Dienst voor Onderhoud der Straat- en Waterwegen

Situatie op 10 mei 1940

Reglementaire benaming Dienst voor Onderhoud der Straat- en Waterwegen | Dst Ond St&W
Service d’Entretien des Routes et des Voies Navigables
Type Genie-eenheid
Ontdubbeld van n.v.t.
Onderdeel van Directie van het Vervoer bij het Leger
Bevelhebber Majoor M. Dagnelies
Standplaats Hoboken
Samenstelling Staf
I Bataljon Staf
(Kapitein-commandant A. Madoux) 1ste Compagnie Kantonniers (Lt E. Korb)
2de Compagnie Kantonniers (Lt G. Van Massenhove)
3de Compagnie Kantonniers (Lt H. Heupgen)
4de Compagnie Kantonniers (Lt M. Manderveld)
II Bataljon Staf
(Kapitein-commandant R. Kervyn de Meerendree) 1ste Compagnie Kantonniers (Lt J. Raulier)
2de Compagnie Kantonniers (Cdt Brison)
3de Compagnie Kantonniers (Lt R. Lambert)
4de Compagnie Kantonniers (Lt L. Laglave)
III Bataljon Staf
(Kapitein-commandant A. Tollenaere) 1ste Compagnie Kantonniers (Lt J. Saintenoy)
2de Compagnie Kantonniers (Lt J. Lefevre)
3de Compagnie Kantonniers (Lt E. Deheu)
4de Compagnie Kantonniers (Lt graaf W. de Borchgrave d’Altena)

Tijdens de mobilisatie

Staf/Dst Ond St&W
De Dienst voor Onderhoud der Straat- en Waterwegen (Dst Ond St&W) is verantwoordelijk voor het uitvoeren van diverse werken aan deze infrastructuur ten behoeve van het leger en beschikt hiervoor over drie bataljons kantonniers. De staf van de Dst Ond St&W wordt op 14 januari 1940 gemobiliseerd door het 5de Legerdepot (5LD) in de Weylerkazerne te Sint-Niklaas en verhuist op 2 februari naar Hoboken waar de eenheid nog aanwezig is bij het uitbreken van de oorlog. Op die datum bevinden zich diverse detachementen langsheen de voornaamste verdedigingslinies van ons leger.

III/Dst Ond St&W
Het IIIde Bataljon is sinds maart aanwezig nabij de Versterkte Positie Antwerpen en werkt in hoofdzaak aan de toegangswegen naar de door de genie aangelegde bruggen te Hoboken/Kruibeke en Hemiksem. Ook wordt op diverse plaatsen gewerkt aan de infanteriesteunpunten in de Antwerpse forten.

De 1ste Compagnie ligt op dat ogenblik te Kruibeke. De werf van Kruibeke wordt omstreeks 06u30 een eerste keer aangevallen door de Luftwaffe. Een bomscherf raakt de hydraulische leiding van de enige mechanische graafmachine die het bataljon rijk is en bij gebrek aan wisselstukken wordt het toestel afgeschreven. De resterende 300 m2 straatwerken die nog moeten uitgevoerd worden, blijven dan ook onafgewerkt liggen. Tijdens de namiddag worden toch nog de nodige klinkers opgevorderd bij het bestuur van bruggen en wegen. De werf wordt echter een tweede keer aangevallen tijdens de avond.

De 3de Compagnie bevindt zich bij het uitbreken van de oorlog te Heultje nabij Westerlo voor het uitvoeren van diverse wegwerkzaamheden. De compagnie ontvangt zijn bevelen van de staf van het 2de Regiment Hulptroepen. De compagnie wordt van zijn opdracht ontlast en teruggestuurd naar zijn eenheid.

III/Dst Ond St&W
De 1ste Compagnie laat bij gebrek aan steenslag zo’n 17,000 bakstenen in beslag nemen bij de steenbakkerij van Burcht voor de werf van Kruibeke. Met behulp van de pletwals worden de bakstenen tot steenslag verbrijzeld. De werkzaamheden aan de aanloop naar de brug worden afgerond en het resterende deel van de toegangsweg is nu volledig verhard. De eerste colonnes steken de brug over.

De 3de Compagnie komt aan te Hoboken.

