westen en Izegem in het oosten. Hierbij zal de 10Div sector west bezetten met het 5J, II/3J, I/6J en het 1Gr. Het 5J, II/3J en I/6J worden verantwoordelijk voor de ondersector tussen Zilverberg en de splitsing van de spoorlijnen Roeselare-Ieper en Roeselare-Menen. De allerlaatste elementen arriveren hier pas omstreeks 07u00. Van west naar oost worden het III/5J, II/5J en I/5J opgesteld, met het I/6J en II/3J in reserve

Staf/3J, I/3J, III/3J en IV/3J bij 6Div
De rest van het 3J wordt nu samen met het 9Li bevolen door de staf van de 6Div. Tegen 08u30 zijn de troepen klaar tot de actie op hun nieuwe posities. De rechterflank van het eerste echelon van de divisiesector loopt even ten noorden van de lijn Cayphas-Oekene en volgt ten dele de loop van de Babilliebeek. Deze zone wordt verdedigd door het III/3J met de 11Cie op rechts en de 10Cie, en met de 9Cie op het tweede echelon aan de zuidrand van het dorp Rumbeke. Op de linkerflank van het eerste echelon ligt het 9Li. Het tweede echelon van deze nieuwe positie wordt bezet door het I/3J dat zijn drie compagnies in lijn heeft opgesteld tussen de spoorlijn Roeselare-Izegem en het Kanaal Roeselare-Leie. Van west naar oost gaat het hier om de 3Cie, 1Cie en 2Cie. Samen dekken deze compagnies Brug 10 (Schaapsbrug) en Brug 11 (Bruanebrug) op het kanaal. De medische hulppost van het 3J staat in de woning van Gustaaf Noyez aan de Lekkenstraat te Rumbeke.

Kort na de middag maakt het 3J melding van hevige artillerievuren op het eerste echelon. Ten westen van de posities van het 3J breken in de late namiddag hevige gevechten breken uit aan het Kasteel van Rumbeke. Vanaf 18u00 wordt ook het eerste echelon van het 3de Jagers te Voet door de vijandelijke infanterie aangevallen. Het IIIde Bataljon verdedigt zich hardnekkig en slagen er in om de opmars van de troepen van het Duitse 59. Infanterieregiment gedurende enige tijd tegen te houden. Op de grens tussen het 1Gr en het 3J kan de vijand enige vooruitgang realiseren. Bij de 11Cie gaan enkele militairen op de vlucht richting Roeselare. 

Even later wordt ook de linkerflank van het eerste echelon van de 6Div aangevallen. De Duitsers kunnen hier het terrein veroveren tussen Armoede en Stroomken en steken de Babilliebeek over. Hierbij worden een honderdtal Belgische militairen krijgsgevangen gemaakt. In de loop van de avond kunnen de aanvallers vanuit deze richting de oostrand van Rumbeke bereiken. De posities van het III/3J dreigen hierdoor omsingeld te worden.

Vooreerst moeten de 9Cie en de 10Cie moeten elk een detachement uitsturen om de linies te van de 11Cie versterken en de bezetting van het gehucht Maillardslinde aan te sterken. Ten westen van deze actie wordt ook door het 1Gr een heel beperkte tegenaanval uitgevoerd. Het resultaat is een heel tijdelijke stabilisatie van het front.

Later op de avond krijgt het ganse IVde legerkorps de toestemming om indien nodig terug te trekken op de lijn Roeselare-Ardooie-Koolskamp. Op de rechterflank van de zone van het IV/LK blijft het 5J voorlopig op post aan de spoorlijn Roeselare-Ieper. Tussen 21u00 en 21u30 verspreid de staf van de 6Div het bevel om het eerste echelon te verlaten en naar het tweede echelon terug te trekken. 

Het III/3J krijgt het bevel om via Brug 10 (Schaapsbrug) en Brug 11 (Bruanebrug) het Kanaal Roeselare-Leie over te steken en vervolgens naar Wijnendale terug te trekken. De laatste achterhoedetroepen steken kort voor 23u00 deze bruggen over. De beide kunstwerken worden vervolgens opgeblazen.

II/3J bij 10Div
Het II/3J staakt de strijd aan de zuidwestrand van Roeselare.

Staf/3J, I/3J, III/3J en IV/3J bij 6Div
De rest van het 3J bevindt zich ten noorden van Roeselare nabij Wijnendale.

Net zoals bij de overige Franstalige eenheden, zal ook een relatief groot deel van het personeel van het 3J voor langere tijd in Duitse krijgsgevangenkampen belanden.

Kapitein SBH Pierre Pauly zal in augustus 1940 uit de krijgsgevangenschap terugkeren en stapt in de collaboratie. In december 1941 wordt hij de tweede bevelhebber van het Rexistische Waals Legioen.

1. Angillis, J. (2022) Rumbeke 27 mei 1940, Roeselare: eigen beheer.
2. Capelle, G. (2001) Zingem. Les 18 jours 10 mai au 28 mai 1940, Beuvrages: eigen beheer.
3. Bouckaert, A. (1994) Avec le 3e chasseurs en mai 1940, Mémoires de la société d’histoire de Mouscron et de la région , 16 (1994), pp.139-168.
4. Register Telefoongesprekken 1ste Bureau Operaties, Dossier Staf VI/LK, Sectie Classified Archives, Algemene Dienst Inlichtingen en Veiligheid, Ministerie van Defensie