3de Legerdepot

Situatie op 10 mei 1940

Reglementaire benaming 3de Legerdepot | 3LD
3ème Dépôt d’Armée | 3DépA
Type Versterkings- en opleidingseenheid
Ontdubbeld van n.v.t.
Onderdeel van 1ste Versterkings- en Opleidingscentrum
Bevelhebber Kapitein-commandant Charles
Standplaats Grand-Manil, Gembloers
Samenstelling Staf Depot
Staf Depot Gezondheidsdienst
Compagnie Depot Hulptroepen
Batterij Depot Artilleriepark
Compagnie Algemene Diensten en Kantonniers

Tijdens de mobilisatie

Staf/3LD
De hoofdkrachtinspanning van de verschillende legerdepots lag bij het uitrusten van reserve eenheden die gedurende de verschillende fases van het mobilisatieplan werden opgericht. De opgeroepen reservisten werden uitgerust met meestal verouderd materieel dat lag opgeslagen in de legerdepots. Sommige uitrustingsstukken dateren nog van tijdens de Eerste Wereldoorlog. Aan de vooravond van de oorlog is de rol van de legerdepots bijna uitgespeeld. Enkel de eenheden die pas zullen worden gemobiliseerd tijdens Fase E van het mobilisatieplan (start van de vijandelijkheden) moeten nog worden uitgerust. Het betreft in hoofdzaak de Versterkingsbataljons van de verschillende Versterkings- en opleidingscentra (VOC’s). Dit is dan ook de voornaamste reden waarom het mobilisatieplan voorziet dat bij de start van de oorlog de legerdepots en het weinige resterende materieel zullen worden aangehecht aan de VOC’s.

Staf 3LD
Het 3de Legerdepot (3LD) start met de mobilisatie in Grand-Manil, een deelgemeente van Gembloers. Er zullen op de eerste oorlogsdag een driehonderdtal manschappen toekomen in het depot en een dertigtal reserveofficieren. Gembloers ligt op een belangrijk wegenknooppunt midden in de ontplooiingszone van het Franse Iste Leger en wordt op de eerste oorlogsdag reeds het voorwerp van enkele vijandelijke luchtaanvallen. In de loop van de dag wordt het 3LD aangehecht aan het 1ste Versterkings- en Opleidingscentrum (1VOC) een eenheid van Divisieniveau die zich in bij het uitbreken van de oorlog in Gent bevond. Omstreek 06u00 geeft het HK/TRI het bevel aan de VOCs om de oorlogskantonnementen in Oost- en West-Vlaanderen in te nemen. Men vreesde immers dat de reguliere kazernes van ons leger gebombardeerd zullen worden en de regimenten van de VOC’s moeten zich door een onmiddellijke verhuis naar diverse kleinere dorpen en steden in West- en Oost-Vlaanderen in veiligheid stellen. Voor het 1VOC is dat de streek van Oostakker en Destelbergen. Ook het 3LD zal in die streek geconcentreerd worden.

Batterij Depot Artilleriepark/3LD
De Iste Groep van het 2de Regiment Artilleriepark (I/2AP) en de Iste Groep van het 3de Regiment Artilleriepark (I/3AP) wordt door de Batterij Depot Artilleriepark van uitrusting voorzien. Deze beide Groepen zijn verantwoordelijk voor de opslag, bewaking en distributie van enerzijds het reservematerieel van de artillerie en anderzijds de diverse munitievoorraden voor onze artillerie. Van zodra de twee Groepen zijn uitgerust met materieel en operationeel zijn, zullen ze worden doorgestuurd naar hun respectievelijke regimenten.

Staf 3LD
Verschillende militairen van het depot raken gewond bij de aanhoudende aanvallen van de Luftwaffe, Soldaat Jean Geraerts overlijdt aan zijn verwondingen in het ziekenhuis van Hannuit. Bij de doortocht van de Franse Dragons Portés vallen talrijke slachtoffers onder onze bondgenoten. Heel wat van die gewonden worden in het depot binnen gebracht ter verzorging. Het Franse Iste Leger wil Gembloers en Hannuit inrichten als belangrijke defensieve stellingen noord van de Maas waardoor het 3LD genoodzaakt is de stad te ontruimen. Ondertussen heeft het 1VOC opdracht gekregen om zijn drie Bataljons Instructie naar Brussel te sturen voor een anti-parachutisten opdracht. Slechts een klein gedeelte van het 1VOC blijft in Oost-Vlaanderen achter.

