23ste Bataljon Transmissietroepen

Situatie op 10 mei 1940

Reglementaire benaming 23ste Bataljon Transmissietroepen | 23ème Bataillon de Troupes de Transmissions | 23TTr
Type Transmissietroepen
Ontdubbeld van Regiment Transmissietroepen
Onderdeel van IIIde Legerkorps
Bevelhebber Majoor E. Herbays
Standplaats Versterkte Positie Luik
Commandopost in de Citadel te Luik
Samenstelling 1ste Compagnie Telegrafisten (Kapitein J. Mercier)
2de Compagnie Radiotelegrafisten (Onderluitenant F. Van Deuren)
3de Compagnie Hulptroepen (Luitenant A. Théate)
Peloton Reisduiven (Luitenant A. Rennette)

Tijdens de mobilisatie

Het 23ste Bataljon Transmissietroepen verzorgt de communicatie per radio, telegraaf en postduiven van het IIIde legerkorps. Dit legerkorps is verantwoordelijk voor de verdediging van de Versterkte Positie Luik en heeft zijn troepen ontplooid langsheen de oude en de nieuwe fortengordel in een wijde boog omheen de stad.

Het bataljon beschikt over één compagnie telegrafisten, éen compagnie radiotelegrafisten en een peloton reisduiven, aangevuld met een compagnie hulptroepen.

Compagnie Radiotelegrafisten
Het hierna volgende overzicht van de veldtocht van dit regiment is opgesteld aan de hand van het persoonlijk dagboek van soldaat Gerard Storm van de compagnie radiotegrafisten. Zijn compagnie kan een radionetwerk uitbaten tussen het legerkorps en de divisiestaven met behulp van vijf E.R.M. (Emetteur-Récepteur Moyenne Puissance) zend- en ontvangststations die op aanhangwagens vervoerd worden.

Daarnaast beschikt de compagnie nog over een aantal E.R.P. (Emetteur-Récepteur Portatif) en E.R.T.P. (Emetteur-Récepteur Très Portatif) zender-ontvangers voor de communicatie op de lagere echelons.

Soldaat Gerard Storm en zijn collega’s bij een radiowagen (foto: Karel Storm).

De compagnie begint zijn veldtocht bij het hoofdkwartier van het IIIde Legerkorps op de Citadel van Luik wanneer reeds rond 01u00 ‘s nachts de manschappen uit hun bed gelicht worden. De avond voordien werden de verloven opnieuw geopend en mochten een aantal manschappen voor vijf dagen met vergunning vertrekken. De staf van de compagnie brengt de eerste oorlogsdag door op de citadel. De manschappen zijn er getuige van de voortdurende Duitse luchtaanvallen op de omgeving van de stad en zien verschillende vijandelijke toestellen neerstorten. De forten rond Luik komen in actie.

Compagnie Radiotelegrafisten
Even na middernacht komen Franse verbindingstroepen aan op de Citadel om de communicatie tussen het IIIde Legerkorps en de eigen troepen mogelijk te maken.

Het Groot Hoofdkwartier heeft na de Duitse overval op Vroenhoven, Veldwezelt en Eben Emael besloten dat de Verstekte Positie Luik moet verlaten worden om een mogelijke vijandelijke omsingeling te vermijden. Reeds tijdens de nacht werden alle troepen van de intervals tussen de forten naar de linkeroever van de Maas bevolen en op 11 mei worden de bruggen over de rivier vernield.

Terwijl de 2de Infanteriedivisie per vrachtwagen en trein naar de K.W. Stelling zal afgevoerd worden, zal de rest van het IIIde legerkorps tijdens de nacht van 11 op 12 mei parallel met de Maas naar het zuidwesten terugtrekken om zich op de zuidelijke oever van de rivier de Mehaigne in veiligheid te stellen.

Ook de radiotelegrafisten verlaten Luik. Het radionet tussen de diverse staven van het IIIde Legerkorps wordt al rondom 15u00 gesloten. Deze bijzonder ijverige uitvoering van het bevel tot evacuatie zal een bijzonder negatieve impact hebben op het verloop van de afmars van de nog aanwezige elementen van het korps.

De compagnie komt aan rondom 19u00 te Viemme. De Luftwaffe ontdekt al snel de Belgen en voert een luchtaanval uit waarbij de soldaat Colpaert gedood wordt.

Compagnie Radiotelegrafisten
Tijdens de nacht van 11 op 12 mei bereikt de eenheid de brug over de Mehaigne te Moxhe. Vervolgens wordt verder gemarcheerd naar het dorpje Forville. De manschappen houden zich de ganse dag schuil in een bos en wachten het vallen van de nacht af alvorens zich naar Namen te begeven. Nieuwe luchtaanvallen laten echter niet op zich wachten en er worden drie vrachtwagens vernield.

Compagnie Radiotelegrafisten
Bij het ochtendgloren komen de radiotelegrafisten aan te Emines op zo’n vijftal kilometer ten noorden van Namen. De Duitse luchtmacht overheerst nog steeds het luchtruim boven de Belgen. De compagnie gaat dringend op zoek naar benzine voor zijn vrachtwagens en vertrekt rond 20u030 richting Charleroi.

