Directie van het Vervoer bij het Leger

Situatie op 10 mei 1940

Reglementaire benaming Directie van het Vervoer bij het Leger | Dir VL
Direction des Transports à l’Armée | DTA
Type Logistieke Steuneenheid
Ontdubbeld van n.v.t.
Onderdeel van Groot Hoofdkwartier: Directie van de Diensten van het Leger
Bevelhebber Kolonel SBH A. Michiels
Standplaats Brussel
Samenstelling Staf (Majoor SBH P. Calle)
1ste Sectie: Transport over de Spoorwegen en Buurtspoorwegen (Luitenant-kolonel G. Cornette)
2de Sectie: Transport over de Baan (Kolonel SBH E. Thijs)
3de Sectie: Transport over de Binnenwateren (Kapitein-commandant P. Glaudot)
Autopeloton voor het Materieel (Luitenant M. Anthierens)
Militair Personeel voor de Buitendiensten
Technisch Personeel

Tijdens de mobilisatie

De Directie van het Vervoer bij het Leger is verantwoordelijk voor de planning en de uitvoering van de strategische transporten via de spoorwegen, buurtspoorwegen, wegen en kanalen en waterwegen.  De directie werkt tijdens de mobilisatie van op de Generale Staf van het Leger aan de Kortenberglaan te Brussel en rapporteert rechtstreeks aan de Directie van de Diensten van het Leger.

Tijdens de ochtend van 10 mei verhuist de directie naar de hoofdzetel van de NMBS aan de Leuvenseweg 21. Van hier uit stelt Kolonel Michiels zich in directe verbinding met zijn hoger echelon de Directie van de Diensten van het Leger dat zich in de Schans van Letterheide zal opstellen.

Tijdens de namiddag komt de Missie voor de Transporten in België van het Franse leger toe op de directie. Deze negen koppige delegatie waaronder ook een Britse officier en een manager van de SNCF staat onder leiding van Commandant André Zeller en heeft als eerste taak verplaatsingen per spoor van de 7de, 1ste en 9de legers op het Belgische grondgebied te regelen. Commandant Zeller overhandigt een bijzonder uitgebreid draaiboek aan Luitenant-kolonel Cornette die zich samen met de directie van de NMBS aan het werk zet om de nodige rijpaden voor het Franse leger in de Belgische dienstregeling in te lassen. Het Franse oppercommando bevestigt dat de eerste treinen om 23u00 de Belgische grens zullen oversteken. Zeller en zijn staf zullen tot 13 mei te Brussel werken. Vanaf 11 mei zullen de Fransen militaire stationscommandanten opstellen in alle stations van bestemming.

Zeller meldt dat het Franse leger vijf routes voorzien heeft op het Belgische spoornet

  • Route GD: Hazebrouck-Armentières-Menen-Kortrijk-Gent-Dendermonde-Londerzeel
  • Route AL: Tourcoing-Kortrijk-Oudenaarde-Aalst-Opwijk-Mechelen-Lier
  • Route GR: Lille-Ninove-Leuven
  • Route MO: Valenciennes-Bergen-‘s Gravenbrakel-Leuven
  • Route CM: Mabeuge-Landen

Op elk van deze routes vragen de Fransen om met een frequentie van 36 treinen per 24 uur te mogen rijden. De eerste twee routes zullen gebruikt worden door het Franse 7de Leger. De overige drie routes worden voorbehouden voor het Franse 1ste Leger en de Britsh Expeditionary Force. De Britten zullen in de praktrijk echter slechts een tanktransport tot in Geraadsbergen uitvoeren en verplaatsen het gros van hun troepen over de baan.

Op 13 mei verlaat ook de Belgische Directie van het Vervoer bij het Leger onze hoofdstad. Kolonel Michiels en zijn gevolg installeren zich te Brugge en Gent. De ondergeschikte Militaire Dienst der Spoorwegen herschikt op deze datum eveneens een aantal van zijn eenheden. De Regelingscommissie Groep Namen, Regelingscommissie Groep Charleroi, en de Regelingscommissie Groep Bergen worden teruggetrokken naar Brugge, terwijl de Regelingscommissie Groep Antwerpen en de Regelingscommissie Groep Gent. Deze simultane verplaatsingen zorgen voor grote storingen in het zuidelijke landsgedeelte bij de planning van zowel de Belgische als Franse treintransporten en worden vooral door onze geallieerde planners niet in dank afgenomen. In een poging om sneller orde op zaken te stellen, stuurt het Franse leger de regelingscommissaris van Lille naar Gent.

Hier tegenover staat echter dat ook de Fransen voor heel wat wanorde op het Belgische spoornet zullen zorgen. In de eerste oorlogsdagen worden heel wat treinstellen van het Franse leger na het uitladen van hun manschappen en materieel leeg teruggestuurd naar de zuidelijke landsgrens wat samen met op gang komende evacuaties van zowel Belgische burgers als militairen per spoor voor een bijzonder groot volume aan bijkomende verplaatsingen zal zorgen.

De vooruitgeschoven post van de Directie van het Vervoer bij het Leger te Gent wordt op 16 mei gesloten. Vanaf die datum werkt de ganse directie van uit Brugge. De Belgen en Fransen zien de ernst van de situatie op het spoornet in en zullen tot 19 mei diverse pogingen ondernemen om een samengevoegde regelingscommissie voor Noord-Frankrijk en Vlaanderen op poten te zetten, maar deze ambitie zal niet gerealiseerd worden.

De wegen van Kolonel Michiels en Commandant Zeller scheiden definitief op 27 mei om 22u00 bij het vertrek van de Fransen naar Duinkerke.

Na de capitulatie

Slachtoffers

Geen gesneuvelden gekend.

Bibliografie en Bronnen