Staf 3LD
Het depot wordt ontruimd en via de baan verplaatst richting Destelbergen, het oorlogskantonnement van het 1VOC. Het ontbreekt het depot echter aan alle transportmiddelen en er zit niets anders op dan de manschappen op weg te sturen in kleine groepjes die afzonderlijk zullen reizen.

Batterij Depot Artilleriepark/3LD
De twee groepen Artilleriepark (I/2AP en I/3AP) kunnen hun mobilisatiewerkzaamheden afronden en zijn klaar om hun regimenten vervoegen. Zij blijfven voorlopig achter te Gembloers in afwachting van orders voor hun toekomstige opdrachten.

Staf 3LD
Op weg naar Destelbergen, wordt een belangrijk detachement van het depot te Genappe op de trein gezet. De weinige voertuigen van het depot zetten de tocht via de weg verder. Diverse groepjes militairen trekken eveneens op eigen houtje richting Vlaanderen en zullen de ganse tocht naar Destelbergen te voet afleggen. Inmiddels wordt beslist dat het 1VOC naar Frankrijk zal worden doorgestuurd om daar de opleiding van de rekruten van de klas 40 te vervolledigen. Door de snelle opmars van de Duitsers was het voor het GHK snel duidelijk dat de verdere opleiding enkel in Frankrijk, ver achter de linies, kon gebeuren. Alle eenheden van het 1VOC behalve de Bataljons Instructie die werden ingezet voor de beveiliging van Brussel ontvangen de 13 mei om 14u00 het schriftelijk bevel van het HK/TRI om zich klaar te maken voor de verplaatsing naar Frankrijk. Dit naar analogie van wat er tijdens de Eerste wereldoorlog gebeurde. Het 3LD kreeg van Kolonel Bruyere, commandant van 1VOC, bijgevolg de opdracht zich voor te bereiden op de terugtocht naar Frankrijk.

Batterij Depot Artilleriepark/3LD
I/3AP vertrekt langs de baan naar het station van Villers-la-Ville ten westen van Gembloers. Hier worden manschappen en materieel aan boord van een trein geladen voor de tocht naar Eeklo waar zich een munitiedepot van de artillerie bevond. I/2AP krijgt bevel zich naar Zedelgem te begeven waar het de 15 mei zal toekomen.

Staf 3LD
Het depot kantonneert te Destelbergen en bereidt zich voor op de evacuatie naar Frankrijk.

Staf 3LD
De manschappen en het materieel worden in het station van Oostakker op de trein gezet om naar Frankrijk overgebracht te worden. De verplaatsing naar Frankrijk was echter totaal niet voorbereid. Er was geen voorafgaandelijke regeling met de Franse militaire noch burgerlijke overheid, er waren geen voorafgaandelijke verkenningen van kantonnementen, er was slechts proviand voor twee dagen en er bestond geen logistieke organisatie voor herbevoorrading in Frankrijk. Daarenboven moesten de commandanten van de respectievelijke VOC’s zelf vervoer per spoor regelen door de treinen te gebruiken die het 7 Franse leger van generaal Giraud naar Zeeland hadden gebracht. Het bevel om de VOC’s naar Frankrijk te evacueren kwam echter geen dag te vroeg want de 13de mei om 16u00 steken de Duitsers de Maas over te Sedan en begint hun opmars naar de Atlantische kust met als opzet zoveel mogelijk geallieerde troepen te omsingelen.

3LD in Frankrijk
Het 3LD komt toe in Saint-Rome-de-Cernon in het Franse departement L’Ayeron. Van hieruit zetten ze hun tocht verder zuidwaarts naar Lodève in de Hérault waar ze uiteindelijk de rest van de oorlog zullen verblijven.

Staf 3LD in Frankrijk
Het 3LD bevindt zich bij het einde van de oorlog in België te Lodève in het Franse departement L’Hérault. De strijd wordt verdergezet in Frankrijk tot aan de Franse capitulatie. Tegen eind augustus werden de Belgische eenheden die zich in nog in Frankrijk bevonden naar België gerepatrieerd en was ook voor hen de oorlog afgelopen.

Na de capitulatie

Slachtoffers

 

Bibliografie en Bronnen