5de Legerdepot

Situatie op 10 mei 1940

Reglementaire benaming 5de Legerdepot | 5LD
5ème Dépôt d’Armée | 5DépA
Type Versterkings- en opleidingseenheid
Ontdubbeld van n.v.t.
Onderdeel van 2de Versterkings- en Opleidingscentrum
Bevelhebber Majoor A. De Man
Standplaats Kazerne Weyler te Sint-Niklaas
Samenstelling Staf Depot
Staf Depot Gezondheidsdienst
Compagnie Depot Hulptroepen
Batterij Depot Artilleriepark
Compagnie Algemene Diensten en Kantonniers

Tijdens de mobilisatie

Staf/5LD
De hoofdkrachtinspanning van de verschillende legerdepots lag bij het uitrusten van reserve eenheden die gedurende de verschillende fases van het mobilisatieplan werden opgericht. De opgeroepen reservisten werden uitgerust met meestal verouderd materieel dat lag opgeslagen in de legerdepots. Sommige uitrustingsstukken dateren nog van tijdens de Eerste Wereldoorlog. Aan de vooravond van de oorlog is de rol van de legerdepots bijna uitgespeeld. Enkel de eenheden die pas zullen worden gemobiliseerd tijdens Fase E van het mobilisatieplan (start van de vijandelijkheden) moeten nog worden uitgerust. Het betreft in hoofdzaak de Versterkingsbataljons van de verschillende Versterkings- en opleidingscentra (VOC’s) en de groepen (benaming voor een bataljon bij de artillerie) van de Regimenten Artilleriepark. Dit is dan ook de voornaamste reden waarom het mobilisatieplan voorziet dat bij de start van de oorlog de legerdepots en het weinige resterende materieel zullen worden aangehecht bij de VOC’s.

Het 5de Legerdepot (5LD) is gevestigd in de Kazerne Weyler te Sint-Niklaas. De 17de Compagnie Transmissetroepen (17 Cie TTr) werd op 8 september 1939 te Sint-Niklaas gemobiliseerd en uitgerust met materieel van het 5LD. De 17 Cie TTr verbleef tot 15 november in Sint-Niklaas waarna de eenheid naar Gent werd overgeplaatst. Ook de Staf van de Dienst voor Onderhoud der Straat- en Waterwegen, verantwoordelijk voor het uitvoeren van diverse werken aan deze infrastructuur ten behoeve van het leger, wordt op 14 januari 1940 gemobiliseerd te Sint-Niklaas in de Kazerne Weyler.

Staf 5LD
Het 5LD wordt op 10 mei onder bevel geplaatst van het 2de Versterkings- en Opleidingscentrum (2VOC) dat zich bij het begin van de oorlog in en rond Antwerpen bevond. Omstreeks 06u00 geeft het HK/TRI het bevel de oorlogskantonnementen in Oost- en West-Vlaanderen in te nemen.
Men vreesde immers dat de reguliere kazernes van ons leger gebombardeerd zullen worden en de regimenten van de VOC’s moeten zich door een onmiddellijke verhuis naar diverse kleinere dorpen en steden in West- en Oost-Vlaanderen in veiligheid stellen. Onmiddellijk wordt begonnen met de evacuatie van de Regimentsstaven en de Bataljons Instructie naar de oorlogskantonnementen. De staf van het 2VOC vestigt zich in Lovendegem. Gezien het 5LD zich reeds in Oost-Vlaanderen bevond diende het zich niet te verplaatsen. Het depot zal in Sint-Niklaas de eerste oorlogsweek doorbrengen.

Batterij Depot Artilleriepark/5LD
De reservisten bestemd voor enkele Groepen van het Artilleriepark worden door de Batterij Depot Artilleriepark van uitrusting voorzien. Deze Groepen zijn verantwoordelijk voor de stockage, bewaking en distributie van enerzijds het reservematerieel van de artillerie en anderzijds de diverse munitievoorraden voor onze artillerie. Van zodra deze eenheden gemobiliseerd en voorzien zijn van het nodige materieel worden ze naar hun respectievelijke regimenten doorgestuurd voor de uitvoering van hun opdracht.

