24ste Regiment Artillerie

Situatie op 10 mei 1940

Reglementaire benaming 24ste Regiment Artillerie | 24ème Régiment d’Artillerie | 24A
Type Regiment veldartillerie van de tweede reserve
Ontdubbeld van 6de Regiment Arttillerie / 12de Regiment Artillerie
8ste Regiment Artillerie / 9de Regiment Artillerie
Onderdeel van 16de infanteriedivisie
Bevelhebber Luitenant-Kolonel G. Préser
Standplaats Bruggenhoofd Gent
Samenstelling I Groep
(Majoor L. Van Eylegem)
1ste batterij van 4 x C75 TR kanonnen (Cdt A. Simont)
2de batterij van 4 x C75 TR kanonnen (Lt D. Darville)
3de batterij van 4 x C75 TR kanonnen (Lt Ernest Engelen)
II Groep
(Cdt Josse Van De Reydt)
4de batterij van 4 x C75 TR kanonnen (Lt T. Bury)
5de batterij van 4 x C75 TR kanonnen (Cdt L. Guinotte)
6de batterij van 4 x C75 TR kanonnen (Kapt M. Dery)
Stafbatterij
(Luitenant G. Piret)

Tijdens de mobilisatie

Staf/24A
Het 24ste Regiment Artillerie (24A), een regiment van tweede reserve werd op 1 september 1939 gemobiliseerd te Villers-Saint-Simeon nabij Luik. Deze Franstalige eenheid brengt de mobilisatie voornamelijk door te Ekeren en Schoten. Ze worden ingekwartierd in Mariaburg (Nijverheidslei, Karel de Wintstraat, Leo Vermandellei, Kapelsesteenweg, Willy Staeslei en de Geestenstraat). Bij het uitbreken van de oorlog bevindt het 24A zich te Gent. De commandopost is aangehecht bij de staf van de 16de Infanteriedivisie (16Div) in de stad.

I/24A
De Iste Groep is ingekwartierd binnen het Bruggenhoofd Gent te Merelbeke en Gontrode.

II/24A
De IIde Groep is ingekwartierd te Sint-Martens-Latem.  De 5de batterij verblijft te Deurle.

Kanonniers bij een C75TR kanon in het oefenkamp van Elsenborn.

Staf/24A

Het 24A wordt in de tweede helft van de nacht van 9 op 10 mei in staat van alarm geplaatst.  De Iste Groep wordt rondom 04u00 uitgestuurd naar Zwijnaaarde om hier tot stellingname over te gaan ten voordele van het 44ste Linieregiment.  De IIde Groep krijgt eveneens het bevel om zijn posities te bezetten.

Even na het afkondigen van de algemene mobilisatie om 06u30 vernemen de artilleristen dat de Franse en Britse troepen zoals afgesproken de Belgische grens zullen oversteken om zich naar hun ontplooiingszones te begeven. De Belgische troepen in het grensgebied wordt gevraagd alle wegen vrij te maken en de geallieerde troepen bij te staan en ze door hun sector te gidsen. In de zone van het 24A gaat het in hoofdzaak om eenheden van het Franse 7de leger die naar Zeeland oprukken. Het 24A zal tot de slag van Gent in dit gebied verblijven en komt slechts in actie op 22 mei.

De beide groepen worden reeds om 08u30 teruggeroepen naar hun kantonnementen.  De 16ID zal het Bruggenhoofd Mechelen van de K.W, Stelling gaan bezetten.  Het 24A zal per spoor naar het oosten vervoerd worden.  De Iste Groep zal het station van Meulebeke gebruiken als laadplaats.  De IIde Groep zal vertrekken van uit het station van Sint-Denijs-Westrem.

Dit bevel wordt echter even na 11u00 afgeblazen.  De divisie blijft ter plekke.  De Iste Groep wordt toegewezen aan het 44Li dat opgesteld staat tussen de bovenloop en de benedenloop van de Schelde ten zuidoosten van Gent.  De IIde Groep wordt het vuursteunelement van het 41Li dat tussen de Leie en de bovenloop van de Schelde postvat.  De beide groepen ontvangen tegen 12u15 hun nieuwe marsorders.