Soldaat Gerard Storm en zijn collega’s bij een radioantenne (foto: Karel Storm).

Compagnie Radiotelegrafisten
De tocht naar Charleroi verloopt bijzonder moeizaam. De wegen zitten propvol met Belgische militairen die naar het westen willen en eenheden van het Franse leger die dan weer naar het zuidwesten trachten te ontkomen. Omstreeks 04u00 is de compagnie niet verder dan het dorp Spy. Hier wordt alweer omwille van het gevaar uit de lucht halt gehouden tot de komende nacht. Rond 20u00 zet de compagnie zich op nieuw op weg. Via Charleroi wordt naar Bergen getrokken.

Compagnie Radiotelegrafisten
De manschappen bereiken Bergen rond 06u00 en worden na een korte pauze doorgestuurd richting Brussel. Het IIIde legerkorps heeft intussen zijn 2de divisie moeten afstaan aan de troepen op de K.W. Stelling en heeft de 3de divisie doorgestuurd naar kantonnementen rond Aalter. Na een lange tocht over Aalst bereikt de compagnie radiotelegrafisten aan het eind van de dag het Scheldedorp Schoonaarde.

Compagnie Radiotelegrafisten
De radiotelegrafisten kantonneren te Schoonaarde.

Compagnie Radiotelegrafisten
Ook op de tweede dag te Schoonaarde wordt uitgerust van de vermoeiende aftocht uit Luik. De manschappen worden rond middernacht gewekt voor een verplaatsing richting Gent.

Compagnie Radiotelegrafisten
Na enige tijd westwaarts te zijn getrokken, buigt de compagnie af naar Oudenaarde. De manschappen komen aan te Huise en kunnen hier enkele uren slapen. Vervolgens trekt de colonne richting Deinze. Tijdens deze etappe worden ook enkele elementen van het 1ste Regiment Legerartillerie ontmoet. Na een tocht via Tielt bereikt de compagnie het dorp Egem. De manschappen worden er ingekwartierd voor de nacht.

Compagnie Radiotelegrafisten
Na een ganse nacht rust te Egem vertrekt de compagnie rond 08u00 richting Roeselare. Er wordt halt gehouden te Oostnieuwkerke even ten westen van de stad.

Compagnie Radiotelegrafisten
De troepen rusten uit te Oostnieuwkerke. Er wordt een laatste keer post bedeeld aan de manschappen. De compagnie blijft ter plekke tot 22 mei.

Compagnie Radiotelegrafisten
Ook de tweede dag te Oostnieuwkerke wordt in de kantonnementen doorgebracht.

Compagnie Radiotelegrafisten
De radiotelegrafisten verlaten Oostnieuwkerke en worden naar Poeke verplaatst.

Compagnie Radiotelegrafisten
De compagnie verblijft te Poeke.

Soldaat Gerard Storm van het 23TTr (links in onderlijfje) en zijn kamergenoten (foto: Karel Storm).

Compagnie Radiotelegrafisten
Rond 10u30 vertrekt de eenheid over Torhout naar Staden. Onderweg wordt echter rechtsomkeer gemaakt en teruggekeerd naar Poeke. De tocht duurt de ganse dag en de manschappen komen pas rond 19u30 aan op hun nieuwe bestemming. De Duitsers zijn er die zelfde dag in geslaagd om ten koste van onze 4de infanteriedivisie een belangrijk bruggenhoofd op het Afleidingskanaal van de Leie te veroveren. De compagnie bevindt zich dan ook voor de eerste keer relatief dicht bij de frontlijn. De manschappen brengen de nacht door te Poeke. Slapen wordt echter onmogelijk door het aanhoudende artillerievuur.

Compagnie Radiotelegrafisten
De posities te Poeke blijven aanvankelijk behouden. Wanneer het gerucht loopt dat het in de buurt gelegen 8ste Artillerieregiment overrompeld is en de vijand op nog geen drie kilometer van het dorp staat, wordt de compagnie doorgestuurd naar Wingene.

Soldaat Gerard Storm (aan de voet van de ladder) en zijn makkers oefenen in het aanleggen van telefoonlijnen (foto: Karel Storm).

Compagnie Radiotelegrafisten
De regen tijdens ochtend is erg lastig voor vijandelijke vliegtuigen en de activiteit van de Luftwaffe neemt dan ook enigszins af. Rond 10u00 vertrekt de compagnie richting Brugge. Enkele uren later wordt halt gehouden in Oostkamp.

Compagnie Radiotelegrafisten
De manschappen wachten de verdere gebeurtenissen af en ondergaan opnieuw beschietingen van uit de lucht. Rond 22u00 wordt afgereisd naar het zuidwesten.

Compagnie Radiotelegrafisten
De compagnie bereikt Eernegem rondom 04u00 en verneemt hier het nieuws van de capitulatie. De wapens worden na de middag verzameld en rond 19u00 wordt iedereen per vrachtwagen opgehaald. De meeste manschappen zullen na een lange tocht via Nederland de Duitse krijgsgevangenenkampen bereiken.

Na de capitulatie

Slachtoffers

 

Bibliografie en Bronnen