Staf 5LD
Verschillende reservisten komen toegestroomd in de kazerne, de mobilisatie wordt rustig voortgezet. Omstreeks 22u00 neemt het Groot Hoofdkwartier (GHK) de beslissing dat vijf Bataljons Instructie vanuit oorlogskantonnementen in het Gentse zich naar Brussel moeten verplaatsen voor een contra-parachutisten opdracht. Opgeschrikt door de gebeurtenissen bij de 7Div aan het Albertkanaal slaat de paniek voor luchtlandingsoperaties overal in het land toe. Een haastige verdediging van de hoofdstad tegen mogelijke Duitse luchtlandingsoperaties wordt opgezet onder leiding van Luitenant-generaal ridder Van Strydonck de Burkel. In eerste instantie werden de verschillende Groepen van 31A, een Versterkings-en opleidingsregiment van de artillerie rond de vliegvelden van de hoofdstad ontplooid. Vervolgens worden de Bataljons Instructie van 1VOC en 2VOC aangeduid voor deze opdracht. I/52Li, I/53Li, I/54Li, I/56Li en I/58Li worden tijdens de nacht vanuit Gent per spoor naar Brussel gebracht, I/55Li zal vanuit Antwerpen de hoofdstad vervoegen. Het 5LD blijft samen met de drie Bataljons Versterking en enkele kleinere eenheden van het 2VOC achter in het oorlogskantonnement.

Staf 5LD
Reservisten blijven toestromen in de kazerne, de mobilisatie wordt voortgezet. De contra-parachutisten opdracht voor de Bataljons Instructie van het 2VOC wordt aangevat waardoor het 2VOC over twee plaatsen verspreid is, namelijk de streek van Lovendegem en Brussel.

Staf 5LD
Door de snelle opmars van de Duitsers werd het voor het Groot Hoofdkwartier (GHK) snel duidelijk dat de verdere opleiding enkel in Frankrijk, ver achter de linies, kon gebeuren. Alle eenheden van de VOC’s die niet ingezet werden voor de beveiliging van Brussel ontvangen de 13 mei om 14u00 het schriftelijk bevel van het HK/TRI om zich klaar te maken voor de verplaatsing naar Frankrijk. Dit naar analogie van wat er tijdens de Eerste wereldoorlog gebeurde. Het gedeelte van het 2VOC dat zich nog in Oost-Vlaanderen bevond, inclusief het 5LD, zal naar Frankrijk gestuurd worden om daar de opleiding van de rekruten van de klas ’40 te vervolledigen. De drie Bataljons Instructie van het 2VOC moeten echter hun contra-parachutisten opdracht te Brussel verderzetten.

Staf 5LD
De staf is in volle voorbereiding voor de verplaatsing naar Frankrijk. Rantsoenen moeten worden afgehaald en informatie moet bekomen worden over de reisweg en de uiteindelijke bestemming.

Staf 5LD
Het depot verlaat Sint-Niklaas en wordt per trein overgebracht naar Zuid-Frankrijk. De manschappen en het materieel worden op de trein gezet om naar Frankrijk overgebracht te worden. De verplaatsing naar Frankrijk was echter totaal niet voorbereid. Er was geen voorafgaandelijke regeling met de Franse militaire noch burgerlijke overheid, er waren geen voorafgaandelijke verkenningen van kantonnementen, er was slechts proviand voor twee dagen en er bestond geen logistieke organisatie voor herbevoorrading in Frankrijk. Daarenboven moesten de commandanten van de respectievelijke VOC’s zelf vervoer per spoor regelen door de treinen te gebruiken die het 7 Franse leger van generaal Giraud naar Zeeland hadden gebracht. Het bevel om het 5LD naar Frankrijk te evacueren kwam echter geen dag te vroeg want de 13de mei om 16u00 steken de Duitsers de Maas over te Sedan en begint hun opmars naar de Atlantische kust met als opzet zoveel mogelijk geallieerde troepen te omsingelen. De tocht zal tot 23 mei duren.

Staf 5LD in Frankrijk
Het depot bereikt Pont-Saint-Esprit en wordt ingekwartierd te Saint-Gervais en Saint-Nazaire in het departement van de Gard. Het 5LD is één van de weinige eenheden van het 2VOC die erin geslaagd is aan de Duitse omsingeling te ontkomen.

Staf 5LD in Frankrijk
Het 5LD blijft in Saint-Gervais en Saint-Nazaire in de Gard tot het op 18 juni 40 wordt opgedoekt om het kader te leveren voor het III Bataljon Versterking van het 56ste Regiment Auxiliaire (56A). Dit bataljon zal echter nooit over manschappen beschikken.

Na de capitulatie

Slachtoffers

Geen gesneuvelden bekend.