De groepen krijgen het bevel om hun posities in te richten, maar mogen in hun oorlogskantonnementen verblijven.  Per batterij moet telkens een stuksbemanning van wacht blijven op de schootsstelling.

De IIde Groep installeert tegen 16u30 zijn commandopost aan de Albertlaan 10 te De Pinte.  De stukken gaan een kwartier later over tot stellingname rondom het dorp.

Om 17u00 volgt alweer een nieuw bevel.  De divisiestaf heeft de opdracht gekregen om de verdediging van de stad Gent tegen luchtlandingen te versterken.  Voor de artillerie betekent dit een positiewissel.  De Iste Groep krijgt Genbrugge als nieuwe positie.  De IIde Groep zal ontplooid worden te De Pinte.  De groepen moeten tijdens de ochtend van 11 mei overgaan tot het bezetten van de nieuwe stellingen.

De batterijen melden tegen 10u00 dat ze klaar tot vuren zijn op de nieuwe posities.  Terwijl het 24A op zijn stellingen blijft, trekken steeds meer Franse troepen door het gebied om Zeeland te gaan bezetten.

De beide groepen bevinden zich op hun nieuwe posities.  Er worden talrijke overvluchten van Duitse toestellen gemeld.  Nog steeds passeren talrijke eenheden van het Franse leger.

Het station van Gent wordt in twee aanvalsgolven gebombardeerd door de Luftwaffe.  Er is geen noemenswaardige schade aan het spoor.  Op het Maria Hendrikaplein, langsheen de Koningin Astridlaan en in het Citadelpark is heel wat stoffelijke schade.  Het C40 luchtafweergeschut van de Territoriale Wacht voor Luchtafweer riposteert.

24A te Merelbeke.

Schets uit 1980 waarin Jozef Bachot het voorval van 21 mei toelicht.

Nabij de stellingen van de Iste Groep te Merelbeke slaat een artilleriegranaat in op een boom net naast de stelling van de beide lichte machinegeweren.  Soldaat François Wintergroen die naast de boom de uitkijk houdt, is op slag dood.  Brigadier Georges Bogaerts en soldaat Peter Vinck zitten te eten op de rand van de kuil waarin de wapens opgesteld staan.  Beide militairen worden zwaar gewond.  Peter Vinck overlijdt ter plekke.  Georges Bogaerts zal later te Brugge overlijden.  Het vierde bemanningslid, soldaat Jozef Bachot, is zich net gaan verfrissen en ontsnapt zo aan het incident.

Op de Conferentie van Ieper tussen de Belgen, Fransen en Britten is beslist dat het front achteruit moet. Het Belgische leger zal de aftocht naar de Leie aanvatten en rondom Gent worden de Belgische posities herschikt en wordt het Bruggenhoofd Gent opgegeven. De 16de en de 18de infanteriedivisies zullen de stad verdedigen. De 1ste infanteriedivisie zal de stad verlaten en naar de streek van Kortrijk verhuizen. De 2de en de 4de infanteriedivisie zullen het Bruggenhoofd Gent verlaten, terwijl ten zuiden van de stad de 1ste Divisie Ardeense Jagers en de 5de infanteriedivisie nog achter de Schelde moeten blijven tot de nacht van 23 op 24 mei en zich vervolgens ook achter de Leie moeten terugtrekken.

Het 24A moet vuursteun leveren aan haar divisie die aan de zuidrand van de stad opgesteld zal worden. Het regiment staat opgesteld in het verlengde van het Duitse opmarsgebied en wordt halsoverkop verplaatst naar haar nieuwe positie dichter bij de stad omdat men vreest dat de vijand niet ver af meer is. Hierbij worden alle veldtelefoons en de reservemunitie achtergelaten.

Bovendien moet de II/24A een grote omweg maken op zijn tocht naar Gent om toch nog maar een brug te vinden die intact is.

De groepen van 24A komen in de vroege ochtend aan te Sint-Denijs-Westrem en ontplooien hun batterijen. De stukken staan in de omgeving van het militaire vliegveld. De manschappen werken de ganse ochtend aan de camouflage van de posities.

Na de capitulatie

Slachtoffers

 

Bibliografie en Bronnen