III/Dst Ond St&W
De 1ste Compagnie blijft aanwezig bij de haar aangewezen bruggen om de toegangswegen in optimale staat te houden. Het verkeer naar de bruggen zal de komende dagen steeds drukker worden, met als hoogtepunt de ontruiming van de KW Stelling en de Versterkte Positie Antwerpen op 17 en 18 mei.

III/Dst Ond St&W
De 3de Compagnie wordt naar Boom gestuurd om een toegangsweg aan te leggen voor een eventueel nog te bouwen bijkomende brug over de Rupel.

III/Dst Ond St&W
De 1ste Compagnie verlaat Kruibeke aan het eind van de dag en wordt naar Lovendegem gestuurd. Intussen is de vernieling van alle tijdelijke bruggen door onze genie voorbereid. Een detachement van een 70-tal manschappen die elk over een fiets beschikken blijft achter om eventuele reparaties uit te voeren bij de passage van de laatste eenheden. De terugtocht loopt over Beveren, Sint-Niklaas, Lokeren en Gent.

Ook de andere compagnies worden uit het Antwerpse weggestuurd met als opdracht Oostkamp te vervoegen.

III/Dst Ond St&W
De 1ste Compagnie wordt ingeladen aan boord van een aantal binnenschepen en zal naar Oostkamp vervoerd worden. Bij de doortocht te Aalterbrugge zijn de manschappen getuige van de grootscheepse luchtaanval op het militaire vliegveld van Aalter.

III/Dst Ond St&W
Het bataljon is nu min of meer volledig aangekomen te Oostkamp en in functie van de verliezen en achtergebleven militairen worden de compagnies herschikt. De werkzaamheden aan het locale wegennet worden hervat. De 3de compagnie versterkt een toegangsweg tot de snelweg Brussel-Oostende nabij Aalter. De compagnie moet ook een detachement van zo’n 80 militairen naar Nieuwpoort sturen voor het dichten van bomkraters.

Staf/Dst Ond St&W
De regimentscommandant beveelt een inspectie van de ganse eenheid. De verschillende bataljons dienen zich elk om beurt op twee rijen op te stellen op de laan naar Schoonhoven, te beginnen met het Iste Bataljon om 09u00 stipt en eindigend met het IIIde Bataljon twee uur later. Tijdens de namiddag zal Majoor Dagnelies het wagenpark inspecteren. Ook de vrachtwagens dienen opgelijnd te worden, netjes voorzien van een volledige inventaris en ladingsplan. De inspectie wordt die zelfde ochtend al weer afgelast.

De limiet van sector voor de onderhoudswerken wordt vastgelegd op de gemeenten Warneton, Kortrijk, Deinze, Eeklo en Heist aan Zee. Het Iste Bataljon neemt de zone Eeklo, Brugge, Kortrijk voor zijn rekening. Het IIde Bataljon krijgt de waterwegen en de zone Heist, Brugge, Veurne toegewezen. Het IIIde Bataljon zal eventuele opdrachten uitvoeren in het ganse gebied tussen Brugge, Kortrijk en de Franse grens. Commandant Brison van de 2/II compagnie gaat over naar de regimnentsstaf.

Zes compagnies worden aan het werk gezet om een spoorwegberm aan te leggen tussen Beveren en Roesbrugge.

III/Dst Ond St&W
De 3de Compagnie verplaatst zich naar Zevenkote.

De werf tussen Beveren en Roesbrugge is ontdekt en wordt aangevallen vanuit de lucht. Enkele gewonden worden naar Klergen afgevoerd. De manschappen verplaatsen hun kantonnementen naar onder meer Leisele. Inmiddels zit de ganse buurt vol Britse militairen op weg naar Duinkerken.

Op de werf tussen Beveren en Roesbrugge lopen de geruchten binnen van de Belgische overgave. De Britse militairen sturen de Belgen weg naar Nieuwkapelle. De kantonniers lopen er in de weg van de perimeter rond Duinkerken en zijn te oud en waardeloos bevonden om samen met de Britten en Franse geëvacueerd te worden naar het Verenigd Koninkrijk. De Britten graven zich in aan het Lo-kanaal.

Na de capitulatie

Slachtoffers

 

Bibliografie en Bronnen

  1. Dossier Dienst voor Onderhoud der Straat- en Waterwegen, Centrum voor Historische Documentatie, Evere.